Tỉnh An Giang vừa có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị cho phép áp dụng cơ chế đặc thù trong triển khai dự án đường cao tốc APEC 2027, nhằm tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai và giải phóng mặt bằng. Theo lãnh đạo tỉnh, việc áp dụng cơ chế đặc thù sẽ giúp rút ngắn thời gian thực hiện dự án khoảng 2 năm so với kế hoạch thông thường.
Nội dung đề xuất cơ chế đặc thù
Cụ thể, tỉnh An Giang đề nghị được giao chủ đầu tư thực hiện dự án theo hình thức đối tác công tư (PPP) nhưng được áp dụng một số cơ chế vượt trội. Về đất đai, tỉnh kiến nghị được phép thu hồi đất đồng thời với quá trình lập kế hoạch sử dụng đất, thay vì phải chờ phê duyệt quy hoạch chi tiết. Về giải phóng mặt bằng, An Giang muốn được ủy quyền quyết định giá đất cụ thể cho từng dự án thành phần, không phải qua Hội đồng thẩm định giá đất tỉnh.
Ngoài ra, tỉnh cũng đề xuất được miễn giảm một số thủ tục hành chính trong phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế kỹ thuật. Theo ông Nguyễn Sĩ Lâm, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh An Giang, các cơ chế này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm chi phí đầu tư khoảng 15% so với quy trình hiện hành.
Dự án APEC 2027 có ý nghĩa chiến lược
Dự án đường cao tốc APEC 2027 là một trong những công trình trọng điểm quốc gia, kết nối vùng Đồng bằng sông Cửu Long với các tỉnh Tây Nguyên và Campuchia. Tổng chiều dài tuyến đường đi qua địa bàn An Giang dự kiến khoảng 120 km, với tổng mức đầu tư lên tới 25.000 tỷ đồng. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này sẽ giúp giảm thời gian di chuyển từ TP. Hồ Chí Minh đến cửa khẩu Tịnh Biên từ 6 giờ xuống còn 3 giờ, thúc đẩy giao thương và du lịch.
Theo đánh giá của Bộ Giao thông Vận tải, dự án này không chỉ giải quyết vấn đề ùn tắc giao thông trên quốc lộ 91 hiện tại mà còn mở ra không gian phát triển mới cho vùng biên giới Tây Nam. Ông Nguyễn Thanh Bình, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang, nhấn mạnh: "Nếu không có cơ chế đặc thù, dự án sẽ khó hoàn thành đúng tiến độ đặt ra vào năm 2027, ảnh hưởng đến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và cả vùng."
Phản ứng của các bộ ngành liên quan
Hiện tại, Văn phòng Chính phủ đã chuyển văn bản của tỉnh An Giang đến các bộ: Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Giao thông Vận tải, Tài nguyên và Môi trường để lấy ý kiến. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, cơ chế đặc thù cho dự án APEC 2027 cần được xem xét thận trọng, đảm bảo tuân thủ các quy định của Luật Đầu tư công và Luật Đấu thầu. Tuy nhiên, bộ cũng thừa nhận rằng việc đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ.
Đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị tỉnh An Giang làm rõ các tiêu chí xác định giá đất cụ thể để tránh khiếu nại. Dự kiến, trong tháng 3 tới, các bộ sẽ có văn bản tham gia ý kiến để Thủ tướng có cơ sở quyết định.
Kỳ vọng về tác động kinh tế - xã hội
Nghiên cứu của Viện Chiến lược phát triển giao thông vận tải cho thấy, mỗi km đường cao tốc hoàn thành sẽ tạo ra khoảng 15.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp. Với dự án APEC 2027, con số này có thể lên tới 180.000 lao động trong suốt thời gian xây dựng. Ngoài ra, tỉnh An Giang sẽ có thêm quỹ đất phát triển các khu công nghiệp, du lịch sinh thái, hướng tới trở thành trung tâm logistics của vùng.
"Chúng tôi ước tính, khi dự án đi vào hoạt động, GRDP của tỉnh sẽ tăng thêm 2-3% mỗi năm. Đây là cú hích lớn cho An Giang, vốn là tỉnh còn nhiều khó khăn về hạ tầng" – ông Nguyễn Sĩ Lâm chia sẻ thêm. Tỉnh cũng kỳ vọng dự án sẽ thu hút thêm các nhà đầu tư chiến lược vào các lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, chế biến thủy sản và năng lượng tái tạo.
