Mới đây, Bộ GD&ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn gửi các trường đại học, học viện trên cả nước về phương thức lựa chọn 30 thí sinh nhận học bổng khi theo học các ngành STEM. Đây là lần đầu tiên việc tính toán chỉ tiêu học bổng được quy định cụ thể đến từng bước nhằm bảo đảm công khai, minh bạch và tạo điều kiện cho thí sinh chủ động trong quá trình đăng ký.
Theo văn bản này, các trường sẽ căn cứ vào điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập bậc phổ thông và các thành tích khoa học kỹ thuật của thí sinh để xếp hạng. Cụ thể, điểm xét tuyển học bổng được tính theo công thức thống nhất, trong đó các môn thuộc tổ hợp khoa học tự nhiên như Toán, Lý, Hóa, Sinh có vai trò quyết định.
Phương thức xác định 30 thí sinh
Để bảo đảm cho lựa chọn được đúng 30 thí sinh xuất sắc nhất, Bộ GD&ĐT đưa ra các bước thực hiện như sau:
- Bước 1: Các trường rà soát hồ sơ đăng ký xét tuyển đại học đủ điều kiện về ngưỡng điểm theo quy định.
- Bước 2: Tính điểm xét tuyển học bổng theo công thức nêu tại mục trên.
- Bước 3: Sắp xếp thí sinh theo thứ tự điểm từ cao xuống thấp.
- Bước 4: Lựa chọn danh sách tối đa 30 thí sinh có điểm cao nhất, đồng thời gửi danh sách đề xuất về Bộ GD&ĐT.
Sau khi nhận được danh sách đề xuất, Bộ GD&ĐT sẽ tiến hành thẩm định, kiểm tra điều kiện đối chiếu hồ sơ gốc. Nếu phát hiện sai sót hoặc gian lận, thí sinh sẽ bị hủy tư cách học bổng và trường chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Trong đó, công thức điểm được xây dựng nhằm hạn chế tối đa các trường hợp bỏ sót thí sinh tài năng. Nếu hai thí sinh có tổng điểm bằng nhau, thí sinh nào có điểm môn Toán cao hơn sẽ được xếp hạng trước. Nếu vẫn bằng, tiếp tục xét đến chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế và giải thưởng nghiên cứu khoa học kỹ thuật. Điều này đảm bảo tính ưu tiên cho những thí sinh có năng lực toán học và nghiên cứu vượt trội.
Quyền lợi đi kèm học bổng
30 thí sinh trúng tuyển không chỉ được miễn 100% học phí toàn khóa học mà còn được hỗ trợ chi phí sinh hoạt, tài liệu học tập và tham gia các chương trình trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp. Mức hỗ trợ cụ thể sẽ do từng trường quyết định trong khuôn khổ đề án đã được phê duyệt.
Tuy nhiên, sinh viên nhận học bổng cần cam kết duy trì kết quả học tập từ loại khá trở lên. Nếu không đáp ứng được yêu cầu trong hai học kỳ liên tiếp, học bổng sẽ bị tạm dừng và được xem xét chuyển cho thí sinh khác.
Bối cảnh chính sách
Chương trình học bổng STEM nằm trong đề án tổng thể của Chính phủ về nâng cao năng lực đào tạo nhân lực công nghệ cao. Bộ GD&ĐT xác định rằng, để đạt mục tiêu đến năm 2030 có đủ nguồn nhân lực chất lượng cao cho cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, việc sớm ban hành quy chế tuyển chọn là hết sức cần thiết.
Bộ GD&ĐT nhấn mạnh, việc nêu rõ cách tính từ sớm sẽ giúp thí sinh có định hướng đúng đắn khi lựa chọn ngành học cũng như chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi sắp tới. Các trường cũng được khuyến nghị công bố điểm chuẩn học bổng sớm để thí sinh kịp thời điều chỉnh nguyện vọng.
Với cách làm mới này, kỳ tuyển sinh đại học năm 2025 có thêm một kênh hỗ trợ tài chính hấp dẫn cho những thí sinh đam mê khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học. Các chuyên gia giáo dục kỳ vọng rằng, chỉ tiêu 30 suất ban đầu sẽ tăng dần trong những năm tiếp theo nếu mô hình hoạt động hiệu quả.
