Nhiều sinh viên mới ra trường gặp nghịch lý: chưa có kinh nghiệm thì khó được nhận việc, chưa được nhận thì lại thiếu cơ hội tích lũy kinh nghiệm. Tại Western Sydney Việt Nam, chương trình Thực nghiệm với doanh nghiệp (Externship Talent Accelerator - ETA) mở ra cách tiếp cận khác khi đưa sinh viên vào môi trường doanh nghiệp thực tế ngay từ năm nhất.
Bài toán kinh nghiệm của sinh viên vừa tốt nghiệp
H.M.A - sinh viên năm cuối ngành kinh doanh tại TPHCM - chuẩn bị tốt nghiệp với bảng điểm khá, tiếng Anh ổn và từng tham gia một vài câu lạc bộ ở trường. Bạn gửi hồ sơ vào vị trí thực tập sinh marketing tại một công ty hàng tiêu dùng nhanh. Buổi phỏng vấn diễn ra suôn sẻ cho đến lúc nhà tuyển dụng hỏi: “Bạn đã từng làm việc với khách hàng thật, dữ liệu thật hoặc một chiến dịch thật nào chưa?”. M.A khựng lại. Những bài tập nhóm ở lớp cho bạn kiến thức nền nhưng chưa đủ chứng minh rằng mình đã từng trải qua nhịp làm việc của doanh nghiệp.
Trong khi đó, T.H.Q - một cựu sinh viên ngành tài chính vừa tốt nghiệp - cũng gặp bài toán tương tự. Hồ sơ được gửi đi nhiều nơi, nhưng phần “kinh nghiệm làm việc” vẫn mỏng. Có doanh nghiệp đề nghị Q. ứng tuyển thực tập sinh trước, có nơi lại ưu tiên ứng viên từng làm bán thời gian liên quan đến phân tích dữ liệu, chăm sóc khách hàng hoặc vận hành bán hàng. Q. nhận ra bản thân thiếu cơ hội sớm để hiểu doanh nghiệp vận hành ra sao, nhân sự mới cần chuẩn bị gì và nhà tuyển dụng cần năng lực như thế nào.
Câu chuyện của hai bạn trẻ phản ánh thực tế của nhiều sinh viên mới ra trường: chưa có kinh nghiệm thì khó được nhận việc, chưa được nhận thì không có kinh nghiệm. Ở chiều ngược lại, trong nhiều ngành như kinh doanh, marketing, bán lẻ, tài chính, vận hành hay quản trị, doanh nghiệp cần nhân sự trẻ hiểu nhịp làm việc thực tế, biết phối hợp trong đội nhóm, quen với hạn chót, có khả năng quan sát thị trường và xử lý tình huống cụ thể.
Giá trị thực nghiệm với doanh nghiệp từ chương trình ETA
Từ yêu cầu ấy, chương trình Thực nghiệm với doanh nghiệp ETA (Externship Talent Accelerator) đã được đưa vào hệ sinh thái đào tạo của Western Sydney Việt Nam. Chương trình được tích hợp trong môn học Professional Careers and Employability (Nghề nghiệp chuyên nghiệp và năng lực việc làm), giúp sinh viên bước vào môi trường làm việc thực tế từ năm nhất, sớm hơn nhiều so với mô hình thực tập cuối khóa quen thuộc.
Đại diện Western Sydney Việt Nam cho hay: “Internship” (Thực tập) thường được hiểu là kỳ thực tập dài hạn, diễn ra vào cuối khóa hoặc gần thời điểm sinh viên tốt nghiệp. Còn “Externship” (Thực nghiệm) có bản chất riêng, là hình thức thực nghiệm trong bối cảnh thật, thường ngắn hơn, cường độ cao hơn và được thiết kế để sinh viên tiếp xúc sớm với nghề nghiệp.
Với ETA, sinh viên Western Sydney Việt Nam năm nhất đã có thể bước vào môi trường làm việc tại các tập đoàn đa quốc gia (MNCs), quan sát hoạt động thực tế, tham gia nhiệm vụ cụ thể, mở rộng mạng lưới kết nối chuyên ngành và hiểu sớm hơn về ngành mình đang theo đuổi. Đặc biệt, sinh viên được tiếp cận các doanh nghiệp lớn như L’Oréal, Colgate, Central Retail Vietnam, La Vie, Guardian…
Trong ETA, sinh viên được đặt vào những bối cảnh có thật từ cửa hàng thật, khách hàng thật, dữ liệu thật, deadline thật và yêu cầu thật từ doanh nghiệp. Sinh viên có thể đảm nhận vai trò khách hàng ẩn danh (mystery shopper), phân tích thị trường theo mô hình “3C” Company - Customer - Competitor (doanh nghiệp - khách hàng - đối thủ), tham gia hoạt động bán hàng thực tế tại điểm phân phối, siêu thị, cửa hàng, sau đó trình bày báo cáo tổng kết và nhận phản hồi trực tiếp từ quản lý doanh nghiệp.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, bà Trần Thị Quế Hương, Quản lý chương trình Brandstorm & Tuyển dụng nhân tài tại L’Oréal Việt Nam, cho biết sinh viên tham gia ETA được đưa trực tiếp vào các dự án đang triển khai. Ở L’Oréal Việt Nam, các bạn tham gia những công việc cụ thể tại các bộ phận có nhu cầu thật, đặc biệt ở các mảng gắn với hành vi người tiêu dùng như marketing, thương mại và vận hành kênh phân phối.
PGS.TS Trần Hà Minh Quân, Hiệu trưởng Trường Tài năng UEH.ISB, nhấn mạnh sinh viên cần cảm nhận đây là một môi trường công việc thực sự, không xem trải nghiệm này như một “bài tập” được giao. Rộng hơn, hoạt động này tạo ra cầu nối giữa giảng dạy, trải nghiệm và đánh giá, giúp sinh viên định hình sớm tư duy nghề nghiệp cũng như hiểu rõ điểm mạnh, điểm cần cải thiện của bản thân.
Với ETA, “kinh nghiệm” được đưa vào chương trình học, được thực nghiệm trong doanh nghiệp và được bắt đầu từ năm nhất. Đây cũng là cách Western Sydney Việt Nam giúp sinh viên từng bước chuẩn bị cho thị trường lao động từ những học kỳ đầu tiên, trong môi trường có doanh nghiệp thật, yêu cầu thật và phản hồi thật. Sinh viên có thể tìm hiểu thông tin chương trình Cử nhân Western Sydney tại website chính thức.
