Hà Nội đang triển khai Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, trong đó trục sông Hồng được xác định là một trong chín trục động lực quan trọng, một trong chín cực phát triển chiến lược, và là khu vực trọng điểm để tái cấu trúc và tái thiết đô thị trung tâm. Mục tiêu đầu tư là tạo nên kỳ tích sông Hồng, phát triển khu vực này trở thành trung tâm tài chính, kinh tế, văn hóa sáng tạo và công nghệ.
Vị trí và quy mô của trục đại lộ cảnh quan sông Hồng
Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng bắt đầu từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua 16 xã, phường của Thủ đô. Đại lộ dự kiến kết nối các khu vực Thường Tín, đô thị văn hóa thể thao Olympic, đô thị Phú Xuyên và liên thông sang chuỗi đô thị Văn Giang - Phố Hiến - Hưng Yên, qua đó hình thành hành lang di sản, du lịch và kinh tế dọc theo sông Hồng.
Hạ tầng giao thông và phòng chống lũ
Về giao thông và hạ tầng, khu vực sông Hồng được định hướng hình thành mạng lưới giao thông tích hợp với đại lộ ven hai bờ hữu và tả dài hơn 80 km, kết nối đồng bộ hạ tầng đô thị với các khu vực phát triển mới thông qua hệ thống cầu và hầm vượt sông. Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cũng được thiết kế đảm bảo an toàn và phòng chống lũ, hình thành hệ thống quản lý thủy văn và phòng chống lũ hiện đại, linh hoạt, chủ động, bảo đảm tuyệt đối an toàn đê điều và ổn định bãi sông.
Cấu trúc không gian của dự án
Về cấu trúc không gian, trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được thiết kế xoay quanh bốn nhóm cấu phần lớn, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau:
1. Trục đại lộ cảnh quan dọc hai bên sông
Đây là xương sống của toàn bộ dự án, với tuyến dọc đê hữu Hồng dài khoảng 45,35 km và tuyến dọc đê tả Hồng dài khoảng 35 km. Trục này tổ chức không gian đô thị ven sông, tích hợp giao thông cơ giới, giao thông công cộng, không gian đi bộ và cây xanh, tạo khung kết nối cho các khu đô thị hiện hữu và mới hình thành dọc hai bờ.
2. Hệ thống kè, đê điều và chỉnh trị lòng - bờ sông
Cấu phần này có tính kỹ thuật cao và giữ vai trò then chốt trong bảo đảm an toàn thoát lũ. Thành phố sẽ kè và chỉnh trị bờ tả sông Hồng với chiều dài khoảng 33,4 km, đồng thời chỉnh trị khu vực bãi sông Xuân Quan - Phụng Công quy mô khoảng 77 ha. Với bờ hữu sông Hồng, chiều dài kè dự kiến khoảng 30,8 km, kết hợp chỉnh trị khu vực bãi sông Nhật Tân - Tứ Liên quy mô khoảng 92 ha. Hệ thống đê được thiết kế theo hướng “đê - cảnh quan”, cho phép tổ chức không gian công cộng và sinh hoạt đô thị trên nền tảng hạ tầng phòng chống lũ.
3. Hệ thống công viên, không gian mở và bãi sông
Được xem là “phần nền sinh thái” của dự án, trục cảnh quan sông Hồng sẽ hình thành 11 cụm công viên ven sông với khoảng 3.300 ha đất liên hoàn từ bắc xuống nam. Cấu phần này cải thiện môi trường sinh thái, giảm áp lực không gian xanh cho nội đô, đồng thời tạo giá trị gia tăng gián tiếp cho các khu đất phát triển đô thị lân cận.
4. Các khu đất phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật và khu tái định cư
Nổi bật là các khu đô thị đa mục tiêu phục vụ trực tiếp cho trục cảnh quan sông Hồng, bao gồm bố trí tái định cư, phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ và tạo quỹ đất đối ứng để thanh toán cho nhà đầu tư theo hợp đồng BT.
Bảo tồn văn hóa và phát triển du lịch
Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng xác định sẽ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa, du lịch, thiết lập hệ thống bảo tồn di sản theo từng cấp độ. Các không gian văn hóa, tâm linh, tín ngưỡng được bảo tồn nguyên trạng, làng nghề truyền thống được gìn giữ và hồi sinh. Quy hoạch cũng đề xuất xây dựng các điểm nhấn biểu tượng như Tháp kỷ nguyên, Bảo tàng ký ức sông Hồng, Bảo tàng cầu Long Biên, Bảo tàng đương đại và Bảo tàng công nghệ.
Định hướng đô thị thông minh và tạo việc làm
Hà Nội hướng tới vận hành dự án theo mô hình quản trị thông minh, đồng bộ, hình thành 1-2 trung tâm tài chính, công nghệ ven sông đạt tiêu chuẩn quốc tế. Dự kiến tạo khoảng 150.000-200.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp, thu hút nhân lực chất lượng cao. Trục cảnh quan, công viên và dịch vụ ven sông được phát triển thành điểm đến du lịch quy mô lớn, hướng tới đón khoảng 15-20 triệu lượt khách mỗi năm khi toàn tuyến hoàn thiện.
