Thầy Nguyễn Văn Tây, giáo viên toán tại Trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến - Bình Dương (Phường Thủ Dầu Một, TP.HCM), đã có những chia sẻ quý báu giúp thí sinh đạt điểm cao môn toán trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Thành tích của học trò thầy trong kỳ thi năm ngoái thật ấn tượng: 4 bạn đạt điểm 10 và 36 bạn đạt từ 9 điểm trở lên. Gần đây, tại kỳ thi đánh giá năng lực đợt 2 của Đại học Quốc gia TP.HCM (V-ACT), lớp thầy dạy có 8 học sinh đạt điểm tối đa phần toán 300.
Chiến lược làm bài thi môn toán
Theo thầy Tây, yếu tố tiên quyết để đạt điểm cao là làm thật kỹ 12 câu đầu tiên của phần trắc nghiệm nhiều lựa chọn, chiếm tổng 3 điểm, tuyệt đối không sai sót. Ở phần đúng-sai (4 điểm), thầy khuyên học sinh nên "sửa soạn một tâm hồn đẹp" trước khi làm bài. Đây là thuật ngữ thầy dùng để chỉ việc phân tích tất cả dữ kiện đề bài đã cho trước khi đọc 4 lệnh hỏi bên dưới (a, b, c, d).
Thầy Tây giải thích: "Ví dụ, đề cho góc AMB = 90 độ với A, B là hai điểm cố định. Thí sinh cần xác định điểm M nằm trên mặt cầu đường kính AB, sau đó tìm tâm, bán kính R và các thông tin liên quan. Nếu đã chuẩn bị đầy đủ, việc trả lời các lệnh đúng sai chỉ đơn giản là dò lại những gì mình đã làm, vừa nhẹ nhàng vừa tiết kiệm thời gian." Cách này hiệu quả hơn nhiều so với việc đọc đến đâu trả lời đến đó. Thầy cũng nhấn mạnh rằng thí sinh không nên lo lắng nếu cả bốn ý đều đúng hoặc đều sai, vì điều này hoàn toàn bình thường.
Cẩn trọng với bẫy thường gặp
Thầy Tây lưu ý thí sinh cần đề phòng những điểm dễ nhầm lẫn hoặc dễ bị lừa, đặc biệt là dữ kiện trong giả thiết và lệnh hỏi thực tế ở phần trả lời ngắn (3 điểm). Một "bẫy" phổ biến là đề cho một loại đơn vị nhưng yêu cầu đáp án quy đổi sang đơn vị khác, như cho mét vuông nhưng hỏi đề-xi-mét vuông. "Hay nhiều khi đề hỏi tìm giá trị nhỏ nhất, thí sinh lại tìm X để giá trị đạt nhỏ nhất, dẫn đến sai lầm", thầy cảnh báo.
Một lỗi đáng tiếc khác là nhiều thí sinh không đọc kỹ đề, chỉ đọc lướt hoặc nghĩ cảm tính rằng "đã từng làm dạng tương tự" nên bắt tay vào giải một cách máy móc. Thầy Tây luôn dặn học trò: "Đề không có chữ nào dư hay thiếu." Thí sinh cần phân tích kỹ dữ kiện, từ gạch chân các lệnh hỏi và giả thuyết, xác định thông tin thuộc phân môn, lĩnh vực hay công thức nào, sau đó mới lập phương trình.
Thầy dẫn chứng: "Đề chính thức năm ngoái có câu hỏi liên môn kết hợp kiến thức tích phân và hình học không gian. Nhiều thí sinh không xác định được nên không làm được." Để làm tốt phần trả lời ngắn, thầy khuyên nên tóm tắt đề bằng sơ đồ cây hoặc sơ đồ phân nhánh để quản lý giả thuyết và kiểm tra thiếu sót.
Lời khuyên từ sinh viên ngành toán
Võ Gia Hưng, sinh viên ngành toán tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TP.HCM), từng đạt 8,5 điểm môn toán thi tốt nghiệp THPT và điểm tối đa phần toán V-ACT đợt 2, cũng chia sẻ kinh nghiệm. Hưng nhấn mạnh việc đọc kỹ đề ở phần trắc nghiệm đúng-sai vì "đề sẽ bẫy nhiều ở phần đọc hiểu". Đồng thời, thí sinh có thể dùng đáp án câu trước để làm câu sau.
Đối với phần trả lời ngắn, Hưng khuyên nên phân loại câu từ dễ đến khó và làm chắc từng câu theo độ khó. Một điểm quan trọng là chú ý điều kiện phụ của đề, như đáp án phải là số nguyên dương khi tính dân số hay sản lượng, hoặc yêu cầu làm tròn đến 1-2 chữ số thập phân. Khi tính toán các bước trung gian, Hưng gợi ý nên lưu số vào máy tính và chỉ làm tròn ở đáp án cuối cùng.
Thông tin kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đề thi tốt nghiệp THPT môn toán năm nay giữ nguyên cấu trúc, định dạng và tỷ lệ các cấp độ tư duy như năm ngoái. Đề gồm 3 dạng câu hỏi: trắc nghiệm nhiều lựa chọn, trắc nghiệm đúng-sai và trắc nghiệm trả lời ngắn, mỗi dạng có số lượng câu và cách chấm điểm riêng. Năm ngoái, có 56,4% thí sinh trong số hơn 1,12 triệu thí sinh dưới điểm trung bình môn toán, cao nhất trong 9 năm.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra vào ngày 11 và 12 tháng 6, với hai môn bắt buộc là văn (120 phút) và toán (90 phút), cùng hai môn tự chọn trong số các môn: ngoại ngữ, hóa, lý, sinh, địa, sử, giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học, công nghệ.
