Ngày 18/6, tổ chức Quacquarelli Symonds (QS) tại Anh đã công bố bảng xếp hạng đại học thế giới (WUR) năm 2027. Việt Nam có 9 trường góp mặt, giảm một trường so với năm trước, và hầu hết là những cái tên quen thuộc: Đại học Duy Tân, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Tôn Đức Thắng, Đại học Quốc gia TP.HCM, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Văn Lang, Đại học Cần Thơ và Đại học Công nghiệp TP.HCM.
Hai trường từng xuất hiện năm ngoái nhưng không còn trong danh sách năm 2027 là Đại học Huế và Đại học Đà Nẵng, trước đó cùng thuộc nhóm 1.401+. Một đại diện mới của Việt Nam năm nay là Trường Đại học Công nghệ TP.HCM, cũng ở nhóm 1.401+.
Cùng hạng với trường này còn có Đại học Cần Thơ và Đại học Công nghiệp TP.HCM, cả hai đều tụt từ nhóm 1.201-1.400. Đại học Duy Tân và Đại học Tôn Đức Thắng cũng chịu chung xu hướng: Duy Tân giảm 22 bậc xuống hạng 504, còn Tôn Đức Thắng từ hạng 684 xuống nhóm 801-850.
Điều này giúp Đại học Quốc gia Hà Nội vươn lên vị trí thứ hai tại Việt Nam sau nhiều năm chỉ loanh quanh trong top 4. Đây cũng là đơn vị hiếm hoi của nước ta thăng hạng, từ nhóm 761-770 lên 751-760. Một đại diện khác cải thiện thứ hạng là Đại học Bách khoa Hà Nội, từ nhóm 1.201-1.400 lên 1.001-1.200.
Trong khi đó, Đại học Quốc gia TP.HCM và Đại học Văn Lang giữ ổn định thứ hạng, lần lượt ở vị trí 801-850 và 1.401+. Cả hai trường Đại học Bách khoa Hà Nội và Đại học Quốc gia TP.HCM đều đánh giá kết quả năm nay là tích cực, trong bối cảnh WUR ngày càng mở rộng quy mô và nâng mức cạnh tranh.
Trên thang điểm 100, Đại học Quốc gia TP.HCM dẫn đầu Việt Nam về danh tiếng học thuật với 32,2 điểm, theo sau là Đại học Quốc gia Hà Nội (27,3). Tuy nhiên, ở tỷ lệ trích dẫn/giảng viên, Đại học Duy Tân và Đại học Tôn Đức Thắng đứng đầu với 87,9 và 57,4 điểm, cách biệt lớn so với nhóm dưới chỉ dao động từ 2,4 (Đại học Văn Lang) đến 10,4 (Đại học Bách khoa Hà Nội).
Bức tranh đối lập xuất hiện ở nhóm tiêu chí tuyển dụng: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP.HCM và Đại học Bách khoa Hà Nội đều đạt trên 20 điểm về danh tiếng với nhà tuyển dụng và kết quả tuyển dụng, trong khi các trường còn lại đều dưới 10. Riêng Đại học Duy Tân và Đại học Công nghệ TP.HCM lần lượt đạt 17,4 và 12,8 ở danh tiếng với nhà tuyển dụng, nhưng kết quả tuyển dụng dưới 10.
Đại học Quốc gia Hà Nội bứt phá nhất với 37,7 điểm danh tiếng với nhà tuyển dụng và 59,2 điểm kết quả tuyển dụng, bỏ xa các trường khác. Ở tiêu chí tỷ lệ giảng viên/sinh viên, Đại học Văn Lang và Đại học Công nghệ TP.HCM dẫn đầu với 30,6 và 24,1 điểm, trong khi các trường khác chỉ đạt 1,9-8,8. Về phát triển bền vững, điểm số dao động từ 22,9 (Đại học Công nghiệp TP.HCM) đến 71,3 (Đại học Quốc gia Hà Nội).
Về gắn kết toàn cầu, các trường đều đạt điểm thấp ở tỷ lệ sinh viên quốc tế (1-3), nhưng tỷ lệ giảng viên quốc tế cải thiện hơn: dẫn đầu là Đại học Cần Thơ (32), cuối là Đại học Quốc gia Hà Nội (3,4). Ở mạng lưới nghiên cứu quốc tế, điểm số từ 17 (Đại học Công nghiệp TP.HCM) đến 86,6 (Đại học Duy Tân).
Phương pháp xếp hạng
Theo QS, bảng xếp hạng năm 2027 dựa trên 9 tiêu chí, trong đó 5 tiêu chí (mạng lưới nghiên cứu quốc tế, phát triển bền vững, kết quả tuyển dụng, tỷ lệ giảng viên quốc tế, tỷ lệ sinh viên quốc tế) có trọng số 5% mỗi tiêu chí. Tiêu chí danh tiếng học thuật chiếm trọng số cao nhất 30%, tiếp theo là tỷ lệ trích dẫn/giảng viên (20%), danh tiếng với nhà tuyển dụng (15%), và tỷ lệ giảng viên/sinh viên (10%). Năm nay, QS đưa vào tiêu chí mới về đa dạng quốc tịch của sinh viên quốc tế nhưng chưa tính trọng số.
QS xếp hạng 1.504 cơ sở giáo dục từ 106 quốc gia và vùng lãnh thổ. MIT (Mỹ) tiếp tục giữ vị trí số 1 thế giới năm thứ 15 liên tiếp. Imperial College London (Anh) giữ vị trí thứ 2, đồng hạng với Stanford (Mỹ) tăng một bậc. Oxford (Anh) và Harvard (Mỹ) lần lượt xếp thứ 4 và 5.
Ông Ben Sowter, Phó chủ tịch cấp cao của QS, nhận xét Mỹ vẫn dẫn đầu nhưng bức tranh đang thay đổi nhờ các trường châu Á và Trung Đông với những khoản đầu tư lớn. Ở châu Âu, sự phân hóa rõ rệt: một số hệ thống nâng cao vị thế nhờ chính sách đầu tư dài hạn, trong khi số khác chững lại.
QS là một trong ba tổ chức xếp hạng đại học uy tín nhất thế giới, cùng với Times Higher Education (Anh) và Shanghai Ranking Consultancy (Trung Quốc). QS bắt đầu xếp hạng từ năm 2004, một năm sau khi bảng xếp hạng đại học toàn cầu đầu tiên ra đời.
