Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh (kèm Quyết định số 3439/QĐ-BGDĐT tháng 12/2025), nhiều địa phương, đặc biệt là các thành phố lớn và những tỉnh có truyền thống giáo dục chất lượng cao, đã ứng dụng AI ngày càng rộng rãi vào giảng dạy và học tập trong nhà trường. Thậm chí, có nơi đã đưa AI vào giáo dục học sinh tiểu học. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích thiết thực, không ít lo ngại cũng đang được đặt ra.
Nguy cơ mất đi tư duy độc lập
Ở lứa tuổi học sinh, các em đến trường không chỉ để tiếp thu kiến thức từ bài giảng của thầy cô. Điều quan trọng hơn, thông qua các bài giảng và bài tập, các em học cách đào sâu suy nghĩ, tìm kiếm giải pháp cho vấn đề. Qua đó, các em hiểu rõ hơn giá trị của học tập và kiến thức, góp phần hình thành đạo đức và nhân cách. Các mô hình AI có thể làm đảo lộn quá trình này.
Việc học sinh phổ thông sử dụng điện thoại thông minh hiện nay rất phổ biến. Chỉ với một chiếc điện thoại, các em có thể dễ dàng tạo cho mình một trợ lý AI (chatbot). Các mô hình AI ngày càng nhiều và phần lớn đều miễn phí. Điều tích cực là các em dễ dàng tiếp cận nguồn tài nguyên tri thức vô tận. Nhưng bất cập cũng rất lớn, nhất là việc AI có thể nghĩ hộ và làm hộ. Học sinh chỉ cần ra lệnh, vài giây sau AI có thể viết văn, giải toán một cách dễ dàng. Điều này khiến các em mất đi phản xạ tư duy, khả năng sáng tạo và sự kiên trì trong giải quyết vấn đề.
Lo ngại từ chuyên gia và phụ huynh
Nếu sinh viên đại học, cao đẳng đã ở độ tuổi chín chắn hơn, có thể chủ động khai thác giá trị của AI, thì với học sinh phổ thông, chính việc các mô hình AI quá thông minh khiến nhiều chuyên gia và phụ huynh lo ngại. Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng trợ lý AI thường luôn đồng tình với chủ nhân, điều này ảnh hưởng đến khả năng tương tác xã hội của các em. AI mang đến phương thức giáo dục mới, nhưng rất cần lưu ý đến rủi ro với học sinh khi các em chưa biết phân biệt đúng sai, tốt xấu.
Cần quy định chặt chẽ hơn
Bộ Giáo dục và Đào tạo cần sớm đánh giá kết quả thực hiện Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh, điều chỉnh những nội dung cần thiết để tiến tới ban hành bộ khung chính thức. Về phía các địa phương và trường học, từ bộ khung này, nhà trường cần cụ thể hóa các quy định và nguyên tắc khi sử dụng AI cho học sinh.
