Hà Nội đổi mới tuyển sinh lớp 10: Giảm chênh lệch điểm, cảnh báo tránh dồn nguyện vọng
Sáng ngày 2 tháng 4, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội đã tổ chức hội nghị hướng dẫn tuyển sinh vào các trường mầm non, lớp 1, lớp 6, lớp 10 năm học 2026 - 2027, đồng thời triển khai kế hoạch cho kỳ thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm 2026. Một trong những điểm mới nổi bật là việc đăng ký dự thi vào lớp 10 sẽ được thực hiện hoàn toàn trực tuyến thông qua Cổng thông tin tuyển sinh đầu cấp của thành phố, chỉ áp dụng đăng ký trực tiếp trong các trường hợp đặc biệt hoặc bất khả kháng.
Đăng ký trực tuyến và theo dõi tỷ lệ chọi thời gian thực
Ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, cho biết học sinh có thể tự đăng ký với điều kiện bắt buộc phải sở hữu tài khoản VNeID mức 2. Giáo viên và phụ huynh cũng có thể hỗ trợ đăng ký thay cho học sinh thông qua xác thực VNeID của người đăng ký hộ, nhưng cần thêm bước xác nhận tài khoản và mật khẩu của học sinh.
Theo lịch trình, từ ngày 4 đến ngày 6 tháng 4, học sinh có thể thử nghiệm đăng ký; thời gian đăng ký chính thức diễn ra từ ngày 10 tháng 4 đến 24 giờ ngày 17 tháng 4. Trong khoảng thời gian này, học sinh được phép điều chỉnh nguyện vọng của mình. Đặc biệt, học sinh có thể theo dõi tỷ lệ chọi của từng nguyện vọng 1, 2, 3 theo thời gian thực, với khả năng xem tối đa tỷ lệ chọi của 10 trường Trung học Phổ thông công lập không chuyên và 4 trường Trung học Phổ thông chuyên.
Ông Bình nhấn mạnh: "Trước khi học sinh thay đổi nguyện vọng, chúng tôi khuyến cáo việc điều chỉnh này phải dựa trên năng lực học tập, điều kiện thực tiễn và điều kiện đi lại. Mục tiêu là tránh tình trạng chọn nguyện vọng quá an toàn nhưng khi trúng tuyển lại không theo học, gây lãng phí và ảnh hưởng đến công tác tuyển sinh chung cũng như quyền lợi của chính học sinh." Hệ thống trong tương lai sẽ được bổ sung tính năng gợi ý về khoảng cách từ nơi cư trú của học sinh đến trường dự kiến lựa chọn, nhằm cung cấp thêm căn cứ cho việc quyết định.
Thay đổi trong chính sách nguyện vọng và xét tuyển
Năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên học sinh Hà Nội được đăng ký 3 nguyện vọng vào 3 trường Trung học Phổ thông công lập bất kỳ, không phân biệt khu vực tuyển sinh như các năm trước. Nguyên tắc xét tuyển vẫn giữ ổn định, nhưng có sự điều chỉnh về mức chênh lệch điểm chuẩn giữa các nguyện vọng.
Cụ thể, mức chênh lệch điểm chuẩn giữa nguyện vọng 1 và nguyện vọng 2 đã giảm từ 1 điểm xuống còn 0,5 điểm, và giữa nguyện vọng 1 và nguyện vọng 3 giảm từ 2 điểm xuống còn 1 điểm. Ông Bình giải thích: "Trước đây, có học sinh lựa chọn 3 nguyện vọng có mức điểm chuẩn tương đối gần nhau, dẫn đến nguy cơ rủi ro rất lớn, thậm chí có thể trượt cả ba nguyện vọng. Việc giảm mức điểm chênh lệch như năm nay sẽ giúp tăng cơ hội trúng tuyển và giảm bớt rủi ro cho học sinh."
Ông cũng làm rõ rằng hệ thống xét tuyển không ưu tiên theo thứ tự nguyện vọng. Khi học sinh không trúng tuyển nguyện vọng 1, họ sẽ được xét tuyển nguyện vọng 2 song song và bình đẳng với nguyện vọng 1 của trường mà họ đăng ký nguyện vọng 2, không phải chờ xét hết nguyện vọng 1 mới đến nguyện vọng 2, 3.
Cảnh báo về tình trạng dồn nguyện vọng và chất lượng học tập
Phát biểu kết luận hội nghị, ông Nguyễn Văn Hiền, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, nhấn mạnh Sở sẽ quản lý chặt chẽ chỉ tiêu của từng trường để đảm bảo phân bổ hợp lý, tránh tình trạng dồn nguyện vọng vào một số trường gây quá tải, trong khi các trường khác thiếu chỉ tiêu và lãng phí cơ sở vật chất. Hệ thống đăng ký trực tuyến được khai thác để công khai số lượng đăng ký theo thời gian thực, hỗ trợ học sinh và phụ huynh theo dõi và điều chỉnh nguyện vọng phù hợp.
Ông Hiền lưu ý: "Các nhà trường cần tăng cường tư vấn để học sinh lựa chọn nguyện vọng sát với năng lực, đồng thời cân nhắc yếu tố khoảng cách địa lý, ưu tiên trường gần nơi cư trú nhằm bảo đảm điều kiện học tập ổn định lâu dài. Cần tránh tâm lý đăng ký dồn vào trường tốp trên hoặc chọn trường quá xa chỉ để tăng khả năng trúng tuyển."
Bên cạnh đó, ông Hà Xuân Nhâm, Trưởng phòng Giáo dục trung học, đưa ra cảnh báo từ kết quả khảo sát toàn thành phố với học sinh lớp 12 chuẩn bị thi tốt nghiệp Trung học Phổ thông năm nay. Dữ liệu cho thấy mặt bằng chất lượng chung ở mức trung bình nhưng không vững, với điểm trung bình toàn thành phố khoảng 5,31. Sự phân hóa lớn giữa các khối và các môn nền tảng như toán, ngữ văn đang là điểm nghẽn, tiềm ẩn rủi ro trượt tốt nghiệp, đặc biệt ở nhóm học sinh có chất lượng thấp.
Ông Nhâm đề xuất các trường cần rà soát dữ liệu, phân loại học sinh theo nhóm nguy cơ, trung bình, và khá giỏi, từ đó xây dựng kế hoạch ôn tập riêng, tập trung xử lý các môn nền tảng và tổ chức lớp phụ đạo bắt buộc cho học sinh dưới trung bình.
