Dự thảo Luật Thủ đô đề xuất phân cấp quyền lực trong giáo dục đại học
Chiều ngày 8/4, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã chính thức trình bày dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) trước Quốc hội. Một trong những điểm đáng chú ý nhất của dự thảo này là đề xuất trao thêm quyền hạn đáng kể cho Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội trong lĩnh vực giáo dục đại học.
Mở rộng thẩm quyền của Chủ tịch Hà Nội
Theo nội dung dự thảo được công bố, Chủ tịch UBND TP Hà Nội sẽ được trao quyền quyết định trực tiếp đối với việc thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên và cấp phép hoạt động cho các trường đại học, cao đẳng công lập do thành phố trực tiếp quản lý. Điều này đánh dấu một sự thay đổi lớn so với cơ chế hiện hành, khi các quyết định quan trọng này chủ yếu thuộc thẩm quyền của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Quan trọng hơn, dự thảo luật còn đề xuất mở rộng thẩm quyền tương tự cho Chủ tịch thành phố đối với toàn bộ hệ thống các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng tư thục đang hoạt động trên địa bàn Hà Nội. Điều này có nghĩa là thành phố sẽ có tiếng nói quyết định trực tiếp hơn trong việc hình thành và phát triển mạng lưới các trường đại học ngoài công lập tại thủ đô.
Quyền hạn với cơ sở giáo dục có yếu tố nước ngoài
Không dừng lại ở các trường công lập và tư thục trong nước, dự thảo luật còn đề xuất giao quyền cho Chủ tịch Hà Nội trong việc xử lý các vấn đề liên quan đến các cơ sở giáo dục đại học có vốn đầu tư nước ngoài và các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài. Cụ thể, chủ tịch thành phố sẽ có thẩm quyền quyết định thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên và cấp phép hoạt động cho các cơ sở này, sau khi đã tham khảo ý kiến chuyên môn từ Bộ Giáo dục và Đào tạo.
"Việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ này nhằm cụ thể hóa chủ trương tăng cường tính tự chủ và chủ động cho thành phố Hà Nội," đại diện cơ quan soạn thảo cho biết. "Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi để thành phố có thể kịp thời đưa ra các quyết định quản lý, thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng và hiệu quả của hệ thống giáo dục đại học, cao đẳng trên địa bàn."
Mục tiêu và tác động kỳ vọng
Theo giải thích từ cơ quan soạn thảo, việc trao quyền tự chủ cao hơn cho Hà Nội trong lĩnh vực giáo dục đại học hướng đến nhiều mục tiêu chiến lược:
- Tạo điều kiện thuận lợi để người dân thủ đô và học sinh, sinh viên trong khu vực được tiếp cận với các chương trình đào tạo tiên tiến, chất lượng cao ngay tại trong nước với mức chi phí hợp lý.
- Giữ chân nguồn lực tài chính, đồng thời tăng cường thu hút sinh viên quốc tế đến học tập và nghiên cứu tại Hà Nội.
- Tăng nguồn thu cho ngân sách thành phố, góp phần thúc đẩy phát triển nền kinh tế tri thức và nâng cao vị thế của thủ đô trong khu vực.
Đề xuất mở rộng sang giáo dục phổ thông
Bên cạnh các quy định về giáo dục đại học, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) còn đề xuất trao thêm quyền hạn cho UBND TP Hà Nội trong lĩnh vực giáo dục phổ thông. Cụ thể, thành phố sẽ được phép điều chỉnh và bổ sung chương trình giáo dục mầm non và phổ thông trên địa bàn, với điều kiện vẫn đảm bảo các mục tiêu, chuẩn đầu ra và nội dung bắt buộc theo chương trình giáo dục quốc gia.
Ngoài ra, Hà Nội cũng sẽ có quyền ban hành các chương trình giáo dục đặc thù dành cho các cơ sở giáo dục nhiều cấp học, các trường chất lượng cao, và các mô hình giáo dục tiên tiến, hiện đại. Các chương trình này cần phải phù hợp với định hướng phát triển giáo dục chung của thủ đô trong giai đoạn mới.
Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này được kỳ vọng sẽ tạo ra một khung pháp lý linh hoạt hơn, giúp Hà Nội chủ động hơn trong việc quản lý và phát triển hệ thống giáo dục toàn diện, từ bậc mầm non đến đại học, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân và yêu cầu phát triển của thủ đô trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
