Trường THPT Châu Văn Liêm: Di sản trăm năm và hành trình lịch sử đầy tự hào
Là một trong những trường trung học trăm tuổi danh tiếng và lâu đời nhất Nam bộ, Trường THPT Châu Văn Liêm có tiền thân là Collège de Cần Thơ, được khởi dựng từ năm 1917. Trải qua nhiều thăng trầm lịch sử, trường đã đổi tên thành Trung học Phan Thanh Giản vào năm 1945 và chính thức mang tên Châu Văn Liêm từ năm 1985, tạo nên một biểu tượng giáo dục vững chắc.
Khởi đầu khiêm tốn và sự thay đổi qua từng giai đoạn
Dù bắt đầu nhận học sinh từ năm 1921, nhưng mãi đến niên khóa 1936 - 1937, trường mới đón nhận 2 nữ học sinh đầu tiên theo học. Đến năm 1944, tổng số nữ sinh cũng chỉ khoảng 20 người, phản ánh bối cảnh xã hội thời bấy giờ. Sự kiện này cho thấy quá trình phát triển từ từ nhưng bền vững của ngôi trường này.
Vai trò trong lịch sử chính trị Nam bộ
Không chỉ đào tạo trí thức, Trường THPT Châu Văn Liêm còn tham dự trực tiếp vào lịch sử chính trị Nam bộ đầu thế kỷ 20. Theo tài liệu từ website của trường, năm 1926, nhân đám tang cụ Phan Châu Trinh và việc Pháp bắt giam chí sĩ Nguyễn An Ninh, hầu hết học sinh Trường Collège de Cần Thơ đã bãi khóa phản đối chính quyền thực dân. Họ còn quyên góp tiền để hỗ trợ những bạn học nghèo nếu bị đuổi học và bí mật in ấn các tờ truyền đơn yêu nước, thể hiện tinh thần dân tộc mạnh mẽ.
Kiến trúc đặc trưng và di sản văn hóa
Nằm trên khu đất khoảng 1,7 ha với tường vàng, ngói đỏ, cửa xanh (xám), Trường THPT Châu Văn Liêm mang nét nhận diện đặc trưng của kiến trúc Pháp tại Việt Nam đầu thế kỷ 20. Hành lang đệm bao quanh các dãy nhà, hệ mái ngói, tường dày, cửa sổ lá sách giúp chống nắng, thoát nhiệt và đối lưu không khí hiệu quả. Đến nay, trường đã được trùng tu và xây mới nhiều hạng mục, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp cổ kính nguyên bản.
Những câu chuyện độc đáo và ý nghĩa nhân văn
Trường còn lưu giữ bộ hài cốt của bà Lafferren de Rie, một người Pháp từng làm thanh tra giáo dục tại Cần Thơ thời Pháp thuộc. Trước khi qua đời, bà đã lập di chúc hiến tặng hài cốt của mình cho trường để học sinh nghiên cứu, học tập. Năm 1945, con gái bà thực hiện tâm nguyện bằng cách mang bộ xương từ Pháp về và đặt trong phòng thí nghiệm của trường, tạo nên một di sản độc đáo và giàu ý nghĩa giáo dục.
Di sản kết nối nhiều thế hệ
Qua hơn một thế kỷ tồn tại, nhiều gia đình đã có 2, 3 thế hệ cùng học tại Trường THPT Châu Văn Liêm. Ngôi trường này không chỉ là nơi đào tạo tri thức mà còn trở thành địa chỉ ký ức, là nhóm công trình công cộng tiêu biểu của thành phố Cần Thơ, gắn liền với lịch sử và văn hóa địa phương.
Với kiến trúc độc đáo, lịch sử hào hùng và những giá trị nhân văn sâu sắc, Trường THPT Châu Văn Liêm tiếp tục khẳng định vị thế là một di sản giáo dục quan trọng, đóng góp vào sự phát triển của cộng đồng và đất nước.
