Kỳ Thi Đánh Giá Năng Lực V-ACT: Số Trường Công Nhận Tăng 16 Lần Sau 9 Năm
Kỳ thi đánh giá năng lực (V-ACT) do Đại học Quốc gia TP.HCM tổ chức đã chứng kiến sự tăng trưởng đều đặn và mạnh mẽ qua 9 năm hoạt động. Số lượng trường đại học, cao đẳng công nhận kết quả kỳ thi này đã tăng hơn 16 lần, từ 7 đơn vị nội bộ ban đầu lên 118 cơ sở giáo dục trên toàn quốc. Điều này phản ánh sự lan tỏa và uy tín ngày càng cao của V-ACT trong hệ thống tuyển sinh đại học tại Việt Nam.
Thí Sinh Đợt 1 Tăng Đều Từ 2020 Tới Nay
Ngày 15.4, Đại học Quốc gia TP.HCM công bố phổ điểm kỳ thi V-ACT đợt 1 năm 2026 với 133.483 thí sinh hợp lệ. Con số này tiếp tục lập kỷ lục mới trong lịch sử tổ chức, dù tốc độ tăng trưởng năm nay không đáng kể so với các năm bùng nổ như 2021 (tăng hơn 44.000 thí sinh), 2025 (tăng hơn 32.000) và 2019 (tăng gần 29.000).
Trong đó, năm 2021 đánh dấu thời điểm Covid-19 bùng phát khắp Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh, thành phía nam. Năm 2025 là năm đầu tiên học sinh lớp 12 thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới và cũng là năm V-ACT đổi mới cấu trúc đề thi. Còn năm 2019, V-ACT chuyển từ kỳ thi nội bộ sang phương thức tuyển sinh được các trường ngoài hệ thống công nhận.
Ngoài các mốc tăng trưởng mạnh mẽ, các năm còn lại ghi nhận tốc độ tăng ổn định trong đợt 1, dao động từ vài ngàn đến hơn chục ngàn thí sinh. Mức thấp nhất được ghi nhận vào năm 2024 khi chỉ tăng hơn 5.700 thí sinh, tuy nhiên nếu xét về tỷ lệ tăng chậm nhất thì là năm 2026 với 5,7%. Riêng năm 2020 là năm duy nhất số lượng thí sinh giảm, cũng là thời điểm xuất hiện những ca Covid-19 đầu tiên ở nước ta.
Nhìn chung, số thí sinh dự thi đợt 1 năm nay cao gấp 30 lần so với năm đầu tiên tổ chức và tương đương khoảng 1/9 số thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT. Con số này cũng vượt tổng số thí sinh thi HSA của Đại học Quốc gia Hà Nội - vốn dự kiến có 120.000 lượt thi sau 6 đợt.
Liên Tục Mở Rộng Quy Mô Và Độ Phủ
Một trong những lý do thúc đẩy sự phổ biến của V-ACT là việc ngày càng nhiều cơ sở giáo dục đại học công nhận kết quả và sử dụng điểm kỳ thi này trong quá trình tuyển sinh. Từ 7 đơn vị công nhận trong nội bộ Đại học Quốc gia TP.HCM ở năm đầu tổ chức, đến nay số trường đã tăng hơn 16 lần, lên 118 đại học, cao đẳng trên cả nước. Đáng chú ý, trong số này có sự xuất hiện của nhiều trường quân đội cũng như các trường danh tiếng phía bắc.
Quy mô địa phương tổ chức thi V-ACT cũng là một yếu tố quan trọng tác động tới sức lan tỏa của kỳ thi, khi tạo điều kiện cho đông đảo thí sinh tiếp cận. Từ vài đô thị trung tâm như TP.HCM, Cần Thơ và Quy Nhơn vào năm 2018, kỳ thi ngày càng mở rộng độ phủ, lên đến 17 địa phương vào năm 2022. Bản đồ tổ chức thi tiếp tục mở rộng thêm 4 tỉnh nữa vào năm 2023, sau đó tăng 3 tỉnh vào năm 2024 trong đó có Thừa Thiên - Huế.
Điều này đã đánh dấu bước tiến nổi bật của V-ACT trên dải miền Trung sau nhiều năm Đà Nẵng là điểm đến xa nhất về phía bắc. Tới năm 2025, kỳ thi lần đầu đặt chân tới Cà Mau - điểm cực nam của Tổ quốc - giúp nâng tổng số tỉnh, thành tổ chức thi lên 25. Thời điểm này, chỉ còn Kon Tum, Gia Lai, Đắk Nông, Long An, Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng và Hậu Giang là chưa có điểm thi V-ACT nào. Đến năm 2026, sau sáp nhập địa giới hành chính, kỳ thi này đã chính thức được phủ khắp tất cả địa phương từ Huế trở vào nam.
Động Lực Thúc Đẩy Sự Phát Triển Của V-ACT
Ngoài ra, theo các chuyên gia, việc kỳ thi hoàn toàn kiểm tra thí sinh dựa trên năng lực học thuật, tư duy như SAT, ACT chứ không phải năng lực thuộc lòng; lệ phí thi ở mức vừa phải (360.000 đồng vào năm 2026); hay việc có một phương án khác để vào đại học song song với xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT... cũng là những động lực quan trọng thúc đẩy thí sinh tìm tới V-ACT những năm qua.
Những yếu tố nêu trên góp phần đưa V-ACT, trước đó có tên tiếng Anh viết tắt là APT, trở thành kỳ thi quan trọng hàng đầu với sĩ tử miền Nam vào mỗi mùa tuyển sinh, kéo theo đó là một thị trường luyện thi sôi động và đa dạng: từ trực tiếp đến trực tuyến, từ dạy live đến bán video quay sẵn, từ tài liệu nội bộ đến sách tham khảo được phát hành công khai.
Lịch Thi Đánh Giá Năng Lực Đợt 2
Thí sinh thi V-ACT đợt 1 có thể xem kết quả trực tuyến từ hôm nay 17.4 và đăng ký dự thi đợt 2 từ ngày 18-25.4. Đợt 2 kỳ thi này sẽ chính thức diễn ra vào sáng 24.5 - 17 ngày trước khi sĩ tử trên cả nước bắt đầu bước vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
