Chuyên gia cảnh báo: Tốt nghiệp có việc làm chưa đủ, cần chọn đúng ngành và bền vững
PGS-TS Phạm Hà, Trưởng khoa Tài chính ngân hàng Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh, đã đưa ra những phân tích sâu sắc về thực trạng việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Ông cho biết, hàng năm, các trường đại học thường công bố tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm ở mức 90-95%, một con số ấn tượng và đáng khích lệ. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi không chỉ dừng lại ở việc có việc làm ngay sau khi ra trường, mà còn nằm ở khả năng tồn tại và phát triển với nghề đó trong nhiều năm về sau.
Lựa chọn ngành học phù hợp: Yếu tố then chốt cho sự nghiệp lâu dài
Theo PGS-TS Phạm Hà, để đạt được sự bền vững trong sự nghiệp, việc lựa chọn một ngành học thực sự phù hợp với năng lực và đam mê cá nhân là vô cùng cần thiết. Ông nhấn mạnh rằng, khi sinh viên chọn một ngành học mà rất nhiều người khác cũng theo đuổi, cuộc cạnh tranh trong thị trường lao động sẽ trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh đó, nếu chỉ tập trung vào việc học kiến thức cơ bản từ giảng đường mà không tự trang bị thêm các kỹ năng nghề nghiệp chuyên sâu, sinh viên có thể vẫn tìm được việc làm, nhưng mức lương thường không cao và dễ bị đào thải khi có biến động.
PGS-TS Phạm Hà khuyến nghị: "Sinh viên cần phát triển khả năng tự học, không chỉ trong thời gian học đại học mà còn phải duy trì suốt quá trình làm việc sau này. Đây là chìa khóa để thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động."
Thắc mắc của học sinh: Ngành ngôn ngữ Trung Quốc với định hướng thương mại
Một học sinh đã gửi câu hỏi đến chương trình tư vấn tuyển sinh, bày tỏ băn khoăn: "Đọc thông tin tuyển sinh các trường đại học năm nay, em thấy nhiều trường tuyển mới ngành ngôn ngữ Trung Quốc. Riêng Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM định hướng đào tạo tiếng Trung thương mại. Vậy ngành này thuộc nhóm ngành về kinh tế hay ngôn ngữ, có khác gì so với ngành ngôn ngữ Trung Quốc tại các trường khác không?"
Thạc sĩ Ngô Thị Xuân, Phó trưởng phòng Tuyển sinh và Truyền thông Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, đã giải đáp chi tiết: "Năm 2026, trường chúng tôi đào tạo 20 ngành bậc đại học, trong đó có 4 ngành mới. Ngành ngôn ngữ Trung Quốc tại đây được đào tạo theo định hướng tiếng Trung thương mại. Sinh viên sẽ được học 70% thời lượng kiến thức về ngôn ngữ Trung Quốc, và 30% còn lại chuyên sâu vào lĩnh vực thương mại."
Bà Xuân cho biết thêm, sinh viên sẽ được tiếp cận các môn học liên quan đến tài chính, xuất nhập khẩu, thương mại quốc tế, marketing, và nhiều nội dung khác. Nhờ vậy, bên cạnh năng lực ngôn ngữ vững vàng, sinh viên còn được trang bị nghiệp vụ về kinh tế và kinh doanh, tạo thuận lợi lớn khi tham gia làm việc trong các doanh nghiệp, đặc biệt là những công ty có yếu tố quốc tế.
Làm sao để chọn đúng ngành và đi đường dài với nghề?
Dựa trên những phân tích của các chuyên gia, có thể rút ra một số lời khuyên thiết thực cho học sinh và sinh viên:
- Tìm hiểu kỹ về ngành học: Không chỉ dựa vào tên gọi, mà cần nghiên cứu chương trình đào tạo, định hướng phát triển và cơ hội việc làm cụ thể của từng trường.
- Đánh giá năng lực và sở thích cá nhân: Chọn ngành phù hợp với khả năng và đam mê để duy trì động lực học tập và làm việc lâu dài.
- Chú trọng phát triển kỹ năng mềm: Bên cạnh kiến thức chuyên môn, cần rèn luyện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và đặc biệt là khả năng tự học.
- Theo dõi xu hướng thị trường lao động: Cập nhật thông tin về nhu cầu nhân lực trong các ngành nghề để có sự điều chỉnh kịp thời trong quá trình học và phát triển sự nghiệp.
Như vậy, việc chọn đúng ngành học không chỉ giúp sinh viên có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp, mà còn là nền tảng vững chắc để đi đường dài và thành công trong sự nghiệp. Sự kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp sẽ mở ra nhiều cơ hội phát triển trong tương lai.
