Gia Lai Sau Sáp Nhập: Tầm Nhìn Trở Thành Cực Tăng Trưởng Vùng Nam Trung Bộ - Tây Nguyên
Sau quá trình sáp nhập, tỉnh Gia Lai mới đã mở rộng không gian phát triển từ cao nguyên tới ven biển, hội tụ đầy đủ tiềm năng để vươn lên thành cực tăng trưởng của khu vực Nam Trung Bộ - Tây Nguyên. Nhân dịp năm mới 2026, Tuổi Trẻ đã có cuộc phỏng vấn độc quyền với ông Phạm Anh Tuấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, về tầm nhìn và định hướng phát triển của địa phương này.
Chiếc Áo Mới Với Tiềm Năng Đa Dạng
Ông Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh rằng, nếu trước đây Gia Lai mạnh về tài nguyên nhưng thiếu cửa ngõ ra biển, còn Bình Định có lợi thế cảng biển nhưng thiếu hậu phương nguyên liệu, thì sau sáp nhập, "chiếc áo mới" đã tạo ra một không gian phát triển liền mạch và toàn diện. Tỉnh mới sở hữu diện tích hơn 21.500 km², lớn thứ hai cả nước, với dân số trên 3,5 triệu người và thành phần dân tộc đa dạng, tạo nên một không gian văn hóa giàu bản sắc.
Với hơn 600.000 ha rừng và hàng triệu ha đất nông nghiệp màu mỡ, Gia Lai có nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế xanh và bền vững. Đặc biệt, tỉnh kết nối trọn vẹn từ cao nguyên tới biển: phía Tây là vùng đất bazan tươi tốt với tài nguyên rừng và nông nghiệp phong phú; phía Đông là hệ thống cảng biển nước sâu, sân bay và đô thị biển năng động. Ít địa phương nào cùng lúc sở hữu cửa khẩu quốc tế, cao nguyên, đồng bằng và biển trong một chỉnh thể thống nhất như hiện nay.
Nằm ở vị trí chiến lược, trung tâm các trục Đông - Tây và Bắc - Nam, Gia Lai là cầu nối giữa duyên hải miền Trung, Tây Nguyên và các nước Lào, Campuchia, tiểu vùng Mekong. Với hệ sinh thái đa dạng, 130 km bờ biển, 80 km đường biên giới cùng tiềm năng nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, công nghiệp, dịch vụ và logistics, tỉnh hướng tới một mô hình phát triển hiện đại, năng động và bền vững.
Định Hướng Phát Triển Và Trụ Cột Chiến Lược
Trong giai đoạn 2026 - 2030, Gia Lai đặt mục tiêu hiện thực hóa vai trò trung tâm công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, du lịch, trí tuệ nhân tạo (AI) và chip bán dẫn. Tỉnh phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số, trở thành địa phương phát triển khá, cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới.
Ông Tuấn chia sẻ, năm 2025, tỉnh đã đạt kết quả cao trong thu hút đầu tư với sự chuyển biến về chất lượng dòng vốn, tạo nền tảng quan trọng cho giai đoạn tiếp theo. Năm 2026, thu hút đầu tư tiếp tục được xác định là giải pháp trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tỉnh kiên định với 5 trụ cột phát triển:
- Phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo làm trụ đỡ của nền kinh tế.
- Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
- Phát triển nông nghiệp công nghệ cao và lâm nghiệp bền vững.
- Phát triển dịch vụ cảng và logistics hiện đại, đồng bộ.
- Phát triển đô thị nhanh và bền vững gắn với kinh tế đô thị.
Gia Lai đang tập trung hoàn thiện hạ tầng, nâng tỉ lệ lấp đầy tại các khu kinh tế, khu công nghiệp hiện hữu như Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh và Khu công nghiệp - đô thị và dịch vụ Becamex - VSIP Bình Định. Các dự án năng lượng tái tạo trọng điểm, bao gồm điện gió Hòn Trâu và các dự án điện gió, điện mặt trời khác, đang được khẩn trương triển khai, từng bước đưa Gia Lai trở thành trung tâm công nghiệp năng lượng tái tạo của vùng.
Hành Lang Kinh Tế Đông - Tây: Dòng Chảy Thịnh Vượng
Ông Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh tầm quan trọng của hành lang kinh tế Đông - Tây, mô tả nó như "dòng chảy thịnh vượng" đánh thức các vùng đất khó khăn dọc quốc lộ 19. Hành lang này bắt đầu từ cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, đi qua trung tâm Pleiku ở phía Tây và kết nối trực tiếp với Quy Nhơn - trung tâm kinh tế, cảng biển, đô thị biển ở phía Đông.
Trên hành lang này, tỉnh tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, khu công nghiệp, khu đô thị và dịch vụ, với điểm nhấn là tuyến cao tốc Quy Nhơn - Pleiku vừa được khởi công cuối năm 2025. Gia Lai định hướng hình thành chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - xuất khẩu: vùng nguyên liệu và công nghiệp chế biến ở phía Tây; trung tâm logistics, cảng biển, dịch vụ xuất nhập khẩu ở phía Đông.
Hành lang này không chỉ phục vụ nội tỉnh mà còn mở rộng không gian giao thương cho Tây Nguyên, Nam Lào và Đông Bắc Campuchia, trở thành "con đường ra biển lớn" của khu vực và động lực tăng trưởng chiến lược để Gia Lai phát triển nhanh, bền vững.
Kết Quả Thu Hút Đầu Tư Nổi Bật
Năm 2025, Gia Lai thu hút 192 dự án đầu tư, vượt 27 dự án so với chỉ tiêu, với tổng vốn đăng ký đạt gần 160.000 tỉ đồng. Ông Tuấn chia sẻ, điều đáng tâm đắc không chỉ là con số vốn lớn, mà là sự hiện diện của những dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường. Tỉnh đang chuyển từ trạng thái "trải thảm đỏ mời gọi" sang "hợp tác cùng phát triển", chọn lọc nhà đầu tư có năng lực và trách nhiệm.
Đáng chú ý, từ ngày 1-7-2025 đến nay, toàn tỉnh đã thu hút 72 dự án với tổng vốn đăng ký 103.624 tỉ đồng, chiếm gần 65% tổng vốn cả năm, phản ánh hiệu ứng tích cực từ việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và không gian phát triển mới. Khu vực đầu tư trong nước vẫn giữ vai trò chủ đạo với 176 dự án, chiếm khoảng 78% tổng vốn, trong khi 16 dự án FDI với tổng vốn tương đương hơn 1,4 tỉ USD tiếp tục là điểm nhấn quan trọng, thể hiện mức độ hội nhập ngày càng sâu của Gia Lai vào dòng vốn quốc tế.
Vượt Qua Khó Khăn Và Hướng Tới Tương Lai
Năm 2025, Gia Lai phải đối mặt với thiên tai kép, bão chồng lũ, gây thiệt hại lớn về tài sản và hạ tầng. Tỉnh đã tập trung cao độ cho công tác ứng phó khẩn cấp, cứu trợ và khắc phục hậu quả, giảm tối đa thiệt hại về người. "Chiến dịch Quang Trung" đã dựng lại 674 ngôi nhà và sửa chữa trên 27.500 ngôi nhà, giúp người dân an tâm đón Tết.
Ông Tuấn nhận định, đầu tư dài hạn cho hạ tầng chống chịu thiên tai, thủy lợi và thích ứng biến đổi khí hậu là yêu cầu cấp bách để phát triển bền vững. "Trong bão lũ, chúng ta thấy được sức tàn phá của thiên nhiên, nhưng cũng thấy rõ hơn sức mạnh của tình người, của sự đoàn kết. Khó khăn chỉ làm chúng tôi mạnh mẽ hơn để bước vào năm 2026", ông chia sẻ.
Đồng thời, tỉnh đang tích cực quảng bá hình ảnh du lịch ra thế giới, với sự tham gia của Phó chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thị Thanh Lịch trong các buổi làm việc với kênh truyền hình CNN, nhằm thu hút khách du lịch trong Năm Du lịch quốc gia 2026.
