Việt Nam, đặc biệt là Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đang trải qua chu kỳ đầu tư hạ tầng mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Hàng loạt tuyến cao tốc, cầu lớn, cảng biển và công trình kết nối liên vùng đang từng bước tháo gỡ điểm nghẽn giao thông, mở rộng không gian phát triển và đưa khu vực tiến gần hơn với các trung tâm kinh tế lớn. Tuy nhiên, lịch sử phát triển cho thấy hạ tầng chỉ tạo cơ hội; việc chuyển hóa cơ hội thành tăng trưởng phụ thuộc vào khả năng giữ chân con người, thu hút doanh nghiệp và tạo hệ sinh thái kinh tế mới.
Đô thị kiểu mới quyết định sức cạnh tranh
Việc mở rộng không gian hành chính và đẩy mạnh liên kết vùng đang tạo thay đổi căn bản cho nhiều địa phương ở ĐBSCL. Riêng Vĩnh Long sau sáp nhập có diện tích hơn 6.296 km², dân số trên 4,25 triệu người, đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân khoảng 10% mỗi năm, hướng tới quy mô kinh tế gần 590.000 tỷ đồng vào năm 2030. Dư địa phát triển lớn, nhưng quy mô không tự tạo năng lực cạnh tranh.
Theo các chuyên gia, khi hạ tầng kết nối hoàn thiện, thách thức lớn hơn là hình thành trung tâm đô thị đủ sức thu hút doanh nghiệp, chuyên gia và nguồn nhân lực chất lượng cao. Hạ tầng thuận lợi có thể đưa doanh nghiệp đến, nhưng để giữ chân họ, địa phương cần môi trường sống cạnh tranh. Khái niệm đô thị không còn chỉ là nơi cung cấp nhà ở, mà phải tạo không gian làm việc, tiêu dùng, nghỉ dưỡng, giáo dục, thương mại và dịch vụ, vận hành như một hệ sinh thái thống nhất.
Từ phát triển dự án đến kiến tạo cực tăng trưởng mới
Nhìn vào bản đồ đầu tư của T&T Group tại ĐBSCL, có thể thấy cách tiếp cận hình thành hệ sinh thái với ba cấu phần: không gian đô thị, dịch vụ tiêu chuẩn quốc tế và hệ sinh thái thương mại. Ở phía Nam TP.HCM, T&T City Millennia được quy hoạch trên 267 ha, trở thành đại đô thị tích hợp kết nối hành lang kinh tế Đông Nam Bộ và ĐBSCL. Gần đây, T&T Retail hợp tác phát triển tổ hợp thương mại Little Hong Kong ngay trong khu đô thị, gia tăng chức năng bán lẻ, giải trí và dịch vụ.
Tại Vĩnh Long, Khu dân cư Phước Thọ được phát triển theo mô hình đô thị tích hợp, có khách sạn Hilton Garden Inn. Tại An Giang và Đồng Tháp, T&T cũng hợp tác với Hilton để phát triển khách sạn thương hiệu quốc tế. Ông Lâm Đỗ, Giám đốc Phát triển Hilton Việt Nam, cho biết ĐBSCL là địa bàn đầu tư chiến lược, nằm trong kế hoạch 5 năm qua. Chỉ đến giai đoạn hiện nay, khi hạ tầng giao thông và chính sách phát triển rõ nét, khu vực mới hội tụ đủ điều kiện để thúc đẩy làn sóng đầu tư mới trong lĩnh vực khách sạn và dịch vụ.
Kiến tạo đô thị từ lợi thế sinh thái và bản sắc địa phương
Quy hoạch đô thị cho ĐBSCL còn là bài toán thích ứng biến đổi khí hậu. Xâm nhập mặn, thiếu nước ngọt là thách thức dài hạn. PGS.TS Trần Đình Thiên từng nhận định bảo vệ dòng chảy sông Cửu Long, ngăn mặn và giữ sinh kế là nhiệm vụ quốc gia. Trong bối cảnh đó, T&T lựa chọn phát triển Khu dân cư Phước Thọ theo triết lý “sống cùng sông nước”, tận dụng ba mặt giáp sông. Khoảng 30% diện tích dành cho cây xanh và mặt nước, kết hợp công viên, đường dạo ven sông và khoảng mở đón gió.
Kiến trúc lấy cảm hứng từ phong cách Florida với không gian mở, tối ưu ánh sáng và thông gió tự nhiên, đặt trong cảnh quan sông Mekong. Các tuyến phố đi bộ ven sông gắn với không gian sinh hoạt cộng đồng, tái hiện nhịp sống thương hồ, trong khi điểm nhấn từ làng nghề gốm truyền thống giữ ký ức văn hóa Vĩnh Long. Cách tiếp cận này giúp các đối tác quốc tế như Hilton nhìn nhận Vĩnh Long là điểm đến giàu bản sắc, có tiềm năng phát triển trải nghiệm nghỉ dưỡng khác biệt, thay vì sao chép đô thị từ nơi khác.
Khi hệ sinh thái tự nhiên trở thành một phần giá trị bất động sản và bản sắc địa phương là lợi thế cạnh tranh, khu đô thị không chỉ nâng cao chất lượng sống mà còn mở hướng phát triển bền vững cho các đô thị mới của ĐBSCL.
