Ngành Vật Liệu Đối Mặt 'Cơn Khát' Nhân Lực Trầm Trọng
Tại hội thảo thường niên lần thứ ba với chủ đề "Nhà nước - doanh nghiệp - nhà trường: Chung tay vì đổi mới sáng tạo" do Trường Vật liệu, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức, hàng loạt doanh nghiệp đã lên tiếng về tình trạng thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực then chốt này. Sự kiện không chỉ là diễn đàn trao đổi mà còn chứng kiến nhiều doanh nghiệp trực tiếp trao tặng học bổng cho sinh viên như một hình thức đầu tư chiến lược vào nguồn nhân tài tương lai.
Vị Thế 'Vùng Đáy' Và Cơ Hội Vươn Lên Trong Chuỗi Giá Trị Toàn Cầu
Một đại diện từ Công ty cổ phần sơn Hải Phòng đã chỉ ra thực trạng đáng suy ngẫm: trong ngành polymer, Việt Nam hiện chỉ đang tham gia ở phần cuối của chuỗi giá trị, chủ yếu là gia công và sản xuất sản phẩm hoàn thiện. "Chúng ta chưa thể thâm nhập sâu vào các khâu gốc rễ như sản xuất monomer hay polymer base, do chưa làm chủ được công nghệ hóa dầu để tạo ra nguyên liệu nền", vị này phân tích. Điều này trực tiếp hạn chế lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của toàn ngành.
Tuy nhiên, xu hướng dịch chuyển sản xuất toàn cầu đang mở ra cơ hội vàng để Việt Nam thay đổi cục diện. Thay vì mãi ở vị trí gia công thuần túy, đây chính là thời điểm để vươn lên làm chủ công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và tạo ra giá trị gia tăng cao. "Để bật lên từ 'vùng đáy', yếu tố then chốt đầu tiên chính là phát triển nguồn lực con người. Ngành polymer Việt Nam hoàn toàn có thể trở nên mạnh mẽ trong tương lai, và điều đó phụ thuộc rất lớn vào thế hệ sinh viên khối ngành vật liệu hôm nay", đại diện doanh nghiệp nhấn mạnh.
Doanh Nghiệp Tích Cực Chiêu Mộ Với Chính Sách Ưu Đãi Hấp Dẫn
Trước nhu cầu nhân lực cấp thiết, nhiều doanh nghiệp đã không ngần ngại tung ra các chính sách đãi ngộ hấp dẫn để thu hút sinh viên. Ông Phạm Ngọc Tú, Phó giám đốc Nhà máy HRC1 thuộc Công ty cổ phần Thép Hòa Phát Dung Quất, cho biết đơn vị đang có nhu cầu lớn về nhân lực ngành vật liệu, đặc biệt là sinh viên các năm cuối.
Công ty này áp dụng nhiều ưu đãi đặc biệt cho sinh viên thực tập, bao gồm:
- Trợ cấp thực tập đầy đủ.
- Hỗ trợ toàn diện về ăn, ở, đi lại trong suốt thời gian thực tập.
- Ưu tiên tuyển dụng chính thức sau khi kết thúc đợt thực tập.
- Học bổng khuyến khích học tập lên đến 70 triệu đồng dành cho sinh viên thường trú tại Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Gia Lai và Đắk Lắk.
Ngay cả trong lĩnh vực tưởng chừng ít liên quan như bán lẻ thời trang, nhu cầu nhân lực chất lượng cũng rất cao. Ông Đinh Trung Sơn, Giám đốc nhân sự Công ty cổ phần thời trang YODY, đã đưa ra những "đơn đặt hàng" cụ thể cho nhà trường, kỳ vọng không chỉ được cung cấp nhân lực mà còn cả các sản phẩm nghiên cứu có thể ứng dụng ngay vào hoạt động doanh nghiệp.
Nhu Cầu Đa Dạng Từ Các Ngành Công Nghệ Cao
Đối với các ngành công nghệ cao như bán dẫn, sự hợp tác giữa doanh nghiệp và nhà trường trong đào tạo, nghiên cứu và phát triển càng trở nên sống còn. Ông Trịnh Khắc Huề, Tổng giám đốc Qorvo VN, đã làm rõ quan niệm phổ biến về ngành chip bán dẫn. "Nhiều người thường nghĩ công việc trong lĩnh vực này chỉ xoay quanh thiết kế. Thực tế, chu trình thiết kế chip bao gồm rất nhiều vị trí công việc đa dạng", ông Huề chia sẻ.
Hiện tại, Qorvo VN đang có nhu cầu tuyển dụng cho 18 vị trí khác nhau, mỗi vị trí đòi hỏi một bộ kỹ năng chuyên biệt. Điều này mở ra cơ hội rộng lớn cho sinh viên ngành vật liệu có thể lựa chọn công việc phù hợp với năng lực và sở thích, đồng thời vẫn được tham gia vào chu trình thiết kế chip đầy thách thức.
Chuyển Đổi Mạnh Mẽ Theo Hướng Đào Tạo 'Thực Chiến'
Đáp ứng yêu cầu khắt khe từ thị trường, Trường Vật liệu đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ với triết lý đào tạo gắn liền với thực tiễn. Theo GS Nguyễn Đức Hòa, Phó hiệu trưởng nhà trường, sinh viên đại học sẽ trải qua "một học kỳ làm việc và thực hành tại doanh nghiệp kéo dài 5 tháng" trước khi quay lại hoàn thành đồ án tốt nghiệp.
Đặc biệt, mô hình "mỗi thầy đồng hành với một doanh nghiệp" đang được áp dụng để giảng viên liên tục cập nhật phản hồi từ thực tế, từ đó điều chỉnh và cải tiến chương trình giảng dạy cho sát với nhu cầu sản xuất, kinh doanh.
PGS Huỳnh Quyết Thắng, Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của lĩnh vực vật liệu. "Đây là nền tảng của nhiều ngành công nghiệp then chốt như điện tử, bán dẫn, năng lượng, cơ khí chính xác, công nghệ y sinh, vật liệu xanh và sản xuất thông minh. Năng lực vật liệu chính là một phần năng lực công nghiệp quốc gia", ông Thắng khẳng định.
Việc phát triển Trường Vật liệu không chỉ là nhiệm vụ nội bộ của Đại học Bách khoa Hà Nội, mà còn là trách nhiệm đối với sự phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của cả nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
