Hà Nội đề xuất chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh với học bổng 15 triệu đồng/tháng
UBND TP Hà Nội hiện đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi về Dự thảo Quy định chính sách hỗ trợ đào tạo nghiên cứu sinh của thành phố. Đây là một động thái quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đặc biệt trong bối cảnh Thủ đô đang tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như chuyển đổi số, công nghệ cao, kinh tế xanh và công nghệ chiến lược.
Hỗ trợ tài chính toàn diện cho nghiên cứu sinh
Theo dự thảo Nghị quyết đang được xây dựng, các nghiên cứu sinh trúng tuyển vào chương trình này sẽ được hưởng một gói hỗ trợ tài chính đáng kể. Cụ thể, mỗi nghiên cứu sinh sẽ được cấp học bổng 15 triệu đồng/tháng, đồng thời nhận hỗ trợ kinh phí cho việc công bố khoa học, tham dự hội thảo và đăng ký sở hữu trí tuệ.
Về công bố khoa học, nghiên cứu sinh được hỗ trợ 100% phí công bố bài báo quốc tế trên các tạp chí khoa học uy tín. Đối với hoạt động công tác nước ngoài, nếu được mời tham dự hội nghị quốc tế hoặc thực tập ngắn hạn tại cơ sở đào tạo thuộc top 200 thế giới, họ sẽ được hỗ trợ tối đa 50 triệu đồng/năm. Với các chương trình nghiên cứu, thực tập dài hạn ở nước ngoài, mức hỗ trợ sẽ thực hiện theo quy định tài chính hiện hành.
Khuyến khích sáng tạo với bằng sáng chế
Một điểm nổi bật trong dự thảo là chính sách khuyến khích sáng tạo thông qua bằng sáng chế. Nghiên cứu sinh có bằng độc quyền sáng chế trong nước sẽ được hỗ trợ 15 lần mức lương tối thiểu vùng I, tương đương gần 80 triệu đồng. Trường hợp được cấp bằng sáng chế tại các quốc gia như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc hoặc châu Âu, mức hỗ trợ sẽ tăng lên 30 lần mức lương tối thiểu vùng I, khoảng 159 triệu đồng.
Dự thảo đề xuất thời gian hưởng chính sách tối đa là 4 năm. Đặc biệt, nếu hoàn thành chương trình trước hạn từ 6 tháng trở lên, nghiên cứu sinh sẽ được nhận một lần phần kinh phí học bổng còn lại nhân hệ số 1,5, tạo động lực để hoàn thành sớm và hiệu quả.
Tiêu chuẩn tuyển chọn và yêu cầu đầu ra nghiêm ngặt
Để được tham gia tuyển chọn vào chương trình này, ứng viên phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe. Họ cần có trình độ ngoại ngữ tương đương bậc 5/6 theo Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam (ví dụ: IELTS từ 6.5) và chưa nhận học bổng toàn phần từ nguồn khác. Đề tài nghiên cứu phải gắn với các “bài toán lớn”, “điểm nghẽn” của thành phố hoặc thuộc các chương trình nghiên cứu đã được UBND TP Hà Nội hoặc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội công bố.
Ngoài ra, nghiên cứu sinh phải có văn bản cam kết từ một đơn vị thuộc thành phố hoặc doanh nghiệp trên địa bàn về việc tiếp nhận, sử dụng kết quả nghiên cứu, hoặc có thư cam kết đồng hướng dẫn từ giáo sư là giảng viên cơ hữu tại cơ sở đào tạo quốc tế thuộc top 200 bảng xếp hạng đại học uy tín.
Yêu cầu đầu ra cũng được quy định cụ thể. Đối với lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ, nghiên cứu sinh phải có tối thiểu 2 bài báo quốc tế Q1 hoặc Q2, trong đó có ít nhất 1 bài là tác giả chính. Với khoa học xã hội và nhân văn, yêu cầu tối thiểu là 1 bài báo quốc tế Q1/Q2 hoặc 1 chương sách xuất bản quốc tế. Kết quả nghiên cứu phải được chuyển hóa thành giải pháp, mô hình hoặc sản phẩm có khả năng ứng dụng phục vụ phát triển Thủ đô.
Mục tiêu và nguồn lực của chương trình
Hà Nội dự kiến tuyển chọn và hỗ trợ khoảng 200 nghiên cứu sinh mỗi năm, với tổng nguồn lực dự kiến cho chương trình trong 5 năm là khoảng hơn 300 tỷ đồng, bình quân mỗi năm khoảng 60 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí hỗ trợ trực tiếp hằng năm khoảng 59 tỷ đồng, được chia theo ba nhóm để đảm bảo hiệu quả sử dụng.
Theo báo cáo đánh giá thực trạng, Hà Nội hiện tập trung khoảng 70% tổ chức khoa học và công nghệ và hơn 60% đội ngũ nhà khoa học của cả nước. Tuy nhiên, thành phố vẫn thiếu chuyên gia đầu ngành ở một số lĩnh vực chiến lược. Chỉ tiêu tuyển sinh tiến sĩ hằng năm mới đạt khoảng 50-57%, một phần do rào cản tài chính và áp lực nghiên cứu.
Việc xây dựng chính sách đào tạo 1.000 tiến sĩ được xác định nhằm bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng mục tiêu phát triển của Hà Nội giai đoạn 2026-2030. Chương trình này không chỉ giúp thu hút nhân tài mà còn thúc đẩy nghiên cứu khoa học, góp phần giải quyết các vấn đề cấp thiết của Thủ đô trong tương lai.
