Thông tư 29 và những cách 'lách luật' khiến phụ huynh tốn kém hơn
Ngoài lý do thu nhập của giáo viên, chương trình học và cách thức thi cử tiếp tục được nhắc đến như những yếu tố thúc đẩy tình trạng dạy thêm, học thêm. Việc 'lách luật' khiến phụ huynh phải đóng góp nhiều hơn, dù Thông tư 29 của Bộ GD-ĐT có hiệu lực từ ngày 14.2.2025 với mục tiêu ngăn chặn tình trạng này.
Quy định mới và thực tế phức tạp
Thông tư 29 yêu cầu dạy thêm trong nhà trường không được thu tiền và chỉ dành cho ba trường hợp: học sinh có kết quả học tập chưa đạt, học sinh được bồi dưỡng giỏi, và học sinh lớp cuối cấp tự nguyện ôn thi. Đây được kỳ vọng là quy định mạnh mẽ để chặn tình trạng ép học sinh học thêm, vốn là vấn đề bức bối lâu nay.
Tuy nhiên, thực tế một năm qua, vấn đề dạy thêm, học thêm vẫn nhiều lần nóng trên nghị trường Quốc hội và trong cuộc sống. Cử tri thường xuyên kiến nghị về việc nhiều nhà trường, giáo viên tìm cách 'lách luật', tổ chức dạy thêm có thu tiền. Nguyên nhân một phần do chính sách chưa đồng bộ: một mặt siết dạy thêm, mặt khác chương trình học và thi cử vẫn nặng nề, đặc biệt với các trường chuyên, năng khiếu ra đề khó nếu không học thêm.
Chi phí tăng cao và những mánh khóe
Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh từng chỉ ra rằng chi phí học thêm tăng cao sau Thông tư 29 do việc chuyển dịch dạy thêm ra các trung tâm bên ngoài. Trên các diễn đàn mạng xã hội, phụ huynh phản ánh rằng trước đây, học phí dạy thêm trong trường chỉ vài chục nghìn đồng mỗi giờ theo mức trần, và việc sử dụng cơ sở vật chất của trường giúp tiết kiệm chi phí.
Một phụ huynh ở quận Thanh Xuân, Hà Nội, chia sẻ chi phí học thêm ngoài nhà trường tăng gấp đôi, với lý do giáo viên phải hợp tác với trung tâm, chia sẻ tiền thuê phòng và điện nước. Dù vậy, phụ huynh này cũng thừa nhận việc học ngoài trường cho phép lựa chọn giáo viên phù hợp, khác với trước đây khi học sinh phải học thêm chính giáo viên đã dạy chính khóa, gây mệt mỏi.
Nhiều cách 'lách luật' vẫn tồn tại, như việc ban đại diện phụ huynh tự thu góp 'tự nguyện' để 'bồi dưỡng' giáo viên, với mức cao hơn học phí cũ. Hoặc, giáo viên vẫn 'kéo' học sinh ra lớp dạy thêm bên ngoài bằng cách đổi chéo giữa các lớp, và dặn học sinh nói dối là tự nguyện không thu phí khi có kiểm tra.
Khó khăn từ địa phương và định hướng tương lai
Từ khi Thông tư 29 có hiệu lực, nhiều địa phương như Ninh Bình kiến nghị xem xét cho phép dạy thêm tại trường dưới sự quản lý chặt chẽ, với lý do quản lý tốt hơn, chi phí thấp hơn và giảm áp lực tài chính cho phụ huynh. Các sở GD-ĐT như TP.HCM và Hải Phòng cũng nêu khó khăn khi không thu phí nhưng vẫn phải trả kinh phí cho giáo viên, do thiếu hướng dẫn về nội dung chi và mức chi.
Bộ GD-ĐT đã báo cáo Quốc hội về quan điểm 'hướng tới các trường không có dạy thêm', tăng cường chất lượng giờ học chính khóa và hoạt động trải nghiệm. Thứ trưởng thường trực Phạm Ngọc Thưởng đề xuất giải pháp như nâng cao năng lực giảng dạy, đổi mới kiểm tra đánh giá phù hợp chương trình, và tăng cường liên thông giáo dục.
Quyền Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cam kết đấu tranh với hiện tượng chưa lành mạnh trong dạy thêm, học thêm, hướng tới công bằng và hạn chế tiêu cực. Nguyên Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn cũng nhấn mạnh việc điều chỉnh dạy thêm là điều chỉnh tư duy giáo dục, không được 'đánh trống bỏ dùi', và kiên trì quan điểm học thêm ít đem lại giá trị phát triển con người.
Như vậy, dù Thông tư 29 mang lại hy vọng cải thiện, thực tế vẫn còn nhiều thách thức trong việc thực thi và quản lý, đòi hỏi sự kiên trì và đồng bộ từ các cấp để đảm bảo môi trường giáo dục lành mạnh và công bằng cho học sinh.
