Doanh nghiệp kiến nghị nhà nước xét duyệt hồ sơ nhà ở xã hội từ đầu để giảm rủi ro
Tại hội thảo về nhà ở xã hội diễn ra sáng 12.3, ông Lê Quang Huy, Phó tổng giám đốc CTCP BIC Việt Nam, đã chia sẻ thực tế đáng chú ý: hiện nay, doanh nghiệp là đơn vị trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, ký hợp đồng, thu tiền và bàn giao nhà cho người mua nhà ở xã hội. Tuy nhiên, cơ quan nhà nước chỉ tiến hành hậu kiểm sau đó. Nếu phát hiện đối tượng không đủ điều kiện, việc thu hồi căn hộ trở nên rất phức tạp và tốn kém.
Rủi ro lớn từ quy trình hậu kiểm
Ông Huy nhấn mạnh rằng, khi xảy ra trường hợp khách hàng không đủ điều kiện, doanh nghiệp phải chấm dứt hợp đồng, thu hồi nhà, xử lý các vấn đề tài chính và làm lại toàn bộ quy trình bán hàng. Đây là một rủi ro rất lớn đối với doanh nghiệp, trong khi lỗi có thể không xuất phát từ phía họ. Ông đề xuất rằng công tác xét duyệt đối tượng nên do cơ quan nhà nước thực hiện ngay từ đầu để tránh tình trạng này.
Để hỗ trợ quy trình minh bạch hơn, ông Huy khuyến nghị xây dựng một cơ sở dữ liệu chung về đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội trên nền tảng VNeID. Khi người dân đăng ký, doanh nghiệp chỉ cần tra cứu và ký hợp đồng theo danh sách đã được xác nhận, giúp tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót.
Áp lực từ việc tự tổ chức xét duyệt
Ông Nguyễn Thành Trung, Giám đốc Ban quản lý dự án Kim Chung, Đông Anh (Hà Nội), cũng đồng tình với quan điểm này. Ông cho biết nhu cầu mua nhà ở xã hội tại nhiều dự án hiện nay tăng rất mạnh, với lượng người dân đăng ký nộp hồ sơ luôn ở mức cao. Tuy nhiên, việc chủ đầu tư phải trực tiếp đứng ra tiếp nhận hồ sơ, tổ chức bốc thăm lựa chọn khách hàng, đồng thời làm việc với các đoàn thanh tra, kiểm tra trong quá trình xét duyệt đang tạo ra áp lực đáng kể và làm chậm tiến độ dự án.
Theo ông Trung, các doanh nghiệp kiến nghị cơ quan quản lý nhà nước nên đóng vai trò chủ trì trong việc hướng dẫn, tiếp nhận và thẩm định hồ sơ của người mua nhà ở xã hội. Cơ quan chức năng sẽ thực hiện việc kiểm tra, chấm điểm và xác nhận các trường hợp đủ điều kiện theo quy định. Ông nói: "Doanh nghiệp chỉ đảm nhận bước cuối cùng là ký hợp đồng với những khách hàng đã được phê duyệt. Cách làm này được cho là sẽ giúp quy trình minh bạch hơn, đồng thời giúp chủ đầu tư tiết kiệm nguồn lực để tập trung vào nhiệm vụ chính là triển khai xây dựng dự án."
Chính sách tín dụng hỗ trợ người trẻ mua nhà
Liên quan đến chính sách tín dụng, ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), cho biết chủ trương hỗ trợ người dưới 35 tuổi mua nhà đang được Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thiết kế lồng ghép vào gói tín dụng 120.000 tỉ đồng theo Nghị quyết 33, thay vì tách riêng quy mô vốn. Cơ chế này cho phép mở rộng nguồn lực tín dụng khi nhu cầu thị trường tăng, thậm chí có thể huy động thêm các ngân hàng tham gia.
Tuy nhiên, hiện dư nợ cho vay với người mua nhà dưới 35 tuổi mới đạt khoảng 240 tỉ đồng, do chương trình triển khai sau thời gian dự kiến. Điều này cho thấy cần có biện pháp thúc đẩy hiệu quả hơn để đạt mục tiêu hỗ trợ.
Tiến độ phát triển nhà ở xã hội trên cả nước
Theo số liệu từ Bộ Xây dựng, cả nước đang triển khai 737 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 701.000 căn, tương đương khoảng 70% mục tiêu của đề án phát triển 1 triệu căn. Riêng trong tháng 2.2026, các địa phương đã khởi công thêm 28 dự án, với quy mô khoảng 20.000 căn hộ, cho thấy nỗ lực đẩy nhanh tiến độ để đáp ứng nhu cầu nhà ở cho người dân.
Tóm lại, việc cải thiện quy trình xét duyệt hồ sơ nhà ở xã hội, với sự tham gia chủ động hơn từ cơ quan nhà nước, không chỉ giúp giảm rủi ro cho doanh nghiệp mà còn góp phần vào sự minh bạch và hiệu quả của chính sách an sinh xã hội này.
