Quốc Hội Thảo Luận Về Những Thách Thức Trong Ngành Giáo Dục
Chiều ngày 20/4, trong khuôn khổ chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội đã tiến hành thảo luận tại hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Một trong những điểm nổi bật là phần tham gia của đại biểu Nguyễn Thị Thuỷ (đoàn Thái Nguyên), người đã tập trung vào lĩnh vực giáo dục và chỉ ra hai vấn đề còn tồn tại đáng quan tâm.
Vấn Đề Học Liên Kết: Gánh Nặng Chi Phí Và Thiếu Minh Bạch
Đại biểu Thuỷ ghi nhận những nỗ lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc triển khai chủ trương cải cách giáo dục, nhưng đồng thời nhấn mạnh đến thực trạng của các chương trình học liên kết. Bà cho biết, nhiều phụ huynh phản ánh rằng mặc dù học phí đã được Nhà nước miễn toàn bộ và bữa ăn trưa được hỗ trợ, nhưng chi phí lớn lại đến từ các khóa học bổ trợ như tiếng Anh nâng cao, tin học quốc tế, AI, và kỹ năng sống.
Thực tế, các chương trình này đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương, với việc nhà trường ký hợp đồng với các công ty bên ngoài. Tuy nhu cầu học thêm là có thật, nhưng việc tổ chức quá dày đặc dẫn đến nguy cơ chồng chéo nội dung giảng dạy. Hơn nữa, chất lượng của các môn bổ trợ này chưa được kiểm định và đánh giá một cách đầy đủ.
Đại biểu Thuỷ chia sẻ: "Vấn đề bức xúc nhất là có những trường xếp chương trình học liên kết xen kẽ với giờ học chính khóa. Khi đó, phụ huynh buộc phải cho con tham gia; nếu không, các em sẽ phải tách ra sinh hoạt riêng, dễ nảy sinh tâm lý mặc cảm và khác biệt." Bà cũng nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc không biến trường học thành nơi làm dịch vụ thu tiền, và yêu cầu rà soát tình trạng này.
Vì vậy, đại biểu kiến nghị cần nghiêm cấm việc xếp lịch học liên kết xen kẽ với giờ chính khóa, đồng thời đề nghị Bộ Giáo dục tăng cường thanh tra, kiểm tra. Nếu mô hình này tiếp tục, cần đảm bảo tính công khai, minh bạch về tài chính và chia sẻ chi phí với phụ huynh, tránh tình trạng trường công hoạt động như trường tư.
Vấn Đề Thay Đổi Quy Chế Tuyển Sinh Đại Học: Áp Lực Cho Học Sinh
Vấn đề thứ hai được nêu ra là việc thay đổi quy chế tuyển sinh đại học. Theo đại biểu Thuỷ, Luật Giáo dục Đại học yêu cầu có lộ trình phù hợp khi điều chỉnh, nhưng thực tế lại diễn ra quá gần thời điểm thi. Ví dụ, quy chế cho mùa thi năm 2025 được ban hành vào ngày 19/3, và cho năm 2026 vào ngày 15/2 với hiệu lực ngay, chỉ còn hơn 3 tháng trước kỳ thi.
Điều này gây ra áp lực lớn cho học sinh, nhiều em đã lên kế hoạch ôn tập từ lớp 10. Việc thay đổi liên tục vào thời điểm cận kề ảnh hưởng đến tâm thế và sự chuẩn bị của cả phụ huynh lẫn học sinh. Do đó, đại biểu kiến nghị Bộ Giáo dục cần nghiên cứu thời điểm ban hành và hiệu lực phù hợp hơn cho các chính sách lớn, để tạo điều kiện chuẩn bị tốt hơn.
Đề Xuất Đào Tạo Nhân Lực Chất Lượng Cao
Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Thị Lan (đoàn Tp.Hà Nội) cũng tham gia thảo luận, tập trung vào đào tạo nhân lực chất lượng cao. Bà cho biết hiện đã có định hướng về công nghệ chiến lược và một số chương trình đào tạo, nhưng còn thiếu cách tiếp cận theo ngành và chương trình đào tạo nòng cốt đủ mạnh để tạo đột phá.
Theo bà Lan, cần có chương trình đột phá thực sự trong phát triển nguồn nhân lực, không đào tạo đại trà mà tập trung xây dựng lực lượng nòng cốt có khả năng làm chủ công nghệ lõi. Đào tạo cần chuyển mạnh sang tiếp cận theo năng lực, gắn với doanh nghiệp và thị trường, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển.
Những ý kiến này đã góp phần làm rõ hơn các thách thức trong ngành giáo dục, hướng tới những giải pháp thiết thực để cải thiện chất lượng và công bằng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
