Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) dự kiến từ năm 2027 sẽ triển khai kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại một số địa phương đáp ứng đầy đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực. Theo GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD&ĐT), ngày 28/7, Bộ đã trình Thủ tướng đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026-2036, với lộ trình thận trọng, không áp dụng đồng loạt trên cả nước.
Lộ trình chuyển tiếp từ năm 2027
Nếu đề án được phê duyệt, năm 2027 sẽ là giai đoạn chuyển tiếp, trong đó một bộ phận thí sinh dự thi trên máy tính, phần lớn vẫn làm bài trên giấy. Bộ GD&ĐT khẳng định hai hình thức thi có yêu cầu đánh giá và giá trị sử dụng kết quả tương đương. Điểm mới đáng chú ý là thí sinh thi trên máy tính và trên giấy sẽ sử dụng chung nội dung đề thi đối với các môn trắc nghiệm. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở phương thức làm bài và cách ghi nhận kết quả.
GS Huỳnh Văn Chương cho biết: “Việc triển khai sẽ được thực hiện theo lộ trình, không áp dụng đồng loạt trên cả nước mà chỉ tổ chức tại các địa phương, điểm thi đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực.” Sau giai đoạn đầu, Bộ sẽ đánh giá toàn diện trước khi mở rộng phạm vi, với nguyên tắc không chạy theo tiến độ khi chưa bảo đảm an toàn, công bằng và chất lượng.
Phương án tổ chức nhiều ca thi và bảo mật đề
Đề án cũng tính đến phương án tổ chức kỳ thi trên máy tính theo nhiều ca. Trong trường hợp này, đề thi giữa các ca có thể không hoàn toàn giống nhau nhưng sẽ được chuẩn hóa để tương đương về nội dung, độ khó và khả năng phân loại. GS Huỳnh Văn Chương nhấn mạnh: “Tính tương đương của các đề thi sẽ được bảo đảm thông qua ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, quá trình thử nghiệm thực tế và các phương pháp khoa học khảo thí. Điều này nhằm bảo đảm không có thí sinh nào được lợi thế hoặc gặp bất lợi chỉ vì dự thi ở một ca khác.”
Về lo ngại rò rỉ đề, ông Chương cho biết rủi ro được tính toán ngay từ khâu thiết kế hệ thống. Đề thi từng ca được chọn từ ngân hàng câu hỏi đủ lớn, được mã hóa và chuyển đến điểm thi sát giờ qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ. Các ca sử dụng đề khác nhau nhưng bảo đảm tương đương; quy trình tổ chức có biện pháp bảo mật phù hợp.
Mô hình mạng LAN nội bộ, không phụ thuộc Internet
GS Huỳnh Văn Chương lưu ý nhiều người hiểu nhầm thi trên máy tính là thi qua Internet. Theo mô hình đề xuất, đề thi được truyền qua kênh bảo mật đến máy chủ tại điểm thi; thí sinh làm bài trong mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. “Mô hình này hạn chế việc kỳ thi phụ thuộc vào đường truyền Internet và hạn chế nguy cơ tấn công trực tiếp từ môi trường Internet,” ông giải thích.
Hệ thống phải có khả năng tự động lưu bài định kỳ và ghi nhật ký thao tác; điểm thi có máy dự phòng, nguồn điện dự phòng và quy trình xử lý sự cố (mất điện, hỏng máy, lỗi phần mềm). Mọi tình huống phát sinh được ghi nhận đầy đủ bằng biên bản và dữ liệu hệ thống để hậu kiểm, đồng thời bảo đảm quyền lợi thí sinh, kể cả thời gian làm bài.
Hỗ trợ thí sinh đặc biệt và kết quả thử nghiệm
Đối với học sinh khuyết tật hoặc có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt, việc hỗ trợ được đăng ký, xác minh và bố trí trước kỳ thi, bảo đảm thí sinh tiếp cận bài thi mà không làm thay đổi yêu cầu đánh giá môn thi.
Đại diện Bộ GD&ĐT cho hay, cuối năm 2024 và nửa đầu năm 2025, Bộ đã thử nghiệm đề thi trên máy tính tại nhiều vùng miền với hơn 12.000 học sinh thuộc các nhóm đối tượng khác nhau. Tiếp đó, trong tháng 4 và tháng 5/2026, thử nghiệm mở rộng trên mạng LAN nội bộ tại 15 tỉnh, thành phố, 143 trường THPT (gồm trường chuyên và trung tâm giáo dục thường xuyên), với 36.178 thí sinh và khoảng 143.000 lượt thi. Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống vận hành ổn định, mô hình tổ chức thi có khả năng triển khai trong điều kiện thực tế Việt Nam.
Các chuẩn yêu cầu về kỹ thuật, nhân lực và quy trình tổ chức sẽ được Bộ hướng dẫn cụ thể khi đề án được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Thời gian tới, Bộ GD&ĐT sẽ phối hợp với các địa phương, nhà trường cung cấp công cụ thực hành miễn phí để học sinh làm quen trước kỳ thi.
