Sáng 5/8, tại cuộc họp báo công bố phương án xử lý vụ gian lận thi cử tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cùng Bộ Công an đã giải đáp nhiều vấn đề được dư luận quan tâm. Trọng tâm là căn cứ tổ chức thi lại, tiến độ điều tra và phương án bảo đảm quyền lợi cho 328 thí sinh cũng như hơn một triệu thí sinh trên cả nước.
Khởi tố 29 bị can, trong đó có Hiệu trưởng và Điểm trưởng
Trả lời câu hỏi vì sao chưa có kết luận điều tra cuối cùng nhưng Bộ GD&ĐT vẫn quyết định tổ chức thi lại toàn bộ các môn, Đại tá Nguyễn Tuấn Hưng, Phó Cục trưởng Cục An ninh điều tra (A09), Bộ Công an cho biết cơ quan điều tra đã khẩn trương vào cuộc trong chưa đầy một tháng để phục vụ xử lý trước mắt đối với kết quả kỳ thi.
Theo cơ quan điều tra, bước đầu đã xác định sai phạm mang tính tập thể, xảy ra tại hội đồng thi và toàn bộ điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Kết quả điều tra ban đầu đã được thông báo cho Bộ GD&ĐT làm căn cứ triển khai phương án thi lại đối với tất cả thí sinh tại điểm thi này.
Đại diện Bộ Công an cũng cho biết quá trình điều tra gặp nhiều khó khăn do số lượng đối tượng liên quan lớn, vụ việc có tính tổ chức và liên quan đến 328 thí sinh. Về nguyên tắc, các em đã 18 hoặc gần 18 tuổi, đủ năng lực nhận thức hành vi pháp luật, nhưng thực tế nhận thức pháp luật còn hạn chế nên gây khó khăn trong quá trình điều tra.
“Đến nay, cơ quan điều tra đã khởi tố 29 bị can. Trong 29 bị can đó, chúng tôi đã khởi tố đối với Hiệu trưởng trường Chuyên Tuyên Quang và Điểm trưởng của điểm thi,” Đại tá Nguyễn Tuấn Hưng nói.
Ông cũng cho biết thêm, vụ án mới được khởi tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Nếu quá trình điều tra phát hiện thêm dấu hiệu của các tội danh khác, cơ quan điều tra sẽ tiếp tục khởi tố theo đúng quy định.
Xét tuyển đại học độc lập với thi lại
Liên quan đến công tác xét tuyển đại học, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT khẳng định việc xét tuyển sẽ được thực hiện độc lập với quá trình tổ chức thi.
Theo ông Thảo, hồ sơ, nguyện vọng đăng ký xét tuyển của 328 thí sinh vẫn được bảo lưu. Nhóm thí sinh này sẽ được tách khỏi đợt xét tuyển chung và chỉ được xét tuyển sau khi có kết quả thi lại. Phương án này không ảnh hưởng đến quyền lợi của các thí sinh khác, đồng thời bảo đảm quyền lợi cho hơn một triệu thí sinh tham gia kỳ thi và hơn 870.000 thí sinh đăng ký xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng trên cả nước.
Vì sao tổ chức thi lại toàn bộ?
Giải đáp băn khoăn về việc vì sao không chờ kết luận điều tra cuối cùng để xử lý từng thí sinh mà tổ chức thi lại toàn bộ, Cục trưởng Cục Khảo thí, Bộ GD&ĐT Huỳnh Văn Chương cho biết quyết định này được đưa ra trên cơ sở kết luận điều tra ban đầu bằng văn bản của cơ quan điều tra.
Ông nhấn mạnh đây là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, liên quan đến cả hội đồng thi và toàn bộ 328 thí sinh. Nếu kéo dài việc điều tra mới tổ chức thi lại sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh.
“Trong các kết luận ban đầu của cơ quan điều tra, đây là sai phạm của cả hội đồng thi. Vì vậy, tổ chức thi lại toàn bộ là phương án phù hợp nhất để bảo đảm quyền lợi của học sinh,” ông Chương cho biết.
Ngăn chặn tái diễn, xử lý nghiêm vi phạm
Liên quan đến lo ngại việc tổ chức thi lại có thể trở thành tiền lệ đối với các vụ việc tương tự trong tương lai, đại diện Bộ GD&ĐT khẳng định đây là vụ việc có tính chất đặc biệt nghiêm trọng nên việc xử lý cũng mang tính đặc thù.
Theo Bộ, để không tái diễn các vụ việc tương tự, ngành giáo dục sẽ tiếp tục hoàn thiện quy chế thi, tăng cường giám sát, phát huy vai trò phản biện của các chuyên gia, nhà khoa học, báo chí và toàn xã hội trong công tác tổ chức kỳ thi.
Bên cạnh đó, Bộ yêu cầu cán bộ, giáo viên tham gia tổ chức thi phải nâng cao bản lĩnh, trách nhiệm nghề nghiệp; phụ huynh và các tổ chức, cá nhân không được tác động vào quá trình tổ chức thi hoặc kết quả thi của thí sinh. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo đúng chỉ đạo của Đảng, Nhà nước với tinh thần “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”.
Bộ GD&ĐT cũng khẳng định việc tổ chức thi lại không có nghĩa là miễn trách nhiệm đối với những thí sinh có hành vi gian lận. Theo đó, nếu sau này cơ quan điều tra xác định thí sinh có vi phạm Quy chế thi, các em vẫn sẽ bị xử lý theo đúng quy định của pháp luật, kể cả trong trường hợp đã được công nhận tốt nghiệp, trúng tuyển hoặc đang theo học tại cơ sở giáo dục đại học.
Đại diện Bộ nhấn mạnh nguyên tắc xử lý là “phát hiện đến đâu xử lý đến đó”, nhằm bảo đảm công bằng, tăng tính răn đe và ngăn chặn những vụ việc tương tự tái diễn trong các kỳ thi tiếp theo.
