Chuyên gia Đại học Công Thương TP.HCM giải đáp chi tiết về chọn ngành và cơ hội việc làm
Trong bối cảnh kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đang đến gần, hàng triệu thí sinh và phụ huynh đối mặt với quyết định quan trọng: lựa chọn ngành học phù hợp để đảm bảo tương lai nghề nghiệp bền vững. ThS Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông của Đại học Công thương TP.HCM, đã có buổi tư vấn trực tuyến sâu rộng, cung cấp những phân tích chiến lược và thông tin thiết thực.
Chiến thuật chọn ngành: Đam mê hay an toàn?
Theo ThS Phạm Thái Sơn, thí sinh nên mạnh dạn theo đuổi ngành học yêu thích thay vì chọn lựa an toàn. Đam mê chính là động lực then chốt giúp duy trì học tập và phát triển nghề nghiệp lâu dài. Để giảm thiểu rủi ro, ông khuyến nghị đặt ngành yêu thích ở nhiều trường với các mức điểm chuẩn khác nhau, từ cao đến thấp. Cách tiếp cận này không chỉ gia tăng cơ hội trúng tuyển mà còn đảm bảo sinh viên không phải hy sinh sở thích cá nhân.
Khi được hỏi về thứ tự ưu tiên giữa ngành và trường, chuyên gia nhấn mạnh: "Ngành học nên được ưu tiên hàng đầu, vì nó gắn bó với sự nghiệp, trong khi trường học là môi trường phát triển." Ông đề xuất dành 3-4 nguyện vọng đầu cho các ngành yêu thích, kể cả những lựa chọn thách thức, sau đó bổ sung nguyện vọng an toàn hơn để tăng khả năng đỗ.
Xu hướng chọn ngành và tác động của trí tuệ nhân tạo
ThS Phạm Thái Sơn chỉ ra rằng xu hướng lựa chọn ngành học hiện nay đã thay đổi đáng kể. Thí sinh ngày càng chủ động, lựa chọn dựa trên sở thích và định hướng nghề nghiệp rõ ràng, thay vì theo ngẫu nhiên hoặc xu hướng nhất thời. Tuy nhiên, ông cảnh báo về việc chạy theo "trend" trên mạng xã hội mà bỏ qua năng lực và tính cách cá nhân, dẫn đến khó khăn trong học tập và gắn bó nghề nghiệp.
Về tác động của trí tuệ nhân tạo (AI), chuyên gia nhận định AI đang thâm nhập sâu vào thị trường lao động, gây lo ngại về nguy cơ thay thế. Tuy nhiên, ông khuyến khích xem AI như công cụ hỗ trợ thay vì mối đe dọa. Sinh viên cần trang bị kiến thức chuyên môn vững vàng và kỹ năng ứng dụng AI để nâng cao năng suất và giá trị bản thân, tránh bị tụt hậu trong môi trường công nghệ phát triển nhanh chóng.
Mức lương và tỷ lệ việc làm sau tốt nghiệp
ThS Phạm Thái Sơn tiết lộ thông tin cụ thể về cơ hội việc làm tại Đại học Công thương TP.HCM. Đối với khối ngành kinh tế - luật - du lịch, mức lương khởi điểm dao động từ 8-10 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, khối ngành kỹ thuật có mức lương từ 9 triệu đồng/tháng trở lên, thậm chí đạt 13-14 triệu đồng/tháng. Đây là mức lương ban đầu và sẽ tăng theo kinh nghiệm làm việc, với nhiều cựu sinh viên đạt thu nhập cao hoặc tự thành lập doanh nghiệp thành công.
Về tỷ lệ làm việc đúng ngành, khối kỹ thuật - công nghệ đạt khoảng 80% khi mới ra trường, trong khi khối kinh tế - luật đạt khoảng 70%. Trên mặt bằng chung, 60% sinh viên có việc làm ngay sau tốt nghiệp, số còn lại thường tìm được việc trong vòng 2-3 tháng. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của sự chủ động trong học tập và cập nhật kiến thức để đáp ứng nhu cầu thị trường lao động luôn biến động.
Kết nối doanh nghiệp và phương thức tuyển sinh đa dạng
Chuyên gia chia sẻ về mô hình kết nối doanh nghiệp tại trường, với mỗi khoa được giao nhiệm vụ thiết lập quan hệ với tối thiểu 20 doanh nghiệp trong lĩnh vực chuyên môn. Hiện nay, khoa Luật đã hợp tác với gần 50 doanh nghiệp và văn phòng luật sư, trong khi các khoa như Điện tử, Cơ khí và Công nghệ thực phẩm hợp tác với gần 300 doanh nghiệp. Một số giảng viên đồng thời là giám đốc doanh nghiệp, tạo thêm cơ hội thực tập và việc làm cho sinh viên.
Về phương thức tuyển sinh, ThS Phạm Thái Sơn cho biết sự đa dạng của các hình thức xét tuyển, như đánh giá năng lực và xét tuyển kết hợp, có thể tạo áp lực nhẹ nhưng đồng thời mở rộng cơ hội trúng tuyển. Số lượng thí sinh tham gia các kỳ thi riêng ngày càng tăng, phản ánh nhu cầu có thêm lựa chọn phù hợp với năng lực cá nhân.
Lời khuyên cuối cùng cho thí sinh
ThS Phạm Thái Sơn kết luận bằng việc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ bản thân, bao gồm năng lực, sở thích và giá trị cá nhân, kết hợp với nắm bắt xu hướng công nghệ và nhu cầu nhân lực. Ông khuyến khích thí sinh tham gia các hoạt động hướng nghiệp, trải nghiệm thực tế và tìm hiểu kỹ thông tin để đưa ra quyết định sáng suốt, đảm bảo tương lai nghề nghiệp vững chắc trong kỷ nguyên số hóa và AI phát triển mạnh mẽ.
