UBND thành phố Hà Nội vừa công bố đề án phát triển các khu đô thị đa mục tiêu, được phân bổ đồng đều tại 8 hướng của thành phố, gắn với 9 trục động lực phát triển đã được xác định trong định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Đề án ưu tiên bố trí các khu đô thị gần các hành lang giao thông chính và các đầu mối giao thông công cộng, nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở, bao gồm nhà ở xã hội, nhà ở phục vụ tái định cư cho các dự án trọng điểm đang triển khai, nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê kết hợp với tỷ lệ hợp lý nhà ở thương mại.
Mục tiêu của đề án là hình thành không gian sống và làm việc bền vững, có khả năng tạo lập và duy trì sinh kế cho người dân ngay trong khu đô thị. Các khu đô thị sẽ được bố trí đầy đủ các khu chức năng thương mại, dịch vụ, sản xuất sạch, logistics đô thị, không gian làm việc và dịch vụ công cộng. Đồng thời, bảo đảm người dân có thể sinh hoạt thường ngày, học tập (trường mầm non, phổ thông, cơ sở đào tạo nghề), tiếp cận y tế (bệnh viện, phòng khám), văn hóa và thể thao trong phạm vi khu đô thị.
Nhu cầu nhà ở giai đoạn 2021-2030
Cụ thể, tổng nhu cầu phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2030 khoảng 195 đến 255 triệu mét vuông sàn. Sau khi đáp ứng nhu cầu về nhà ở xã hội (khoảng 18 triệu mét vuông sàn) và nhà ở do người dân tự xây dựng (khoảng 45 triệu mét vuông sàn), cần phát triển khoảng 132 đến 192 triệu mét vuông sàn nhà ở thương mại và nhà ở tái định cư trong các dự án đầu tư xây dựng khu đô thị đa mục tiêu. Tất cả các khu đô thị đa mục tiêu đều phải đáp ứng tiêu chí khu đô thị thông minh, theo đúng lộ trình của Đề án Đô thị thông minh thành phố.
Việc bố trí cụ thể đất công cộng, dịch vụ, thương mại, việc làm và các chức năng khác trong từng dự án sẽ được xem xét dựa trên quy mô dân số, nhu cầu thực tế, định hướng phát triển hạ tầng thương mại, dịch vụ... phù hợp với quy mô và tính chất đặc thù của từng dự án, khi chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500, bảo đảm không thấp hơn quy chuẩn, tiêu chuẩn.
Cơ cấu nhà ở và quản lý
Cơ cấu các loại hình nhà ở trong khu đô thị đa mục tiêu phải bám sát mục tiêu trọng tâm của đề án, đó là hình thành các khu đô thị đa mục tiêu theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Cơ cấu nhà ở được tổ chức theo hướng ưu tiên phục vụ tái thiết đô thị khu vực trung tâm thành phố, giãn dân nội đô, bố trí tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, đồng thời bảo đảm yêu cầu an sinh xã hội, phát triển đô thị đồng bộ và cân đối nguồn lực đầu tư.
Trong trường hợp quá 12 tháng kể từ ngày công trình được nghiệm thu đưa vào sử dụng mà căn hộ tái định cư chưa được bố trí hoặc không có người nhận theo phương án bồi thường đã được phê duyệt, nhà đầu tư được đề xuất chuyển số căn hộ chưa sử dụng sang nhà ở xã hội để bán, cho thuê hoặc cho thuê mua.
Mô hình doanh nghiệp nhà nước chủ đạo
Đối với mô hình doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo, thành phố sẽ thí điểm mô hình trong đó doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo triển khai thực hiện dự án, đồng thời tạo điều kiện để các thành phần kinh tế khác tham gia đầu tư theo quy định pháp luật. Không đồng nhất vai trò chủ đạo của doanh nghiệp nhà nước với việc phải trực tiếp đầu tư toàn bộ vốn của dự án. Trong bối cảnh quy mô mỗi khu đô thị đa mục tiêu có thể có tổng mức đầu tư lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng, cơ chế đầu tư cần cho phép doanh nghiệp nhà nước phát huy vai trò dẫn dắt thông qua thiết kế thể chế, tổ chức dự án và kiểm soát mục tiêu, đồng thời huy động hiệu quả nguồn lực xã hội.
Lộ trình thực hiện
Lộ trình đề án nêu rõ: Quý II năm 2026, xây dựng dự thảo và phê duyệt Đề án Khu đô thị đa mục tiêu; tổ chức triển khai thực hiện một số khu đô thị đa mục tiêu. Đến năm 2030, hoàn thành và đưa vào vận hành 2-3 khu đô thị, đánh giá kết quả thực hiện đề án, làm cơ sở để tiếp tục triển khai mô hình khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn thành phố.
Về mô hình nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư tư nhân tham gia đầu tư: Thành phố khuyến khích các nhà đầu tư chiến lược, nhà đầu tư có năng lực tài chính, kinh nghiệm và khả năng triển khai đồng bộ hạ tầng tham gia đầu tư khu đô thị đa mục tiêu theo quy định của pháp luật, bảo đảm tuân thủ các mục tiêu, yêu cầu, nguyên tắc và cơ chế quản lý của đề án.
Ưu tiên hạ tầng xã hội và sinh kế bền vững
Thành phố ưu tiên đầu tư đồng bộ, đi trước một bước đối với các công trình hạ tầng xã hội thiết yếu, đặc biệt là hệ thống trường học gồm đủ các cấp học, cơ sở y tế và các công trình phục vụ dân sinh, đáp ứng nhu cầu học tập, chăm sóc sức khỏe và sinh hoạt của người dân. Việc phát triển khu đô thị đa mục tiêu phải gắn với bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân theo mô hình "sinh sống - làm việc - hưởng tiện ích tại chỗ". Khuyến khích phát triển hệ sinh thái kinh tế đô thị đa dạng, bao gồm thương mại, dịch vụ, kinh tế số, kinh tế sáng tạo và các mô hình sản xuất sạch.
Quản lý và sử dụng nhà ở
Việc quản lý, sử dụng nhà ở tại khu đô thị đa mục tiêu phải đúng mục đích sử dụng theo loại hình nhà ở đã được chấp thuận, phù hợp với quy định của pháp luật về nhà ở, kinh doanh bất động sản, xây dựng, đất đai và các quy định liên quan. Bảo đảm an sinh xã hội và ổn định dân cư lâu dài. Nhà ở thương mại được kinh doanh theo quy định; chủ đầu tư phải công khai tiêu chuẩn chất lượng, giá bán; bảo đảm bàn giao đúng tiến độ và chất lượng cam kết; thực hiện nghĩa vụ bảo hành, bảo trì. Bên mua, thuê mua nhà ở thương mại không được bán lại nhà ở trong thời hạn 3 năm, kể từ ngày thanh toán đủ tiền mua, thuê mua. Trường hợp có nhu cầu bán nhà ở này khi chưa hết thời hạn 3 năm thì chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án với giá bán tối đa bằng giá bán trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư.
Nhà ở xã hội được quản lý, bán, cho thuê, cho thuê mua theo đúng đối tượng, điều kiện và trình tự, thủ tục quy định; phối hợp cơ quan chức năng xác định đối tượng đủ điều kiện; công khai danh sách đối tượng được mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội. Nhà ở phục vụ tái định cư được bố trí theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã được phê duyệt. Sau khi quỹ nhà ở phục vụ tái định cư tại dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư có trách nhiệm trực tiếp ký hợp đồng mua bán nhà ở với các đối tượng tái định cư theo danh sách được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Ứng dụng công nghệ số trong quản lý dân cư, quản lý hạ tầng, giám sát an ninh, an toàn và phòng cháy, chữa cháy.
Các dự án khởi công
Trước khi đề án chính thức được phê duyệt, Hà Nội đã khởi công hai khu đô thị đa mục tiêu quy mô lớn. Dự án Bắc Thăng Long Urban City có quy mô gần 700 ha, nằm tại các xã Phúc Thịnh, Thiên Lộc (thuộc huyện Đông Anh cũ) và xã Mê Linh (huyện Mê Linh cũ). Chủ đầu tư là liên danh Handico, Tập đoàn Sunshine và Tập đoàn Thái Nam. Dự án được định hướng xây dựng khu nhà ở tái thiết đô thị, tái định cư, nhà xã hội, nhà công vụ và nhà tạm cư chất lượng cao với giá bán hợp lý. Tổng vốn đầu tư sơ bộ dự án khoảng 100.000 tỷ đồng, tiến độ triển khai từ năm 2026 đến năm 2032.
Dự án thứ hai là Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và xã Đông Anh của Công ty cổ phần Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng. Tổng diện tích khoảng 696 ha, gồm ba khu đất thuộc các phân khu đô thị khác nhau. Tổng vốn đầu tư dự án gần 60.600 tỷ đồng. Đầu tháng 2, thành phố đã tạm giao hơn 2,3 ha đất tại xã Thư Lâm để tổ chức khởi công khu đô thị. Dự án cũng được cập nhật vào Kế hoạch phát triển nhà ở thành phố giai đoạn 2026-2030.
