Chính phủ vừa ban hành kế hoạch thực hiện kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nhà xã hội và định hướng phát triển nhà ở, trong đó yêu cầu các địa phương chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê.
Nhiệm vụ trọng tâm: Chuẩn bị quỹ đất sạch và đơn giản hóa thủ tục
Theo kế hoạch, các bộ ngành và địa phương phải rà soát quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch, bảo đảm quy hoạch nhà ở gắn liền với hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ xã hội thiết yếu, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục, đặc biệt tại các khu đô thị, khu kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu vực đô thị hóa nhanh.
Chính phủ nhấn mạnh các địa phương cần nghiên cứu xây dựng chính sách đất đai, tín dụng, cơ chế tài chính, thuế phù hợp để phát triển nhanh thị trường nhà ở cho thuê với giá hợp lý, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia. Thủ tục phát triển nhà ở phải được đơn giản hóa theo cơ chế một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn. Các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng, tiếp cận tín dụng ưu đãi phải được rút ngắn, bảo đảm thuận lợi, rõ thời hạn và trách nhiệm cá nhân.
Kiểm soát chặt chẽ, ngăn chặn trục lợi và đầu cơ
Chính phủ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các trường hợp được hưởng chính sách ưu tiên về nhà ở, không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách; kiểm soát, ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhà ở.
Hồi đầu tháng 6, Thủ tướng đã chủ trì cuộc làm việc với lãnh đạo thành phố Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên về phát triển nhà ở cho thuê.
Thực trạng nhu cầu và nguồn cung tại các địa phương
Tại cuộc họp, Hải Phòng cho biết với hơn 370.000 lao động trong các khu công nghiệp, nhu cầu nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê giai đoạn 2026-2030 khoảng 33.000 căn, song nguồn cung hiện còn rất hạn chế. Kế hoạch mua 4.256 căn để cho thuê trước mắt mới đáp ứng khoảng 12% nhu cầu.
Hải Phòng đã hoàn thành 16.679 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025. Hiện địa phương đang triển khai 65 dự án với quy mô hơn 80.000 căn, dự kiến hoàn thành 54.444 căn đến năm 2030, vượt 10% mục tiêu Chính phủ giao.
Thực tế cho thấy khu vực doanh nghiệp có thể tham gia hiệu quả vào phát triển nhà ở công nhân. Các mô hình như ký túc xá của Pegatron và LG Display tại Hải Phòng với tổng cộng 1.340 phòng là minh chứng cho thấy doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư nếu có cơ chế khuyến khích phù hợp.
Tình trạng thiếu hụt nhà ở cho công nhân cũng diễn ra tại Bắc Ninh, Hưng Yên với mức độ ngày càng cấp bách. Các địa phương khác cũng gấp rút tăng tốc xây nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.
Số liệu cụ thể tại các tỉnh
Bắc Ninh là địa phương đứng đầu về số lượng nhà ở xã hội đã hoàn thành trong giai đoạn 2021-2025 với 31.221 căn. Tỉnh hiện có 1.158 căn nhà cho thuê thuộc tài sản công và 8.689 căn nhà cho thuê do doanh nghiệp đầu tư. Ngoài ra, Bắc Ninh đang triển khai thêm 17.569 căn nhà ở xã hội.
Tại Ninh Bình, số lượng nhà ở cho thuê thuộc tài sản công đạt 5.427 căn, trong khi chưa ghi nhận nhà ở cho thuê do doanh nghiệp đầu tư. Giai đoạn 2021-2025, địa phương đã hoàn thành 5.425 căn nhà ở xã hội và đang triển khai thêm 32.229 căn.
Hưng Yên hiện có 2.087 căn nhà cho thuê thuộc tài sản công và 729 căn nhà cho thuê do doanh nghiệp đầu tư. Tỉnh đã hoàn thành 4.573 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn 2021-2025, đồng thời đang triển khai 6.172 căn mới.
Trong khi đó, Quảng Ninh không có nhà ở cho thuê thuộc tài sản công, nhưng đã phát triển 3.300 căn nhà cho thuê do doanh nghiệp đầu tư. Tỉnh hoàn thành 2.876 căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2025 và đang triển khai thêm 7.414 căn.
Theo báo cáo, các địa phương đang nỗ lực đẩy nhanh tiến độ xây dựng nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người lao động, góp phần ổn định an sinh xã hội.
