Cục A03 cảnh báo: Tai nghe nhỏ như hạt gạo, AI gia tăng gian lận thi THPT 2026
Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ (A03) thuộc Bộ Công an, đã đưa ra những cảnh báo nghiêm túc về tình trạng gian lận trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Phát biểu tại hội nghị tập huấn công tác tổ chức và kiểm tra kỳ thi do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức vào ngày 10/4, ông nhấn mạnh rằng các hình thức gian lận bằng thiết bị công nghệ cao đang trở nên ngày càng tinh vi và phức tạp.
Thiết bị gian lận tinh vi khó phát hiện
Theo đại diện Cục A03, kỳ thi tốt nghiệp THPT là một sự kiện giáo dục quy mô lớn, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiêu cực. Ông Tuấn cho biết, hiện nay vẫn còn một bộ phận phụ huynh và thí sinh có tư tưởng tiêu cực, tìm mọi cách để đạt kết quả cao thông qua gian lận. Đồng thời, một số cán bộ, giáo viên còn tỏ ra chủ quan, lơ là và thiếu trách nhiệm, dẫn đến những sai sót không đáng có.
Ông nhắc lại sự việc trong kỳ thi THPT năm 2025, khi có 39 trường hợp thí sinh sử dụng điện thoại di động, trong đó 5 trường hợp chụp ảnh đề thi gửi ra ngoài nhưng chỉ bị phát hiện khi hình ảnh lan truyền trên mạng xã hội. Năm 2026, kỳ thi dự kiến diễn ra trên toàn quốc với gần 2.500 điểm thi, khoảng 1 triệu thí sinh và hơn 200.000 cán bộ, giáo viên tham gia.
Các thiết bị gian lận ngày càng trở nên tinh vi và khó phát hiện. Ví dụ điển hình là tai nghe siêu nhỏ, chỉ bằng hạt gạo, được nhét sâu vào trong tai và phải dùng nam châm mới có thể lấy ra. Camera được giấu dưới vỏ bọc của các vật dụng thông thường như cúc áo, gọng kính, nhẫn, mặt đồng hồ hoặc máy tính cầm tay.
Đáng chú ý, các thiết bị này có khả năng tự động kết nối và truyền hình ảnh đề thi ra bên ngoài, sau đó nhận đáp án bằng giọng nói chỉ trong vài giây thông qua hạ tầng mạng di động tốc độ cao mà không cần người dùng thao tác trực tiếp. Để sở hữu những thiết bị đắt tiền này, thí sinh thường nhận được sự hỗ trợ tài chính hoặc tiếp tay từ người thân, gia đình.
AI và mạng xã hội làm gia tăng nguy cơ gian lận
Ông Tuấn nhận định rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm gia tăng đáng kể nguy cơ gian lận trong thi cử. Thí sinh có thể sử dụng thiết bị để quét đề thi và gửi lên các ứng dụng AI. Các công cụ này sẽ tự động giải đề, đặc biệt là đề trắc nghiệm, và đọc đáp án cho thí sinh, giúp việc gian lận diễn ra nhanh chóng và khó bị phát hiện.
Các phần mềm AI thường có máy chủ đặt tại nước ngoài, gây nhiều khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc truy vết và xử lý triệt để. Bên cạnh đó, tình trạng mua bán thiết bị công nghệ cao diễn ra tràn lan và công khai trên các hội nhóm mạng xã hội, làm phức tạp thêm vấn đề.
Ông Tuấn cho rằng các hành vi tiêu cực không chỉ ảnh hưởng đến kết quả thi mà còn làm suy giảm niềm tin của nhân dân, tạo điều kiện cho các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc và kích động. Do đó, công tác tuyên truyền giáo dục cho học sinh, phụ huynh và cán bộ về nhận thức pháp luật là rất quan trọng.
Biện pháp phòng ngừa và những điểm mới trong kỳ thi 2026
Từ nay đến ngày thi, Cục A03 đề nghị công an các địa phương tăng cường rà soát trên các hội nhóm mạng xã hội để phát hiện và xử lý các đường dây mua bán thiết bị gian lận, thi thuê, thi hộ hoặc phát tán thông tin thất thiệt về đề thi. Các đơn vị cũng được khuyến khích nghiên cứu và thí điểm áp dụng các biện pháp kỹ thuật phòng ngừa gian lận công nghệ cao, như thiết bị nhận dạng căn cước công dân hoặc máy quét an ninh cầm tay tại các điểm thi có nguy cơ cao.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 11-12/6. Thí sinh sẽ làm bốn bài thi, bao gồm hai môn Toán và Ngữ văn, cùng với hai môn tự chọn từ các môn Hóa học, Vật lý, Sinh học, Địa lý, Lịch sử, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ và Ngoại ngữ.
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh tính chất quan trọng của kỳ thi, đồng thời chỉ ra những điểm mới đáng chú ý:
- Kỳ thi diễn ra sớm hơn hai tuần so với năm trước, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh.
- Chỉ còn một đối tượng dự thi là học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, loại bỏ tình trạng "một hội đồng, hai chương trình" như năm 2025.
- 34 Sở Giáo dục và Đào tạo đã ổn định về mặt tổ chức và con người, giúp việc tham mưu và triển khai nhiệm vụ diễn ra thuận lợi.
- Quy chế thi được điều chỉnh với việc tăng cường phân cấp trong công tác thanh tra, kiểm tra, đơn giản hóa thủ tục giấy tờ, và siết chặt quy trình chấm phúc khảo.
Với những yếu tố thuận lợi trên, cùng kinh nghiệm nhiều năm và sự phối hợp của các cấp, ngành, thứ trưởng tin tưởng kỳ thi sẽ tiếp tục được tổ chức thành công. Tuy nhiên, ông Thưởng cũng lưu ý các đơn vị tuyệt đối không được chủ quan, phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm và từ xa cho kỳ thi sắp tới.
