Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo Nghị định về phổ cập giáo dục và xóa mù chữ
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa đưa ra dự thảo Nghị định quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, hiện đang trong giai đoạn lấy ý kiến rộng rãi từ công chúng. Theo cơ quan soạn thảo, văn bản này được xây dựng nhằm thể chế hóa các quy định tại Nghị quyết số 29, Nghị quyết số 71 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, tạo hành lang pháp lý đồng bộ để triển khai hiệu quả công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ trong giai đoạn mới.
Giáo dục bắt buộc kéo dài 9 năm từ tiểu học đến hết THCS
Dự thảo xác định giáo dục bắt buộc kéo dài 9 năm, bao gồm từ cấp tiểu học đến hết THCS. Việc hoàn thành giáo dục bắt buộc được định nghĩa là người học hoàn thành chương trình trong độ tuổi theo quy định của pháp luật. Quy định này nhấn mạnh tính ràng buộc pháp lý, thay vì chỉ dừng lại ở mục tiêu khuyến khích như trước đây, nhằm đảm bảo mọi trẻ em đều được tiếp cận giáo dục cơ bản.
Trách nhiệm rõ ràng của gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương
Dự thảo làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong việc thực hiện giáo dục bắt buộc và phổ cập. Cụ thể:
- Mọi công dân trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ phổ cập và giáo dục bắt buộc.
- Gia đình phải bảo đảm điều kiện học tập cho con em, tạo môi trường thuận lợi cho việc đến trường.
- Các cơ sở giáo dục có trách nhiệm tổ chức thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, đảm bảo chất lượng giảng dạy.
- Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm quản lý, theo dõi tình hình trên địa bàn, hỗ trợ kịp thời khi cần thiết.
Chuyển đổi từ công nhận kết quả sang kiểm soát quá trình
Một điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là cơ chế theo dõi, quản lý và hỗ trợ học sinh được bổ sung, chuyển trọng tâm từ công nhận kết quả sang kiểm soát quá trình. Cách tiếp cận này nhằm phát hiện sớm nguy cơ bỏ học, kịp thời can thiệp, hạn chế tình trạng học sinh rời ghế nhà trường giữa chừng, đặc biệt tại các địa bàn còn nhiều khó khăn như vùng sâu, vùng xa, khu vực kinh tế - xã hội đặc biệt.
Quy định chi tiết về phổ cập giáo dục mầm non và xóa mù chữ
Dự thảo cũng quy định cụ thể đối tượng và chương trình cho từng lĩnh vực:
- Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi và giáo dục bắt buộc: Quy định rõ tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn đối với cá nhân, cấp xã và cấp tỉnh, bảo đảm trẻ em trong độ tuổi được chuẩn bị đầy đủ về thể chất và tâm thế trước khi vào lớp 1, đồng thời hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc đến hết cấp THCS.
- Xóa mù chữ: Quy định tiêu chuẩn công nhận cá nhân đạt chuẩn biết chữ, cùng với tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ ở mức độ 1 và mức độ 2. Các tiêu chí được bổ sung và phân định rõ theo từng mức độ, hướng tới bảo đảm chất lượng thực tế, hạn chế hình thức và nguy cơ tái mù chữ.
Ưu tiên phát triển mạng lưới trường lớp tại vùng khó khăn
Để đảm bảo tất cả trẻ em trong độ tuổi đều được đến trường, dự thảo quy định mạng lưới trường, lớp phải được bố trí hợp lý theo địa bàn dân cư, đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ em, học sinh và học viên trong diện phổ cập. Đặc biệt, ưu tiên quy hoạch và sắp xếp mạng lưới trường, lớp tại các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, khu công nghiệp, khu đô thị mới và các khu vực có biến động dân cư, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi học và học tập thường xuyên của người học.
