STEMBridge Vietnam: Học Sinh Hà Nội Khởi Xướng Dự Án STEM Cho Vùng Cao
Chương trình do Thạc sĩ, kỹ sư Dương Trung Hiếu, người sáng lập THE SCIENCE HOUSE VIETNAM, bảo trợ chuyên môn và tổ chức thực hiện. Ý tưởng xuất phát từ học sinh Vũ Đức Minh, lớp 11 chuyên Vật lý tại Trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam. Minh không chỉ là người đề xuất mà còn đảm nhận vai trò Trưởng nhóm, trực tiếp điều phối các hoạt động chuyên môn của dự án STEMBridge.
Mục Tiêu Và Phương Pháp Tiếp Cận Đột Phá
Dự án STEMBridge Vietnam được xây dựng với mục tiêu rõ ràng: đưa STEM, Robotics và khoa học thực hành đến với học sinh vùng cao, nơi còn nhiều hạn chế về điều kiện tiếp cận các mô hình giáo dục hiện đại. Trên nền tảng định hướng và thiết kế học thuật của giáo viên phụ trách, học sinh được trao quyền tham gia sâu vào quá trình tổ chức, triển khai và hướng dẫn hoạt động. Qua đó, họ hình thành năng lực nghiên cứu, làm việc nhóm và chia sẻ tri thức một cách chủ động.
Hoạt Động Cụ Thể Và Kết Quả Ban Đầu
Trong khuôn khổ ngày hội STEM, Ban tổ chức đã triển khai 5 hoạt động tập thể và 9 gian hàng chuyên môn, bao gồm:
- Robot tự chế từ linh kiện rời giá thành thấp.
- Khoa học vui với các thí nghiệm hấp dẫn.
- Thực nghiệm vật lý thiên văn giúp học sinh khám phá vũ trụ.
Nhóm học sinh do em Đức Minh điều phối đã trực tiếp xây dựng nội dung, chuẩn bị thiết bị và hướng dẫn các bạn tham gia trải nghiệm, dưới sự cố vấn chuyên môn của giáo viên. Các mô hình robot được chế tạo từ linh kiện rời giá thành thấp, giúp nhiều học sinh vùng cao tiếp cận công nghệ theo hướng thực chất, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường địa phương.
Mô Hình Bền Vững Và Khả Năng Nhân Rộng
Bên cạnh hoạt động trải nghiệm, dự án còn thực hiện bàn giao phòng thí nghiệm STEM, chuyển giao thiết bị và vật tư cho Trường THCS Quan Sơn, đồng thời tổ chức đợt đào tạo giáo viên lần thứ nhất. Việc kết hợp giữa đào tạo giáo viên và phát huy vai trò học sinh nòng cốt tạo nên một mô hình giáo dục STEM bền vững, có khả năng duy trì lâu dài tại địa phương.
Đại diện Ban Giám hiệu Trường THCS Quan Sơn cho biết, trước tác động mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo, việc chuẩn bị năng lực AI cho thế hệ tương lai là điều quan trọng. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông, bắt đầu ở bậc tiểu học, dự kiến triển khai từ đầu năm 2026, sau đó đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng.
Bối Cảnh Và Tầm Nhìn Chiến Lược
Chương trình diễn ra trong bối cảnh ngành giáo dục đang đẩy mạnh đổi mới căn bản, toàn diện theo hướng gắn đào tạo với thực tiễn, phát triển năng lực công nghệ, tư duy sáng tạo cho học sinh, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực trong kỷ nguyên số. Không chỉ mang lại giá trị trải nghiệm cho học sinh, dự án còn góp phần hình thành mô hình giáo dục STEM chi phí thấp, lấy học sinh làm trung tâm, có sự dẫn dắt chuyên môn của giáo viên, phù hợp với điều kiện các trường vùng cao và có thể nhân rộng trong thực tiễn.
Theo Thạc sĩ, kỹ sư Dương Trung Hiếu, nhiều quốc gia đã coi STEM là trụ cột của hệ thống giáo dục, đầu tư mạnh mẽ cho các chương trình học tích hợp, giáo dục trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo ngay từ bậc phổ thông. Mục tiêu là trang bị cho thế hệ trẻ tư duy khoa học, năng lực sáng tạo, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng với những thách thức toàn cầu trong tương lai.
Định Hướng Phát Triển Và Chính Sách Hỗ Trợ
Sự kiện góp phần thúc đẩy giáo dục STEM, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông, khẳng định quan điểm, trong bối cảnh khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực then chốt của tăng trưởng, giáo dục STEM không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu mang tính chiến lược đối với mọi quốc gia.
Trong thời gian tới, dự án STEMBridge dự kiến sẽ tiếp tục được triển khai và nhân rộng tại nhiều điểm trường khác, đặc biệt ở các khu vực còn khó khăn, nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục STEM, góp phần nuôi dưỡng tư duy sáng tạo của học sinh vùng cao, vùng còn nhiều khó khăn.
Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm thúc đẩy giáo dục STEM và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 281-NQ/CP của Chính phủ cùng các chương trình, đề án liên quan khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã thể hiện quyết tâm rất cao trong việc xây dựng một nền giáo dục hiện đại, thực chất, gắn với thực tiễn và nhu cầu phát triển của đất nước.
Bài và ảnh: BÌNH MINH
