Vợ chồng PGS trẻ: Lựa chọn trở về để gieo tri thức, không hối tiếc
Sự trở về của họ không ồn ào, không cần lời tán dương, mà lặng lẽ như một cách tận hiến – đặt tương lai cá nhân trong mối tương quan với tương lai đất nước, với khát vọng góp phần nuôi dưỡng những thế hệ đi xa hơn ngày mai. Đó là câu chuyện của PGS.TS Trần Mạnh Hà và PGS.TS Trần Ngọc Mai, những trí thức trẻ từ bỏ cơ hội làm việc tại Anh, Mỹ để quay về quê hương cống hiến.
Không hối tiếc khi từ chối cơ hội ở lại nước ngoài
Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ tại Vương quốc Anh, Trần Mạnh Hà tiếp tục trở lại xứ sở sương mù làm nghiên cứu sinh tiến sĩ. Ngày lễ tốt nghiệp khép lại, phần lớn bạn bè chọn ở lại làm việc, giảng dạy tại các trường đại học lớn ở Anh và Mỹ. Riêng anh, dù đứng trước lời mời ở lại với mức thu nhập hấp dẫn, vẫn chọn con đường quay về Việt Nam, công tác trong môi trường đào tạo trong nước, nơi có người vợ – cũng làm nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Vương quốc Anh đồng hành.
Với họ, trở về không phải là từ bỏ cơ hội, mà là một lựa chọn giá trị khi mang những tri thức, kinh nghiệm và trải nghiệm tích lũy được để truyền lại cho sinh viên. Họ coi đó như một phần trách nhiệm tự nhiên của những người trẻ đã được học hành bài bản. PGS.TS Trần Mạnh Hà bật mí, vợ chồng anh không chỉ là bạn đời, mà còn là những người đồng hành trong học thuật. Từ những năm tháng học thạc sĩ, làm luận án tiến sĩ cho đến hành trình chinh phục học hàm, họ luôn song hành, cùng nhau thảo luận các vấn đề học thuật hóc búa và là đồng tác giả nhiều công trình khoa học.
Hành trình đồng hành và những thành tựu nổi bật
Quyết định trở về không lãng mạn theo nghĩa dễ dàng, mà được đánh đổi bằng những ngày làm việc kín mít, những đêm nghiên cứu kéo dài, những trách nhiệm quản lí bên cạnh các hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học. Nhưng trong guồng quay ấy, họ chưa một lần hối tiếc. Thầy Hà chia sẻ: “Những người ở lại bằng cách này hay cách khác đều có sự cống hiến, đóng góp xây dựng quê hương, đất nước. Còn mình coi việc về nước làm việc, mang tri thức và những trải nghiệm tích luỹ được ở Anh quốc để truyền lại cho các thế hệ sinh viên là một phần trách nhiệm của bản thân.”
Về nước, với sức trẻ tràn đầy nhiệt huyết, TS Trần Mạnh Hà được Học viện Ngân hàng tin tưởng, bổ nhiệm vị trí Phó trưởng phòng Đào tạo khi ở tuổi 31 và Trưởng phòng Đào tạo năm tuổi 33. Vừa làm công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học và vừa làm công tác quản lí, cuộc sống như một guồng quay không ngừng nghỉ, nhưng anh luôn quan niệm, người trẻ khi được tin tưởng, giao việc cũng đồng nghĩa với việc có cơ hội để thử thách, phát huy năng lực bản thân.
Một dấu mốc đặc biệt trong hành trình học thuật của họ đến vào năm 2025, khi cả hai vợ chồng cùng được phong hàm Phó Giáo sư – TS Trần Ngọc Mai ở tuổi 36, TS Trần Mạnh Hà ở tuổi 38. Khoảnh khắc ấy không chỉ là sự ghi nhận cho nỗ lực cá nhân, mà còn là kết tinh của một chặng đường đồng hành bền bỉ, lặng lẽ.
Đóng góp thiết thực cho giáo dục và nghiên cứu
Dấu ấn quan trọng trong công tác quản lí và học thuật của PGS Hà là việc tham mưu xây dựng bộ chuẩn đầu ra chương trình đào tạo đại học, được Học viện chính thức áp dụng cho toàn bộ chương trình đào tạo của Nhà trường từ năm 2021. Không dừng lại ở mục tiêu trang bị kiến thức chuyên môn, bộ chuẩn đầu ra này còn tích hợp có hệ thống các năng lực cốt lõi như năng lực số, tư duy phản biện, tư duy đổi mới sáng tạo và khả năng thích ứng.
PGS Hà giải thích: “Học sâu về chuyên môn giúp sinh viên có lợi thế ban đầu khi tiếp cận nhà tuyển dụng, nhưng để đi đường dài, các em cần nhiều hơn thế.” Trên tinh thần đó, bộ chuẩn đầu ra được thiết kế và triển khai một cách đồng bộ, lồng ghép xuyên suốt trong từng học phần, giúp sinh viên từng bước tích lũy song song kiến thức chuyên môn và các kĩ năng cần thiết.
Giữa nhịp công việc quản lí dày đặc và những giờ đứng lớp nối tiếp, anh vẫn chắt chiu từng khoảng thời gian ngắn trong ngày để nuôi dưỡng đam mê nghiên cứu khoa học. Anh tập trung nghiên cứu về Tài chính doanh nghiệp và ổn định thị trường tài chính; Tài chính quốc tế và chuỗi giá trị toàn cầu, đưa ra những khuyến nghị khoa học giúp các bên liên quan có thêm thông tin trong bối cảnh thị trường biến động.
Cùng chung nhịp điệu học thuật, PGS.TS Trần Ngọc Mai kiên định theo đuổi con đường giảng dạy gắn với nghiên cứu khoa học, tập trung vào các lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, quản trị công ty và phát triển bền vững. Cô chưa bao giờ phải giải thích về những bận rộn trong công việc, bởi chồng luôn đồng cảm và tôn trọng vợ.
Triết lý về thu hút nhân tài và sự trở về
Nhắc đến câu chuyện thu hút nhân tài, PGS.TS Trần Mạnh Hà cho rằng mỗi người trẻ đều có lựa chọn riêng. Điều quan trọng là tạo dựng một môi trường làm việc để họ được trao cơ hội, được cống hiến và được ghi nhận. Với anh, niềm hạnh phúc lớn nhất là được “ra đi để trở về”, được đóng góp và làm việc tại quê hương trong sự trân trọng và tin tưởng.
Anh cũng quan điểm, dù ở trong hay ngoài nước, mọi đóng góp hướng về quê hương đều đáng trân quý. Xuyên suốt câu chuyện, PGS Trần Ngọc Mai luôn lặng lẽ đồng thuận với những chia sẻ của chồng. Cô chưa từng nuối tiếc vì quyết định trở về sau khi tốt nghiệp Tiến sĩ tại Đại học Birmingham, bởi bên cạnh mình luôn có một người bạn đồng hành cả trong cuộc sống lẫn nghiên cứu khoa học.
Từ lựa chọn trở về ấy không có những tuyên ngôn lớn lao hay những giãi bày phô trương. Chỉ có hai con người lặng lẽ làm việc, giảng dạy, nghiên cứu và yêu thương, như cách họ đã chọn ngay từ đầu – đặt mình trong dòng chảy chung của đất nước. Sự trở về của họ không phải là một khoảnh khắc, mà là một cam kết dài lâu – cam kết gieo tri thức, bền bỉ vun trồng những thế hệ đi xa hơn mình. Và có lẽ, chính từ những lựa chọn thầm lặng như thế, nền giáo dục được làm giàu lên từng ngày.
