Lãi suất vay tăng vọt, giá nhà không hạ
Lãi suất vay mua bất động sản tại các ngân hàng thương mại hiện phổ biến ở mức 12-14%/năm, thậm chí có nơi lên tới 16,5%/năm đối với các khoản vay thả nổi. Báo cáo thị trường 6 tháng đầu năm của Viện Nghiên cứu Đất Xanh Services chỉ ra rằng cùng kỳ năm trước, lãi suất chỉ dao động khoảng 6,5-7%/năm. Trong khi đó, giá bất động sản giảm không đáng kể. Theo batdongsan.com.vn, giá rao bán nhà riêng, biệt thự giảm 6%, nhà mặt phố giảm 3%, đất nền giảm 2%, còn chung cư gần như đi ngang với biến động 0%.
Trường hợp điển hình: Vợ chồng anh Minh - thu nhập 40 triệu vẫn chọn thuê nhà
Vợ chồng anh Minh (32 tuổi, kỹ sư xây dựng) và chị Lan (30 tuổi, nhân viên marketing) đang thuê căn hộ 65 m2 tại quận Hoàng Mai (Hà Nội) với giá 10 triệu đồng/tháng. Tổng thu nhập của hai vợ chồng khoảng 40 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi trừ chi phí thuê nhà, học phí cho con (gần 4 triệu đồng) và sinh hoạt, số tiền tiết kiệm chỉ còn 8-10 triệu đồng. Sau 5 năm kết hôn, anh chị tích lũy được 3,5 tỷ đồng. Dù có tiền, họ vẫn không thể mua nhà vì giá căn hộ hai phòng ngủ tại Hà Nội đã tăng từ 3 tỷ lên 5 tỷ đồng chỉ trong vài năm. Nếu mua, họ phải vay ngân hàng 1,5 tỷ đồng. Với lãi suất thả nổi 10-13%/năm, khoản trả gốc và lãi hàng tháng lên tới 15-20 triệu đồng, chiếm gần nửa thu nhập. "Áp lực không chỉ nằm ở khoản trả nợ mà còn ở rủi ro lãi suất biến động. Chỉ cần một người giảm thu nhập hoặc gia đình phát sinh khoản chi lớn như ốm đau, học hành của con, kế hoạch tài chính sẽ bị xáo trộn", anh Minh chia sẻ.
60% người trẻ chấp nhận thuê nhà dài hạn
Khảo sát của Batdongsan.com.vn cho thấy 58% người trẻ tại Hà Nội hiện lựa chọn thuê nhà vì chưa đủ khả năng mua. Đơn vị này dự báo tỷ lệ có thể tăng lên 60-80% nếu giá nhà tiếp tục neo cao. Nghiên cứu của Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) ghi nhận hơn 60% người dưới 35 tuổi tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng ưu tiên thuê nhà. Lý do chính là chi phí thuê thấp hơn nhiều so với tiền lãi vay. Với GDP bình quân đầu người năm 2024 khoảng 9,5 triệu đồng/tháng, một người 25-40 tuổi phải mất 26 năm tích lũy mới mua được căn hộ 60 m2 giá 3 tỷ đồng (giả định lãi suất tiết kiệm 4,5%/năm).
Giá nhà tăng gấp rưỡi trong 5 năm, thu nhập chỉ tăng 6-10% mỗi năm
Theo VARS, trong 5 năm qua, giá căn hộ tại Hà Nội tăng 72%, TP.HCM tăng 50%, Đà Nẵng tăng 34%, trong khi thu nhập bình quân chỉ tăng 6-10%/năm và phổ biến ở mức 6,8-8,9 triệu đồng/tháng. Với khoản vay mua nhà 1,5-2 tỷ đồng, người mua có thể phải chi 25-60 triệu đồng mỗi tháng để trả gốc và lãi, cao gấp 5-10 lần tiền thuê nhà. TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch VARS, nhận định: "Nhu cầu ở thực vẫn là nền tảng của thị trường. Việc đa số người đang thuê vẫn mong muốn sở hữu nhà cho thấy nhu cầu không hề suy giảm, nhưng khả năng tiếp cận nhà ở ngày càng khó khăn do giá bán tăng nhanh hơn thu nhập."
Nhà ở xã hội - tia hy vọng cho người trẻ
Theo Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng), cả nước có 875 dự án nhà ở xã hội đang triển khai với quy mô 771.971 căn. Số dự án đã hoàn thành, khởi công hoặc được chấp thuận đến năm 2026 đạt khoảng 77% mục tiêu của Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Chính phủ và Bộ Xây dựng đang thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở thương mại giá phù hợp, yêu cầu địa phương bố trí quỹ đất và dành tỷ lệ diện tích trong các dự án nhà ở xã hội để phát triển nhà cho thuê. Anh Minh chia sẻ: "Chúng tôi rất mong có cơ hội tiếp cận nhà ở xã hội với mức giá phù hợp."
