Bộ Tư pháp vừa tổ chức phiên họp thẩm định dự án luật Thủ đô (sửa đổi), do chính bộ này chủ trì soạn thảo. Một trong những điểm mới nổi bật được đề xuất tại dự thảo là các chính sách phát triển giáo dục trên địa bàn thủ đô Hà Nội.
Phát triển giáo dục mũi nhọn, bồi dưỡng tài năng trẻ
Theo quy định hiện hành, định hướng phát triển giáo dục - đào tạo tại thủ đô tập trung vào đầu tư, xây dựng hệ thống trường học công lập, cơ sở giáo dục chất lượng cao và cơ sở giáo dục có nhiều cấp học. Tuy nhiên, tại dự thảo luật mới, Bộ Tư pháp đã đề xuất bổ sung thêm một đối tượng phát triển quan trọng: "trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên".
Cơ quan soạn thảo giải thích rằng, việc bổ sung này nhằm định hướng phát triển giáo dục mũi nhọn, phát hiện và bồi dưỡng học sinh năng khiếu từ sớm. Mục tiêu cuối cùng là đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ cho thủ đô mà còn cho cả nước.
Quyền hạn cụ thể của Hà Nội trong giáo dục
Dự thảo luật cũng kế thừa các quy định hiện hành, yêu cầu bảo đảm không gian, cảnh quan sư phạm trong và ngoài nhà trường, đồng thời xây dựng đội ngũ giáo viên đáp ứng tối đa nhu cầu học tập của học sinh.
Về mặt quản lý, dự thảo quy định rõ:
- Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội sẽ có thẩm quyền quy định về mô hình, cơ chế quản lý, cơ chế tài chính của các trường chuyên từ cấp trung học cơ sở trở lên, cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao và cơ sở thực hiện liên kết giáo dục.
- Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội được trao quyền ban hành chương trình giáo dục phổ thông ở các trường chuyên, cơ sở giáo dục chất lượng cao và cơ sở thực hiện liên kết giáo dục. Các chương trình này phải phù hợp với mục tiêu phát triển giáo dục của thủ đô, tiệm cận với trình độ khu vực và quốc tế, đồng thời bảo đảm yêu cầu của chương trình khung quốc gia.
Bộ Tư pháp nhấn mạnh rằng, những quy định trên sẽ giúp tăng tính tự chủ và linh hoạt trong tổ chức hoạt động của các cơ sở giáo dục đặc thù. Điều này phù hợp với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục của Hà Nội, cho phép thành phố xây dựng chương trình đào tạo nâng cao, chuyên sâu, vượt chuẩn phổ thông thông thường và hướng tới chuẩn mực khu vực, quốc tế.
Loạt chính sách phân quyền mạnh mẽ cho thủ đô
Ngoài lĩnh vực giáo dục, dự thảo luật Thủ đô (sửa đổi) còn đề xuất nhiều quy định theo hướng phân quyền mạnh mẽ và toàn diện cho Hà Nội. Mục tiêu là để thủ đô có thể chủ động, tự quyết và tự chịu trách nhiệm trong nhiều mặt hoạt động.
Cụ thể, dự thảo đề xuất Hà Nội sẽ có quyền:
- Chủ động quyết định về tổ chức, bộ máy, số lượng người làm việc và thu nhập; cũng như chính sách phát triển, thu hút, sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.
- Được giao quyền xây dựng, ban hành quy định chi tiết để thi hành các luật, nghị quyết của Quốc hội, kể cả khi khác với quy định của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương.
- Được thí điểm về thể chế khác luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc chưa được pháp luật quy định.
- Chủ động trong cơ cấu thu, chi ngân sách; quyết định các khoản tín dụng và lập các quỹ tài chính để phục vụ đầu tư phát triển.
- Ban hành cơ chế quản lý, sử dụng, khai thác tài nguyên rừng, tài nguyên nước và các tài nguyên khác; cùng với các biện pháp tái điều chỉnh đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất và cho thuê đất.
Mở rộng tự chủ trong các lĩnh vực then chốt
Dự thảo cũng giao cho thành phố Hà Nội quyền chủ động ban hành cơ chế, chính sách và mô hình phát triển mới trong các lĩnh vực then chốt như khoa học - công nghệ, văn hóa, giáo dục - đào tạo, y tế và an sinh xã hội. Thành phố sẽ được ban hành định mức, chế độ chi ngân sách, định mức kinh tế - kỹ thuật, đơn giá và giá dịch vụ áp dụng riêng cho thủ đô, kể cả khi khác hoặc chưa có trong quy định của Trung ương.
Đặc biệt, dự thảo đề xuất giao cho Hà Nội quyền chủ động ban hành thể chế và tổ chức triển khai các mô hình kinh tế mới, bao gồm kinh tế ban đêm, kinh tế bạc, kinh tế tầm thấp và các loại hình kinh tế mới khác. Điều này thể hiện sự phân quyền sâu rộng, tạo điều kiện cho thủ đô phát huy tối đa tiềm năng và thế mạnh của mình.
Phiên họp thẩm định dự án luật Thủ đô (sửa đổi) do Bộ Tư pháp tổ chức đã mở ra những hướng đi mới trong việc phát triển giáo dục và tăng cường phân quyền cho thủ đô Hà Nội, hứa hẹn mang lại nhiều thay đổi tích cực trong tương lai.
