Cơn sốt đồng đầu tư tại Trung Quốc: Cơ hội hay cạm bẫy cho nhà đầu tư nhỏ?
Vào đầu năm 2026, tại chợ Shuibei ở Thâm Quyến, một trong những trung tâm buôn bán trang sức và kim loại quý lớn nhất Trung Quốc, xuất hiện hiện tượng mua bán các thỏi đồng 1kg. Những thỏi đồng này được chế tác tinh xảo, khắc chữ tương tự như các thỏi vàng và bạc thương phẩm truyền thống, với giá bán dao động từ 180 đến 300 tệ mỗi thỏi, tương đương khoảng 685.000 đến 1,142 triệu đồng Việt Nam.
Thị trường sôi động và tâm lý đầu tư
Các khu chợ sầm uất như Shuibei luôn là nơi lý tưởng để đánh giá nhiệt độ của thị trường kim loại quý, từ vàng, bạc cho đến đồng. Trong bối cảnh giá vàng và bạc tăng cao kỷ lục vào năm 2025, với vàng tăng 65% và bạc tăng 144%, nhiều nhà đầu tư nhỏ không có đủ vốn để tham gia đã chuyển hướng sang đồng như một lựa chọn thay thế hứa hẹn.
Cô Katty Mao là một ví dụ điển hình, khi cô đã mua 500 thỏi đồng dạng đầu tư vào giữa tháng 1. Cô chia sẻ với báo SCMP: "Tôi biết đó là một canh bạc", nhưng lo ngại bỏ lỡ cơ hội lớn hơn là rủi ro. Vào thời điểm đó, cô trả 160 nhân dân tệ, tương đương hơn 600.000 đồng, cho mỗi thỏi đồng.
Thực tế phũ phàng và vấn đề thanh khoản
Tuy nhiên, đến kỳ nghỉ Tết Nguyên đán vừa qua, cô Mao không thể tìm được người mua cho số đồng của mình. Trong hai tuần, lời khuyên phổ biến mà cô nhận được là bán lại cho các đại lý thu mua phế liệu. Theo ghi nhận, các thỏi đồng này cũng được rao bán trên nhiều sàn thương mại điện tử Trung Quốc, với giá lên đến hơn 320 tệ/kg, tức hơn 1,2 triệu đồng, cao hơn tới 200% so với giá giao ngay của đồng trên thị trường toàn cầu.
Chuyên gia kinh tế cấp cao Xu Tianchen từ Economist Intelligence Unit nhận định: "Cơn sốt đồng bán lẻ tại Trung Quốc đánh trúng tâm lý của những nhà đầu tư ưa chuộng tài sản hữu hình để đảm bảo an toàn, nhưng lại không đủ khả năng mua vàng hay bạc." Ông lưu ý rằng đồng là kim loại công nghiệp, không có tính thanh khoản cao như vàng và bạc, nên việc đầu tư cá nhân vào đây là khá phi lý và dễ dẫn đến thua lỗ nếu giá không tăng ít nhất gấp đôi.
Hậu quả và thách thức
Tính đến ngày 24-2, giá đồng phế liệu tại Trung Quốc dao động quanh 88.000 nhân dân tệ mỗi tấn, khiến cô Mao phải chịu mức lỗ khoảng 45%. Ngoài ra, vấn đề thanh khoản là rào cản lớn, như một nhân viên tại cửa hàng Yuepeng Gold ở Shuibei tiết lộ: "Đồng không nằm trong danh mục kim loại mà công ty chúng tôi thu mua. Ngay cả bạc cũng chỉ được chấp nhận khi khách hàng mang đến số lượng lớn."
Tác động của thuế quan và thị trường toàn cầu
Trong khi đó, thị trường đồng toàn cầu cũng chịu ảnh hưởng từ các yếu tố chính sách. Tại Mỹ, Revere Copper Products Inc., nhà sản xuất đồng lâu đời nhất, đang tăng tốc đầu tư nhờ nhu cầu từ các trung tâm dữ liệu AI và lợi thế từ thuế quan. Việc Washington áp thuế 50% lên sản phẩm đồng bán thành phẩm nhập khẩu từ tháng 8-2025 đã hỗ trợ doanh nghiệp nội địa, nhưng Mỹ vẫn phụ thuộc vào đồng tinh luyện nhập khẩu.
Ở chiều ngược lại, theo chiến lược gia Alastair Munro từ Marex, các diễn biến thuế quan gần đây có lợi hơn cho Trung Quốc, hỗ trợ tâm lý thị trường. Phí bảo hiểm đồng Yangshan, chỉ báo nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc, đã tăng 60% lên 53 USD mỗi tấn, phản ánh sự cải thiện nhu cầu vật chất tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Bối cảnh giá vàng bạc giảm mạnh
Trong ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng giêng âm lịch (26-2 năm nay), giá vàng và bạc lại giảm mạnh, thu hút đông đảo người mua dù thời tiết mưa suốt cả ngày. Điều này càng làm nổi bật sự biến động và rủi ro trong thị trường kim loại quý, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư thận trọng và hiểu biết thị trường.
