Tiếng Nhật: Từ Sở Thích Đến Lợi Thế Cạnh Tranh Trên Thị Trường Lao Động
Không chỉ gắn liền với anime, manga hay các tập đoàn công nghệ toàn cầu, tiếng Nhật đang dần khẳng định vị thế là một trong những ngoại ngữ được học sinh, sinh viên Việt Nam quan tâm nhiều nhất, chỉ sau tiếng Anh. Trong bối cảnh các doanh nghiệp Nhật Bản liên tục nằm trong nhóm nhà đầu tư hàng đầu tại Việt Nam, việc thành thạo tiếng Nhật không còn đơn thuần là một sở thích cá nhân, mà đã trở thành một lợi thế cạnh tranh rõ rệt và thiết thực trên thị trường lao động đầy biến động hiện nay.
Ngoại Ngữ Được Nhiều Học Sinh Lựa Chọn Sau Tiếng Anh
Theo báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết 29 về đổi mới giáo dục của Bộ Giáo dục và Đào tạo (giai đoạn 2013-2023), trong số hơn 60.000 học sinh học ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh tại các trường phổ thông, tiếng Nhật đứng vị trí thứ hai với 20.834 học sinh theo học, chỉ sau tiếng Pháp. Đáng chú ý, đây cũng là một trong số ít ngoại ngữ được giảng dạy ở cả ba cấp học: tiểu học, THCS và THPT. Con số này phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn của học sinh Việt Nam đối với tiếng Nhật, không còn là lựa chọn "hiếm" hay "đặc biệt" như trong quá khứ.
Ở bậc đại học, ngành Ngôn ngữ Nhật được đào tạo tại nhiều cơ sở giáo dục uy tín trên cả nước, chẳng hạn như Đại học Hà Nội, Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Ngoại thương, Học viện Ngoại giao, Đại học Ngoại ngữ - Đại học Đà Nẵng và Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG TP.HCM). Sự hiện diện rộng rãi của ngành học này phần nào cho thấy nhu cầu xã hội đang tăng cao và tính ứng dụng thực tiễn của tiếng Nhật trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Ngành Ngôn Ngữ Nhật Học Gì Và Đào Tạo Ra Sao?
Tiếng Nhật thường được đánh giá là một trong những ngôn ngữ khó học nhất thế giới, do hệ thống ba bảng chữ cái phức tạp (Hiragana, Katakana, Kanji) và kính ngữ đa dạng, đòi hỏi người học phải có sự kiên trì và nỗ lực không ngừng. Tuy nhiên, cơ hội việc làm tại Việt Nam lại khá rộng mở, và chứng chỉ năng lực tiếng Nhật JLPT có giá trị trọn đời, tạo động lực lớn cho người học.
Nhiều người lầm tưởng rằng học Ngôn ngữ Nhật chỉ xoay quanh việc học từ vựng và ngữ pháp. Thực tế, chương trình đào tạo tại các trường đại học được xây dựng một cách toàn diện và bài bản. Sinh viên không chỉ được trang bị kiến thức từ nền tảng đến nâng cao về ngôn ngữ, mà còn học về văn hóa, xã hội, kinh tế và môi trường kinh doanh đặc thù của Nhật Bản.
Bên cạnh các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết cơ bản, sinh viên còn được đào tạo chuyên sâu về biên - phiên dịch, tiếng Nhật thương mại, kỹ năng giao tiếp trong doanh nghiệp và kiến thức khu vực học. Chuẩn đầu ra của nhiều trường yêu cầu sinh viên đạt trình độ tương đương JLPT N2, thậm chí N1 đối với những bạn theo định hướng chuyên sâu. Điều này giúp người học có thể làm việc trực tiếp trong môi trường doanh nghiệp Nhật Bản mà không gặp quá nhiều rào cản về ngôn ngữ.
Năm 2025, điểm chuẩn ngành Ngôn ngữ Nhật tại một số trường đại học "hot" tiếp tục duy trì ở mức tương đối cao, phản ánh sức hút ổn định của ngành. Tại Đại học Hà Nội - một trong những cơ sở đào tạo ngoại ngữ hàng đầu cả nước, điểm chuẩn ghi nhận ở mức 29 điểm theo phương thức xét kết quả thi tốt nghiệp THPT, thuộc nhóm ngành có mức cạnh tranh cao. Trong khi đó, Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội có mức điểm là 23,93 theo điểm thi THPT. Một số trường khác như Đại học Công nghiệp Hà Nội ghi nhận mức 20 điểm, còn Đại học Thăng Long có điểm chuẩn thấp hơn là 16 điểm, tạo thêm lựa chọn cho các thí sinh có mức học lực khác nhau.
Ở khu vực phía Nam, ngành Ngôn ngữ Nhật tại Đại học Sư phạm TP. HCM có điểm chuẩn là 20,22 điểm. Nhìn chung, ngành Ngôn ngữ Nhật năm 2025 vẫn duy trì mặt bằng điểm chuẩn từ trung bình khá đến cao, đặc biệt ở các trường chuyên đào tạo ngoại ngữ.
Cơ Hội Việc Làm Và Mức Lương Có Thực Sự Hấp Dẫn?
Nhật Bản nhiều năm qua luôn nằm trong nhóm nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam. Hàng nghìn doanh nghiệp Nhật hoạt động trong các lĩnh vực sản xuất, công nghệ, tài chính, thương mại và dịch vụ đang tạo ra nhu cầu nhân lực biết tiếng Nhật ở nhiều vị trí khác nhau, từ cấp nhân viên đến quản lý.
Sinh viên tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Nhật có thể đảm nhận các vị trí như phiên dịch, biên dịch, trợ lý giám đốc người Nhật, chuyên viên đối ngoại, nhân viên kinh doanh thị trường Nhật Bản, điều phối dự án hoặc làm việc trong lĩnh vực du lịch, giáo dục và truyền thông. Một số bạn còn lựa chọn làm việc tại Đại sứ quán, tổ chức quốc tế, hoặc sang Nhật Bản làm việc theo diện kỹ sư và nhân sự văn phòng. Tiếng Nhật không giới hạn người học trong một con đường duy nhất mà mở ra nhiều hướng phát triển đa dạng, đặc biệt khi kết hợp thêm chuyên môn như kinh tế, marketing, công nghệ thông tin hoặc quản trị.
Mức thu nhập của sinh viên sau khi tốt nghiệp ngành Ngôn ngữ Nhật được đánh giá khá hấp dẫn và có xu hướng tăng dần theo năng lực chuyên môn cũng như kinh nghiệm làm việc. Cụ thể:
- Ở vị trí biên - phiên dịch viên tiếng Nhật, mức lương phổ biến dao động từ 10 đến 20 triệu đồng/tháng. Nếu sở hữu chứng chỉ năng lực tiếng Nhật từ N2 trở lên, thu nhập có thể đạt 25 đến 30 triệu đồng/tháng, đặc biệt khi làm việc trong các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam hoặc tham gia thị trường lao động tại Nhật.
- Với công việc giảng dạy tại các trung tâm ngoại ngữ, giáo viên tiếng Nhật thường có mức lương khởi điểm từ 8 đến 12 triệu đồng/tháng và có thể tăng thêm nếu đảm nhận lớp nâng cao hoặc vị trí quản lý.
- Trong khi đó, các vị trí như chuyên viên đối ngoại, nhân viên hành chính hay trợ lý giám đốc người Nhật thường nhận mức lương từ 12 đến 18 triệu đồng/tháng, kèm theo các chế độ phúc lợi tương đối tốt.
- Nếu làm việc trực tiếp tại Nhật Bản và có nền tảng tiếng Nhật vững cùng kỹ năng chuyên môn phù hợp, thu nhập có thể đạt 40 đến 60 triệu đồng/tháng tùy thuộc vào ngành nghề và khu vực làm việc.
Nhìn chung, ngành Ngôn ngữ Nhật không chỉ mang lại cơ hội việc làm đa dạng mà còn đi kèm với mức thu nhập cạnh tranh, đặc biệt đối với những người đầu tư nghiêm túc cho việc học và rèn luyện kỹ năng không ngừng nghỉ. Theo Nhật Linh
