Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 34/NQ-CP ngày 30/6/2026, cho phép kéo dài thời gian áp dụng thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với mặt hàng xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay thêm 3 tháng, đến hết ngày 30/9/2026.
Nội dung chính của Nghị quyết 34
Theo Nghị quyết, thời hạn áp dụng các mức thuế ưu đãi được kéo dài từ ngày 30/6 đến hết ngày 30/9, thêm 3 tháng so với quy định hiện hành. Riêng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng sẽ được thu trở lại từ ngày 1/7, với mức cụ thể: xăng khoáng 10%, xăng E5 8% và xăng E10 7%. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/7 đến hết ngày 30/9. Trong trường hợp cần thiết, Bộ Công Thương có thể đề xuất Chính phủ điều chỉnh thời gian áp dụng để phù hợp với diễn biến thị trường và yêu cầu điều hành kinh tế vĩ mô.
Bối cảnh và lý do gia hạn
Trước đó, Bộ Tài chính đã lấy ý kiến về đề xuất giảm thuế trong bối cảnh giá dầu thế giới hạ nhiệt sau khi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận hòa bình, khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, thị trường năng lượng vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bộ Tài chính nhận định khả năng xung đột tái bùng phát chưa thể loại trừ hoàn toàn, trong khi nguồn cung xăng dầu toàn cầu vẫn chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị.
Mặt khác, lượng xăng dầu cung ứng trên thị trường nội địa hiện chủ yếu là hàng dự trữ được mua từ trước với giá cao. Nguồn nhập theo giá mới thường có độ trễ do quá trình đàm phán và thời gian vận chuyển dài ngày.
Mục tiêu ổn định kinh tế và hỗ trợ doanh nghiệp
Theo Bộ Tài chính, việc duy trì thuế nhập khẩu ưu đãi ở mức 0% nhằm đa dạng hóa nguồn cung xăng dầu, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu từ nhiều thị trường ngoài ASEAN, qua đó giảm phụ thuộc vào một số nguồn cung và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng.
Việc tiếp tục không tính thuế VAT đối với xăng dầu được đánh giá sẽ hỗ trợ toàn bộ nền kinh tế thông qua giảm chi phí vận tải, logistics và sản xuất kinh doanh, đồng thời góp phần kiềm chế lạm phát, kích thích tiêu dùng và hỗ trợ phục hồi tăng trưởng.
Tác động đến ngân sách và giá cả
Theo tính toán, nếu áp dụng từ ngày 1/7 đến hết 30/9, ngân sách Nhà nước dự kiến giảm thu khoảng 15.400 tỷ đồng so với trường hợp áp dụng đầy đủ các mức thuế như trước thời điểm chiến sự.
Bộ Tài chính ước tính nếu các loại thuế với xăng dầu (trừ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng) khôi phục ngay về mức trước chiến sự, giá xăng dầu trong nước có thể tăng mạnh 43-67,2% tùy loại. Khi đó, CPI bình quân năm nay dự kiến tăng thêm khoảng 0,78 điểm phần trăm, ảnh hưởng tới mục tiêu kiềm chế lạm phát.
Với phương án tiếp tục miễn các loại thuế xăng dầu đến hết tháng 9 (trừ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng), mỗi lít xăng E5 và E10 tăng khoảng 7-8%, còn giá dầu diesel gần như không thay đổi. Như vậy, bình quân mặt bằng giá xăng dầu tăng khoảng 5%, tác động đến CPI khoảng 0,11 điểm phần trăm – thấp hơn nhiều so với kịch bản khôi phục toàn bộ các sắc thuế.
Lộ trình đưa thuế trở lại mức thông thường
Bộ Tài chính nêu quan điểm: việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay nhằm hài hòa mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát giá năng lượng, đồng thời tạo lộ trình đưa các sắc thuế trở lại mức thông thường một cách phù hợp, tránh gây cú sốc giá cho thị trường và người tiêu dùng.
