Biến động giá vật liệu xây dựng gây áp lực lớn, Bộ Xây dựng đề ra 5 giải pháp trọng tâm
Biến động giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng trong thời gian qua đã tạo ra những tác động mạnh mẽ đến hoạt động đầu tư xây dựng, gây ra không ít khó khăn cho các nhà thầu và chủ đầu tư. Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Thế Minh, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng, cho biết Bộ Xây dựng vẫn kiên định với mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư.
Ông Minh khẳng định: “Mỗi dự án hạ tầng phải mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội rõ ràng, có tính lan tỏa, thúc đẩy liên kết vùng và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng.” Tuy nhiên, thực tế triển khai cho thấy những biến động giá cả đang là rào cản lớn.
Nguyên nhân và tác động của biến động giá
Theo ông Minh, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những bất ổn chính trị toàn cầu, khiến giá năng lượng tăng cao, kéo theo chi phí sản xuất, vận chuyển và tổ chức thi công đều gia tăng. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí của các nhà thầu mà còn gây khó khăn trong công tác quản lý hợp đồng của chủ đầu tư.
Nhiều doanh nghiệp xây dựng đã bày tỏ lo ngại về khả năng được bù đắp chi phí khi giá vật liệu biến động mạnh, đặc biệt đối với các hợp đồng trọn gói hoặc hợp đồng đơn giá cố định. Để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, Bộ Xây dựng đã ban hành các văn bản chỉ đạo địa phương tăng cường quản lý thị trường vật liệu xây dựng, đồng thời yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động giá để trục lợi.
Bên cạnh đó, các địa phương được yêu cầu rà soát, công bố kịp thời giá vật liệu và chỉ số giá xây dựng nhằm bảo đảm sát với diễn biến thị trường, làm cơ sở điều chỉnh dự toán và thanh toán hợp đồng. Ông Minh cũng cho biết, đối với các hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, cơ bản không bị ảnh hưởng lớn do đã có cơ chế cập nhật giá theo quy định. Tuy nhiên, với các hợp đồng trọn gói hoặc đơn giá cố định, việc điều chỉnh phải tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật, trong đó có xem xét các yếu tố bất khả kháng.
Bộ Xây dựng đang tổng hợp ý kiến từ các địa phương và doanh nghiệp để đánh giá toàn diện tác động, từ đó tham mưu giải pháp chính sách phù hợp.
5 giải pháp trọng tâm thúc đẩy phát triển hạ tầng và tăng trưởng bền vững
Ở góc độ điều hành chung, ông Nguyễn Trí Đức, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, nhấn mạnh phát triển kết cấu hạ tầng vẫn là một trong những trụ cột quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Theo đó, Bộ Xây dựng đã đề ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm:
- Tối ưu hóa hiệu quả đầu tư: Tránh dàn trải, tập trung nguồn lực vào các công trình chiến lược có khả năng tạo động lực tăng trưởng mới.
- Coi hạ tầng là công cụ điều tiết vĩ mô: Thúc đẩy giải ngân đầu tư công với mục tiêu đạt trên 95%, qua đó kích hoạt dòng vốn xã hội và nâng cao năng lực sản xuất.
- Tái cấu trúc ngành xây dựng: Theo hướng hiện đại, bền vững, lấy áp lực chi phí làm động lực đổi mới, thúc đẩy tiết kiệm năng lượng và chuyển đổi số trong thi công, quản lý dự án.
- Chủ động điều tiết thị trường: Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành kiểm soát thị trường vật liệu xây dựng và bất động sản, bảo đảm cân đối cung - cầu, hạn chế biến động giá bất thường.
- Phát huy vai trò của thể chế: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền nhằm nâng cao hiệu quả quản lý trong bối cảnh nguồn lực còn hạn chế và chi phí đầu vào gia tăng.
Có thể thấy, trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen, việc kết hợp đồng bộ các giải pháp từ hoàn thiện thể chế, điều hành thị trường đến nâng cao hiệu quả đầu tư sẽ là chìa khóa để ngành xây dựng vừa thích ứng với biến động, vừa góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
