Times Higher Education (THE) vừa công bố bảng xếp hạng đại học châu Á năm 2026, trong đó Việt Nam có 11 trường đại học được vinh danh, tăng hai đại diện so với năm trước.
Đại học Kinh tế TP.HCM (UEH) tiếp tục là trường có thứ hạng cao nhất trong số các đại diện Việt Nam, dù giảm từ vị trí 136 xuống còn 184 so với năm ngoái. Các trường khác gồm: Đại học Duy Tân (hạng 251-300), Đại học Tôn Đức Thắng (hạng 251-300), Đại học Y Hà Nội (hạng 401-500), Đại học Nguyễn Tất Thành (hạng 501-600), Đại học Bách khoa Hà Nội (hạng 601-800), Đại học Mở TP.HCM (hạng 601-800), Đại học Quốc gia Hà Nội (hạng 601-800), Đại học Quốc gia TP.HCM (hạng 601-800), Đại học Huế (hạng 801+) và Đại học Đà Nẵng (hạng 801+).
Hai tân binh năm nay là Đại học Nguyễn Tất Thành và Đại học Đà Nẵng. Dù mới lần đầu xuất hiện, Đại học Nguyễn Tất Thành nhận được đánh giá khả quan, thậm chí xếp trên Đại học Bách khoa Hà Nội và hai hệ thống đại học quốc gia.
Phương pháp xếp hạng và bức tranh châu Á
THE năm nay xếp hạng 929 cơ sở giáo dục đại học từ 36 quốc gia và vùng lãnh thổ châu Á. Các tiêu chí đánh giá bao gồm: đào tạo (môi trường học tập), môi trường nghiên cứu (khối lượng, thu nhập và danh tiếng), chất lượng nghiên cứu (ảnh hưởng trích dẫn, thế mạnh nghiên cứu), tầm nhìn quốc tế (giảng viên, sinh viên và hợp tác nghiên cứu quốc tế), và nguồn thu từ hợp tác doanh nghiệp (hiệu quả chuyển giao tri thức).
Các trường Trung Quốc tiếp tục thống trị bảng xếp hạng. Đại học Thanh Hoa giữ vững ngôi đầu, Trung Quốc đại lục có 5 đại diện trong top 10 và 20 trường trong top 50. Đại học Quốc gia Singapore và Đại học Công nghệ Nanyang lần lượt đứng thứ 3 và đồng hạng 4. Đại học Tokyo tăng nhẹ lên đồng hạng 4, trong khi Đại học Trung văn Hong Kong giảm xuống hạng 10, nhường vị trí thứ 9 cho Đại học Giao thông Thượng Hải.
Theo giáo sư Simon Marginson (Đại học Oxford, Anh), sự thăng tiến của Trung Quốc phản ánh đầu tư bền vững của chính phủ vào khoa học, công nghệ và các đại học nghiên cứu. Ông nhấn mạnh hiệu suất nghiên cứu gắn chặt với nguồn tài trợ và dự báo khoảng cách giữa Trung Quốc với Mỹ và châu Âu sẽ tiếp tục nới rộng.
Cạnh tranh khốc liệt tại Đông Á
Bảng xếp hạng cho thấy cạnh tranh ngày càng gay gắt tại Đông Á. Nhiều trường Nhật Bản và Hàn Quốc tụt hạng, với các chỉ số về môi trường nghiên cứu, chất lượng nghiên cứu và hợp tác doanh nghiệp đều giảm. Trong khi đó, Hong Kong (Trung Quốc) củng cố vị thế khi cả 6 trường năm trước đều trụ hạng. Malaysia nổi lên mạnh mẽ với Đại học Công nghệ Petronas tăng lên hạng 35, cùng nhiều cơ sở khác lọt top 100.
Kết quả năm 2026 phản ánh sự dịch chuyển trong giáo dục đại học châu Á. THE nhận định sự thống trị của Trung Quốc cho thấy khả năng duy trì hiệu suất ở quy mô lớn, trong khi sự tụt hạng của Nhật Bản và Hàn Quốc nhấn mạnh cường độ cạnh tranh ngày càng lớn, khiến những cải thiện khiêm tốn không còn đủ để giữ vững thứ hạng.
