Dự án nhà ở xã hội 2.000 tỷ đồng tại TP.HCM 'khát vốn' dù có gói ưu đãi
Công ty TNHH Thương mại - Xây dựng Lê Thành (TP.HCM) đã hoàn thành phần móng cho dự án nhà ở xã hội trị giá khoảng 2.000 tỷ đồng, nhưng buộc phải tạm dừng thi công do không thể tiếp cận nguồn vốn vay từ các ngân hàng. Tình trạng này làm dấy lên lo ngại về việc đạt mục tiêu xây dựng 28.000 căn nhà ở xã hội tại TP.HCM trong năm nay.
Gói tín dụng ưu đãi nhưng không thể tiếp cận
Tại Hội thảo "Tín dụng bất động sản, kiểm soát thế nào để phát triển" do Báo Thanh niên tổ chức ngày 17/4, ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc công ty Lê Thành, chia sẻ: "Nhà ở xã hội là đối tượng vay khó nhất trong các phân khúc bất động sản". Ông Nghĩa cho biết, dự án của công ty nằm trong diện được hưởng gói tín dụng 145.000 tỷ đồng dành cho nhà ở xã hội, với lãi suất ưu đãi 6,1%, thấp hơn thị trường và không tính vào hạn mức tín dụng. Tuy nhiên, khi ông đến các ngân hàng để vay vốn, đều nhận được câu trả lời từ chối.
Nhiều ngân hàng giải thích rằng lãi suất huy động hiện ở mức cao, nếu cho vay với lãi suất 6,1% sẽ dẫn đến thua lỗ. Thậm chí, khi ông Nghĩa đề nghị vay với lãi suất tương đương các dự án nhà ở thương mại, các ngân hàng vẫn không đồng ý, viện lý do sợ bị cơ quan quản lý truy cứu trách nhiệm vì cho vay sai đối tượng.
Chia sẻ lợi nhuận và rủi ro từ phía ngân hàng
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA), đặt câu hỏi về việc chia sẻ lợi nhuận của ngân hàng với nền kinh tế. Ông dẫn chứng: trong giai đoạn Covid-19, lợi nhuận ngành ngân hàng đạt khoảng 7 tỷ USD/năm, còn trung bình là 9-10 tỷ USD/năm. "Với lợi nhuận lớn như vậy, ngân hàng chia sẻ như thế nào cho người dân, nền kinh tế?", ông Châu chất vấn.
Ngoài ra, đại diện HoREA chỉ ra rằng ngân hàng thường cho vay 70% giá trị định giá bất động sản, nhưng định giá này thường thấp hơn giá thị trường. Ví dụ, một bất động sản giá 100 tỷ đồng có thể chỉ được định giá 70 tỷ đồng, và ngân hàng cho vay 70% trên mức đó, tương đương 49 tỷ đồng. Trong trường hợp thị trường suy thoái, giá trị định giá còn thấp hơn nữa, giúp giảm rủi ro cho ngân hàng nếu tài sản bị thu giữ.
Giải pháp từ chuyên gia và doanh nghiệp
PGS Nguyễn Hữu Huân, Đại học Kinh tế TP.HCM, nhấn mạnh rủi ro của việc phụ thuộc vào một kênh vốn duy nhất là tín dụng ngân hàng. Ông cho rằng doanh nghiệp cần đa dạng hóa nguồn vốn, đặc biệt phát triển thị trường vốn như trái phiếu doanh nghiệp, để tránh chu kỳ thắt chặt tín dụng lặp lại sau mỗi 4-5 năm.
Ông Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Khối Chiến lược và Đầu tư, Tập đoàn HASCO, đề xuất ba giải pháp: thứ nhất, cơ quan quản lý nên có chính sách giúp doanh nghiệp tiếp cận lại tín dụng, đặc biệt cho các dự án tái cơ cấu; thứ hai, ngân hàng cần giải ngân theo chi phí thực tế và hoạt động của doanh nghiệp; thứ ba, thúc đẩy phát triển thị trường vốn khác như trái phiếu doanh nghiệp.
Phản hồi từ Ngân hàng Nhà nước
Ông Đỗ Xuân Trung, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh khu vực 2, khẳng định không có việc hạn chế tín dụng vào bất động sản, mà chỉ là kiểm soát để tránh nghẽn vốn hoặc phát sinh rủi ro. Ông cho biết, các dự án hiệu quả vẫn được ngân hàng hỗ trợ, và gần đây, 26 ngân hàng đã đồng loạt giảm lãi suất, mang lại tín hiệu tích cực cho thị trường bất động sản.
Ông Trung cũng nhấn mạnh, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục có cơ chế kiểm soát và tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn vay, với lãi suất được điều chỉnh phù hợp dựa trên chính sách tiền tệ.
