Đào tạo sau đại học: Chìa khóa thích ứng và phát triển trong kỷ nguyên số
Sự kiện do Trường Đại học Ngoại thương tổ chức đã thu hút sự quan tâm đông đảo từ sinh viên năm cuối, cá nhân, cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp, những người đang tìm kiếm cơ hội học tập, phát triển chuyên môn và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để chủ động thích ứng trong kỷ nguyên số.
Chuyển đổi số: Yêu cầu tất yếu và cơ hội phát triển
Phát biểu khai mạc chương trình, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tăng Văn Nghĩa, Trưởng khoa Sau đại học, Trường Đại học Ngoại thương, nhấn mạnh rằng thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển động mạnh mẽ chưa từng có, trong đó chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu. Sự bứt phá của khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các mô hình quản trị mới, đang tái định hình sâu sắc cách con người học tập, lao động, sáng tạo và cạnh tranh.
Trong bối cảnh đó, mỗi cá nhân buộc phải không ngừng nâng cao trình độ, làm chủ tri thức và công nghệ để không bị bỏ lại phía sau. Tuy nhiên, sự phát triển không chỉ dừng ở tốc độ mà còn phải hướng tới tính bền vững, tạo ra giá trị lâu dài cho sự nghiệp cá nhân và đóng góp tích cực cho xã hội.
Định hướng đào tạo chất lượng cao và giá trị nhân văn
Từ nhận thức đó, Trường Đại học Ngoại thương đã chủ động đổi mới các chương trình đào tạo sau đại học theo định hướng chất lượng cao, gắn với thực tiễn và hội nhập quốc tế. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc trang bị năng lực học thuật và khả năng thích ứng, mà còn hướng tới bồi dưỡng trách nhiệm xã hội và giá trị nhân văn, qua đó đào tạo đội ngũ chuyên gia, nhà quản lý phát triển toàn diện.
Làm rõ hơn định hướng này, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Thu Hương, Hiệu trưởng nhà trường, nhấn mạnh rằng học tập để làm chủ kỷ nguyên số là yêu cầu cấp thiết hiện nay. Trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, nhất là AI, không ít người lo ngại về vai trò của con người. Tuy nhiên, giáo dục cần tiếp cận vấn đề này trên nền tảng phát triển bền vững.
Theo đó, nhà trường xác định 5 giá trị cốt lõi trong đào tạo sau đại học:
- Sáng tạo
- Dẫn dắt
- Thích ứng
- Kết nối
- Nhân ái
Đây chính là những lợi thế nổi trội của con người trong bất kỳ bối cảnh công nghệ nào, là nền tảng giúp người học định vị bản thân và phát triển lâu dài. Dù AI có thể tạo ra nhiều sản phẩm vượt ngoài dự đoán, song những giá trị mang tính nhân văn vẫn là điều công nghệ không thể thay thế.
Vai trò của con người và công nghệ trong phát triển nguồn nhân lực
Chia sẻ tại diễn đàn, ông Phạm Hồng Quất, Viện trưởng Đổi mới sáng tạo Quốc gia, cho rằng trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, con người vẫn giữ những lợi thế riêng, nhất là khả năng sáng tạo và xử lý vấn đề. Dù tốc độ có thể không bằng AI, nhưng chính những yếu tố “chưa hoàn hảo”, đôi khi có sai sót, lại là đặc điểm rất “con người”. Trên cơ sở đó, ông nhấn mạnh việc sử dụng hiệu quả AI là yêu cầu tất yếu, song cần xác định vai trò trung tâm của con người.
Tiếp cận từ góc độ doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Hàng hải (MSB) Nguyễn Hoàng Linh cho rằng, nhiều ý kiến lo ngại các công việc sẽ dần bị AI thay thế. Tuy nhiên, đối với những sinh viên được đào tạo bài bản, mục tiêu không phải là đảm nhiệm các công việc đơn giản với thu nhập thấp. Ngược lại, AI đang mở ra những cơ hội mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về trình độ và năng lực.
Dưới góc nhìn của lãnh đạo doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, Vũ Thị Thúy Ngà, cho biết thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, gắn với những chủ trương, chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước trong việc thúc đẩy kinh tế tư nhân và nâng cao vai trò của thị trường vốn trong phát triển kinh tế. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với nguồn nhân lực, nhất là năng lực chuyên môn sâu, khả năng sử dụng công nghệ và tư duy thích ứng nhanh với biến động của thị trường.
Giá trị thực tiễn và mạng lưới quan hệ từ đào tạo sau đại học
Tại phần thảo luận, cựu sinh viên Trường Đại học Ngoại thương đặt câu hỏi về giá trị thực tiễn của việc học sau đại học trong bối cảnh công việc bận rộn. Trả lời nội dung này, Viện trưởng Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Phạm Hồng Quất, khẳng định việc học nâng cao trình độ là tiêu chí quan trọng trong công tác quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ, nhất là khi các cơ quan ngày càng đặt ra yêu cầu cao về chuyên môn, công nghệ và chuyển đổi số.
Không chỉ dừng lại ở tri thức, quá trình học tập còn mang lại giá trị lớn trong việc xây dựng mạng lưới quan hệ. Người học có cơ hội kết nối với các cá nhân đang giữ vai trò dẫn dắt trong nhiều lĩnh vực, qua đó hình thành hệ sinh thái hỗ trợ công việc trong tương lai, yếu tố mà công nghệ, kể cả AI, khó có thể thay thế.
Tiếp nối nội dung thảo luận, một học viên đến từ Thành phố Hồ Chí Minh bày tỏ băn khoăn về vai trò của bằng cấp sau đại học trong môi trường ngân hàng tư nhân năng động. Giải đáp vấn đề này, Tổng Giám đốc MSB Nguyễn Hoàng Linh cho biết, thực tế cho thấy phần lớn lãnh đạo trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng đều được đào tạo ở bậc sau đại học, nhất là trình độ thạc sĩ. Dù không phải là tiêu chuẩn bắt buộc, nhưng đây có thể được xem là một “tiêu chuẩn ngầm” trong quá trình phát triển nghề nghiệp.
Có thể thấy, chinh phục tri thức là hành trình dài đòi hỏi sự bền bỉ và bản lĩnh. Trong bối cảnh mới, đào tạo sau đại học không chỉ là một lựa chọn, mà đang trở thành bước đi mang tính chiến lược, giúp mỗi cá nhân phát triển bền vững và đóng góp hiệu quả cho xã hội.
