Hà Nội lên kế hoạch sắp xếp lại hệ thống trường công lập
Theo văn bản do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội gửi Ủy ban Nhân dân Thành phố vào ngày 25/3, thành phố đang xây dựng phương án sắp xếp các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Trọng tâm của kế hoạch là dự kiến cắt giảm 35 trường phổ thông công lập ngay từ năm học 2026-2027, nằm rải rác tại 18 xã và phường trên toàn thành phố.
Danh sách các trường thuộc diện cắt giảm
Các địa phương có trường nằm trong diện đề xuất cắt giảm bao gồm Bạch Mai, Bồ Đề, Chương Mỹ, Cửa Nam, Hà Đông, Hai Bà Trưng, Hồng Hà, Ngọc Hà, Sơn Tây, An Khánh, Chương Dương, Đan Phượng, Phú Cát, Phúc Lộc, Thạch Thất, Yên Bài, Phú Nghĩa và Minh Châu. Trong số này, có 23 trường mầm non, 4 trường tiểu học và 8 trường trung học cơ sở. Tuy nhiên, danh sách chi tiết từng trường vẫn chưa được công bố chính thức.
Bốn lý do chính dẫn đến đề xuất cắt giảm
Thứ nhất, quy mô lớp và học sinh dưới chuẩn. Theo quy định hiện hành, trường mầm non cần có tối thiểu 9 nhóm lớp, trong khi tiểu học và THCS lần lượt yêu cầu 10 và 8 lớp. Tuy nhiên, nhiều trường hiện chỉ duy trì từ 5 đến 8 lớp, chẳng hạn như THCS Phú Mãn ở xã Phú Cát với 5 lớp, hay THCS và Tiểu học Vân Hà tại xã Phú Lộc. Một số trường khác như THCS Hồng Hà ở phường Sơn Tây và các trường mầm non tại phường Cửa Nam còn gặp khó khăn trong tuyển sinh, không đảm bảo đủ sĩ số lớp học.
Thứ hai, diện tích nhỏ hẹp và cơ sở vật chất xuống cấp. Nhiều trường nằm sâu trong các khu dân cư với ngõ hẻm chật hẹp, khiến việc mở rộng phòng chức năng hay xây dựng sân chơi trở nên bất khả thi. Điều này dẫn đến diện tích tối thiểu trên mỗi học sinh ở mức thấp, ví dụ như trường Mầm non Chim Non ở phường Hồng Hà chỉ có diện tích 252 m², tương tự với một số trường tại phường Hai Bà Trưng.
Thứ ba, tình trạng chồng chéo địa bàn tuyển sinh. Do lịch sử để lại, nhiều trường nằm quá gần nhau, gây ra sự cạnh tranh không cần thiết và lãng phí nguồn lực. Chẳng hạn, hai trường mầm non Đinh Tiên Hoàng và Hoa Sen ở phường Hồng Hà cách nhau chưa đầy 200 mét. Hiện tượng này cũng xảy ra ở hai trường thuộc xã Đan Phượng và ba trường khác tại phường Cửa Nam.
Cuối cùng, mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý và tối ưu hóa nguồn lực. Sở Giáo dục và Đào tạo kỳ vọng việc sáp nhập và giảm đầu mối sẽ tạo ra các trường mới với quy mô học sinh và sĩ số lớp đủ lớn, đồng thời phù hợp với địa giới hành chính và định hướng phát triển dài hạn của thành phố.
Kế hoạch dài hạn và các cấp học khác
Riêng đối với bậc trung học phổ thông, Sở đề nghị giữ nguyên 124 trường hiện có do nhu cầu học lớp 10 vẫn có xu hướng tăng và không có trường nào dưới chuẩn về diện tích, số lớp hay số học sinh.
Đến giai đoạn 2028-2030, Sở dự kiến tiếp tục giảm đầu mối quản lý bằng cách sáp nhập nhiều trường thành một trường lớn, nhưng vẫn giữ nguyên vị trí để hình thành mô hình đa cơ sở. Các tiêu chí sắp xếp bao gồm trường mầm non dưới 15 lớp, tiểu học dưới 20 lớp và THCS dưới 23 lớp. Sau khi sáp nhập, mỗi trường có thể có tối đa từ 30 đến 45 lớp.
Song song đó, thành phố sẽ phát triển mô hình trường liên cấp, thiết lập mạng lưới trường học liên kết giữa các phường và xã, trao quyền tự chủ toàn diện cho các trường và thí điểm các mô hình quản trị mới.
Bối cảnh và tầm nhìn phát triển giáo dục tại Hà Nội
Hiện nay, Hà Nội có khoảng 2,3 triệu học sinh với hơn 2.300 trường công lập từ mầm non đến trung học phổ thông, cùng khoảng 600 trường tư thục. Trong dự thảo quy hoạch tầm nhìn 100 năm, thành phố dự kiến cần thêm 986 trường để đáp ứng nhu cầu chỗ học, trong đó cấp mầm non cần nhiều nhất với 441 trường, tiếp theo là tiểu học (288 trường), THCS (166 trường) và THPT (91 trường).
