Mô Hình 'Lớp Học Mở' Tại TP.HCM: Động Lực Chuyển Đổi Số Trong Giáo Dục
Ngành giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh đang đối mặt với áp lực cạnh tranh nhưng đồng thời mở ra cơ hội lớn để chuyển dịch sang mô hình hiện đại, linh hoạt và dựa trên dữ liệu. Trong những năm gần đây, thành phố đã triển khai đồng bộ nhiều chủ trương và giải pháp nhằm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục phổ thông, với trọng tâm là thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh.
Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học Và Ứng Dụng Công Nghệ
Yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học, hình thức tổ chức lớp học, kiểm tra đánh giá và đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục đã đặt ra nhiệm vụ quan trọng cho các cơ sở giáo dục. Họ cần thay đổi tư duy, phát huy tính chủ động, sáng tạo và linh hoạt trong tổ chức các hoạt động giáo dục. Xuất phát từ thực tế này, Trường tiểu học Thuận Kiều, phường Đông Hưng Thuận, đã nghiên cứu và triển khai chỉ đạo của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM về mô hình 'Lớp học mở'.
Mô hình này được xem như một giải pháp hiệu quả nhằm tạo môi trường học tập thân thiện, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh. Đồng thời, nó góp phần nâng cao hiệu quả dạy học và chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
Kết Quả Tích Cực Từ 'Lớp Học Mở'
Theo cô Lê Thị Thoa, Hiệu trưởng Trường tiểu học Thuận Kiều, mô hình 'Lớp học mở' đã mang lại những kết quả tích cực đáng kể. Nó không chỉ nâng cao chất lượng giáo dục mà còn phát huy vai trò chủ động của giáo viên trong việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Quan trọng hơn, mô hình này đã tạo được sự đồng thuận của phụ huynh và cộng đồng trong công tác giáo dục học sinh.
Cô Thoa nhấn mạnh: 'Mô hình 'Lớp học mở' không đơn thuần là việc mời phụ huynh dự giờ, mà là một 'cánh cửa mở' để cha mẹ bước vào thế giới học đường của con em mình. Đây là nơi học sinh được trải nghiệm, tương tác, phát triển toàn diện và được kết nối với gia đình, cộng đồng.'
Mục Tiêu Cốt Lõi Của Mô Hình
Mô hình 'Lớp học mở' được triển khai với các mục tiêu cụ thể:
- Đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học.
- Phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh.
- Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong dạy học.
- Nâng cao vai trò phối hợp, đồng hành của phụ huynh học sinh.
- Xây dựng môi trường giáo dục dân chủ, thân thiện và hiệu quả.
Cô Thoa chia sẻ thêm: 'Qua thực tiễn, mô hình này mang lại ba ý nghĩa cốt lõi. Thứ nhất, giúp phụ huynh tận mắt chứng kiến và tham gia trải nghiệm những đổi mới về nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Thứ hai, giúp phụ huynh thấy rõ sự thay đổi từ việc đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo của giáo viên, cho đến sự tự tin, chủ động của học sinh qua từng năm học. Thứ ba, là xây dựng niềm tin cho phụ huynh.'
Giá Trị Lâu Dài Và Sự Đồng Hành Của Phụ Huynh
Khi phụ huynh được 'mở cửa' để thấy, tham gia và thấu hiểu, niềm tin vào công tác giáo dục của nhà trường được củng cố. Trách nhiệm được chia sẻ và sự phối hợp trở nên chủ động, hiệu quả hơn. Đây chính là nền tảng quan trọng giúp nhà trường triển khai các hoạt động đổi mới giáo dục một cách bền vững và lâu dài.
Giá trị lớn nhất của 'Lớp học mở' không chỉ nằm ở việc đổi mới cách dạy và cách học, mà còn ở sự thay đổi nhận thức của toàn thể đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường. Đặc biệt, sự đồng thuận và đồng hành của phụ huynh học sinh đóng vai trò then chốt trong thành công của mô hình này.
Đẩy Mạnh Giáo Dục AI Và Chuyển Đổi Số
Đầu năm nay, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM đã ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện thí điểm nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông năm học 2025-2026. Kế hoạch này nhấn mạnh việc thực hiện nội dung giáo dục AI nhằm góp phần hình thành và phát triển các năng lực cốt lõi của người học, bao gồm:
- Năng lực số.
- Năng lực AI.
- Năng lực tin học.
- Năng lực công nghệ.
- Năng lực tự học.
- Năng lực giải quyết vấn đề.
Qua đó, giáo dục AI góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời hình thành các phẩm chất cần thiết trong việc sử dụng AI một cách an toàn và có trách nhiệm trong học tập và đời sống. Điều này chuẩn bị cho học sinh sẵn sàng tham gia môi trường số trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Thách Thức Và Định Hướng Tương Lai
Theo các chuyên gia, ngành giáo dục TP.HCM và cả nước đang đẩy mạnh ứng dụng và phát triển nền tảng giáo dục thông minh. Họ thúc đẩy khoa học, công nghệ và AI trong đổi mới dạy học, kiểm tra đánh giá, cũng như triển khai mạnh mẽ các mô hình giáo dục số, trường học số và lớp học thông minh.
Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, ngành giáo dục cần nâng cao chuẩn năng lực số và năng lực AI cho cả học sinh và giáo viên. Đồng thời, cần ban hành chính thức Chương trình giáo dục AI cấp phổ thông sau giai đoạn thí điểm và thực hiện triển khai hiệu quả Khung năng lực số trong các môn học và hoạt động giáo dục.
Ông Nguyễn Thế Sơn, Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhận định: 'Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đánh dấu bước ngoặt quan trọng cho sự phát triển giáo dục Việt Nam. Yêu cầu chuyển đổi số phải 'bứt phá và thực chất'. Chuyển đổi số không chỉ là phong trào, mà sẽ trở thành nền tảng vận hành của nhà trường, nơi công nghệ, dữ liệu và AI giữ vai trò động lực trung tâm, góp phần hình thành thế hệ công dân Việt Nam tự tin, sáng tạo và hội nhập toàn cầu.'
