Đại Học 2025: Những Thay Đổi Quan Trọng Trong Xét Tuyển
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) vừa ban hành quy chế tuyển sinh đại học năm 2025, mang đến nhiều điều chỉnh đáng kể so với các năm trước. Các thay đổi này bao gồm việc loại bỏ xét tuyển học bạ riêng, giảm số lượng nguyện vọng, hạn chế phương thức xét tuyển, và cắt giảm lợi thế cộng điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS. Mục tiêu chính của Bộ là kiểm soát chặt chẽ hơn chất lượng đầu vào và nâng cao tính minh bạch trong quy trình tuyển sinh.
Giới Hạn Phương Thức Và Nguyện Vọng Xét Tuyển
Theo quy chế mới, các trường đại học chỉ được phép sử dụng tối đa năm phương thức tuyển sinh, không bao gồm các hình thức như xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển, hoặc xét tuyển đối tượng dự bị đại học. Mỗi phương thức phải được quy định rõ ràng về tiêu chí đánh giá, cách thức tính điểm xét, và điều kiện trúng tuyển. Đặc biệt, đối với các chương trình đào tạo sử dụng nhiều phương thức hoặc kết hợp các tổ hợp xét tuyển, các trường phải xác định độ lệch điểm theo hướng dẫn thống nhất từ Bộ GD-ĐT, đồng thời không được quy định mã xét tuyển riêng hoặc số lượng tuyển sinh riêng cho từng phương thức.
Về số lượng nguyện vọng, trong khi năm ngoái thí sinh được đăng ký không giới hạn, năm nay mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của nhiều trường khác nhau và phải sắp xếp chúng theo thứ tự ưu tiên. Riêng đối với các chương trình đào tạo giáo viên (ngành sư phạm), chỉ các nguyện vọng từ 1 đến 5 mới được xét tuyển.
Điểm Sàn Và Quy Định Về Học Bạ
Quy chế mới quy định nguồn tuyển là thí sinh có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 điểm trên thang 30. Quy định này cũng áp dụng cho trường hợp xét theo toán, văn và một môn khác, ngoại trừ thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp.
Đối với phương thức xét tuyển bằng học bạ, tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của sáu học kỳ THPT (lớp 10, 11 và 12). Tổ hợp này phải gồm ít nhất ba môn, trong đó bắt buộc có toán hoặc văn, và môn này phải chiếm tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm (tương đương không thấp hơn 10/30 điểm). Thí sinh cũng phải đảm bảo tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp (theo tổ hợp hoặc toán, văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15/30. Bộ GD-ĐT cho biết quy định này nhằm hạn chế tình trạng "lách tổ hợp" và tăng cường vai trò của các môn học nền tảng trong xét tuyển, khác với những năm trước khi nhiều trường chỉ xét điểm từ 3-5 học kỳ hoặc chỉ lớp 12.
Khống Chế Điểm Cộng Và Lịch Tuyển Sinh
Quy chế mới quy định tổng điểm cộng, bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích, không được vượt quá 3 điểm trên thang 30. Cụ thể, điểm thưởng dành cho thí sinh tuyển thẳng dao động từ 0 đến 3 điểm, điểm xét thưởng cho thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt từ 0 đến 1,5 điểm, và điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế từ 0 đến 1,5 điểm.
Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng để quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc làm điểm khuyến khích. Bảng quy đổi phải có tối thiểu năm mức điểm chênh lệch ứng với thang điểm của chứng chỉ. Các trường đã quy đổi điểm chứng chỉ thì không được cộng thêm điểm khuyến khích. Ngoài ra, quy chế mới bổ sung đối tượng xét tuyển là người học trung học nghề và người nước ngoài đăng ký vào các chương trình đào tạo trình độ đại học.
Lịch tuyển sinh đại học năm nay dự kiến được đẩy lên sớm nửa tháng, do kỳ thi tốt nghiệp THPT dự kiến diễn ra vào ngày 11 và 12-6, sớm hơn so với mọi năm. Thí sinh phải hoàn thành việc nộp hồ sơ xét tuyển thẳng và ưu tiên xét tuyển về các cơ sở đào tạo trước 17h ngày 20-6. Các trường sẽ hoàn thành việc xét tuyển thẳng, thông báo kết quả cho thí sinh và cập nhật danh sách thí sinh trúng tuyển lên hệ thống vào ngày 30-6.
Lời Khuyên Từ Chuyên Gia
Các chuyên gia tuyển sinh nhấn mạnh sự khác biệt quan trọng giữa việc đăng ký nguyện vọng trên hệ thống riêng của các trường và hệ thống xét tuyển chung của Bộ GD-ĐT. Thạc sĩ Cù Xuân Tiến, Trưởng phòng Tuyển sinh và Công tác Sinh viên Trường Đại học Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho biết hệ thống của Bộ là nơi duy nhất để thí sinh sắp xếp thứ tự và xác nhận nguyện vọng.
Ông Tiến lưu ý: "Mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng, theo nguyên tắc xét từ trên xuống và dừng lại khi đã trúng tuyển. Vì vậy, thí sinh cần đặt ngành, trường mong muốn ở vị trí ưu tiên cao nhất và kiểm tra chính xác mã trường, mã ngành trước khi bấm xác nhận. Trong thời gian quy định, thí sinh được điều chỉnh không giới hạn số lần nhưng phải xác nhận lại sau mỗi lần thay đổi. Đồng thời, cần nộp lệ phí đúng hạn và xác nhận nhập học khi trúng tuyển, nếu không kết quả sẽ không được công nhận."
Dự Thảo Quy Chế 2026: Thêm Ràng Buộc Và Thách Thức
Trong khi đó, nhiều trường đại học bày tỏ lo ngại về các ràng buộc mới trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học 2026. Họ cho rằng những quy định này có thể tạo thêm áp lực cho thí sinh, đặc biệt khi được ban hành sát với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Các vấn đề lấn cấn có thể nảy sinh, đòi hỏi sự điều chỉnh kịp thời để đảm bảo tính khả thi và công bằng trong tuyển sinh.
