Tuyển Sinh Đại Học 2026: Chiến Lược Tránh Trượt Oan Với 15 Nguyện Vọng
Năm 2026, mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng khi xét tuyển đại học chính quy. Quy định này vừa tạo cơ hội lựa chọn đa dạng, vừa đặt ra thách thức không nhỏ trong việc sắp xếp thứ tự ưu tiên. Nhiều phụ huynh và học sinh lo ngại rằng việc xếp ngành mong muốn ở vị trí thấp có thể làm mất cơ hội vào đại học.
Thực Trạng Và Nguyên Nhân Trượt Oan
Năm 2025, gần 850.000 thí sinh tham gia xét tuyển đại học với tổng cộng hơn 7,6 triệu nguyện vọng. Trong đó, gần 40% thí sinh đăng ký 5 nguyện vọng, hơn 30% đăng ký 10 nguyện vọng. Rất ít thí sinh đăng ký trên 20 nguyện vọng, do đó giới hạn 15 nguyện vọng được các chuyên gia đánh giá là phù hợp.
Tuy nhiên, thực tế vẫn ghi nhận những trường hợp đạt 28-29/30 điểm nhưng trượt nguyện vọng đầu, trong khi có thí sinh chỉ 15/30 điểm lại trúng tuyển. Khoảng 20% thí sinh trúng tuyển nhưng không nhập học. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do thí sinh sắp xếp sai thứ tự nguyện vọng ưu tiên.
Quy Tắc Xét Tuyển Và Lưu Ý Quan Trọng
Theo PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban Tuyển sinh-Hướng nghiệp, Đại học Bách khoa Hà Nội, dù đặt nguyện vọng ở vị trí số 1 hay 15, nếu đủ điều kiện trúng tuyển, thí sinh đều được xét như nhau, không có sự ưu tiên theo thứ tự.
TS. Nguyễn Mạnh Hùng từ Vụ Giáo dục Đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, giải thích: "Thứ tự nguyện vọng chỉ có ý nghĩa đối với thí sinh. Khi đủ điểm trúng tuyển ở một nguyện vọng, hệ thống của Bộ sẽ dừng xét các nguyện vọng phía sau." Điều này đồng nghĩa với việc thí sinh cần sắp xếp nguyện vọng theo mức độ yêu thích giảm dần.
TS. Hùng cũng nhấn mạnh các mốc thời gian quan trọng:
- Lịch thi tốt nghiệp THPT diễn ra sớm hơn năm trước nửa tháng.
- Thời gian đăng ký dự thi, đăng ký xét tốt nghiệp, nộp đơn phúc khảo được rút ngắn.
- Thời gian đăng ký xét tuyển, nộp lệ phí và xác nhận nhập học trên hệ thống.
Nếu bỏ lỡ các mốc này, thí sinh có thể đánh mất cơ hội xét tuyển đại học.
Đặc Thù Của Một Số Ngành Và Trường
TS. Võ Thanh Hải, Phó Giám đốc Đại học Duy Tân, khuyến nghị: "Thí sinh cần đăng ký ngành, trường mình mong muốn nhất ở ưu tiên số 1, sau đó đến các lựa chọn tiếp theo theo thứ tự ưu tiên giảm dần."
Tuy nhiên, một số trường và ngành đặc thù có quy định riêng:
- Khối trường quân đội chỉ xét tuyển nguyện vọng 1.
- Các ngành đào tạo giáo viên yêu cầu thí sinh sắp xếp nguyện vọng trong 5 vị trí đầu tiên.
Việc đăng ký môn thi cũng rất quan trọng, vì tổ hợp xét tuyển thường gồm 3 môn, trong đó Toán hoặc Ngữ văn là bắt buộc. Nếu đăng ký môn thi không thuộc tổ hợp xét tuyển của ngành mong muốn, thí sinh sẽ không thể đăng ký vào ngành đó.
Phương Thức Xét Tuyển Học Bạ Và Điểm Sàn
Một điểm mới trong quy chế tuyển sinh năm 2026 liên quan đến phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập THPT (điểm học bạ). Phương thức này bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tối thiểu 1/3 trong tổng điểm xét tuyển. Đồng thời, tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung cả năm của các lớp 10, 11, 12 của tối thiểu 3 môn theo thang điểm 30.
Thực tế, nhiều học sinh không có đầy đủ cột điểm của cả 3 năm THPT ở một số môn do thay đổi lựa chọn môn học. Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh đã có giải pháp linh hoạt: nếu thiếu điểm 6 học kỳ ở một môn do thay đổi môn học, nhà trường cho phép sử dụng kết quả của môn khác gần lĩnh vực để thay thế theo quyết định của hội đồng tuyển sinh.
Từ năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Tư pháp quy định ngưỡng điểm đảm bảo chất lượng đầu vào đối với ngành luật. Như vậy, sẽ có 3 nhóm ngành được quy định điểm sàn: sư phạm, sức khỏe (có cấp chứng chỉ hành nghề) và luật.
Kết Luận Và Khuyến Nghị
Năm nay, các cơ sở đại học chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, trong khi thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng. Quy định này góp phần giảm sự phức tạp trong xét tuyển, nhưng đòi hỏi thí sinh phải tìm hiểu kỹ và cân nhắc cẩn trọng khi sắp xếp nguyện vọng, đặc biệt là các nguyện vọng ưu tiên.
TS. Nguyễn Mạnh Hùng chia sẻ thêm: "Thí sinh tự do dự thi tốt nghiệp THPT lấy kết quả xét tuyển đại học cần tải phiếu đăng ký dự thi, điền đầy đủ thông tin và nộp hồ sơ dự thi tại các điểm theo quy định của Sở Giáo dục và Đào tạo địa phương."
