Hành Trình 12 Năm Kiến Tạo Thương Hiệu Thời Từ Văn Hóa Bản Địa
Trong suốt hành trình bền bỉ kéo dài hơn 10 năm, nhà thiết kế Vũ Thảo đã khẳng định vị thế không chỉ trong giới chuyên môn mà còn chinh phục được trái tim của khách hàng tại nhiều quốc gia trên thế giới như Anh, Đức, Singapore. Sự nghiệp của chị bắt nguồn từ niềm đam mê sâu sắc với nghề dệt nhuộm truyền thống của Việt Nam, đặc biệt là tại các vùng dân tộc miền núi.
Khởi Nguồn Từ Những Bước Chân Đầu Tiên
Vốn là cựu sinh viên của Học viện Thiết kế London tại Việt Nam, Vũ Thảo đã dành nhiều thời gian nghiên cứu và tìm hiểu về các cộng đồng làm nghề dệt nhuộm và thêu thủ công trong nước. Ngay từ những ngày đầu, chị đã ấp ủ mong muốn tạo ra những sản phẩm thời trang đương đại thuần Việt, xây dựng một chuỗi cung ứng khép kín từ khâu gieo trồng, sơ chế nguyên liệu thô, dệt thủ công, nhuộm tự nhiên cho đến thiết kế cuối cùng.
Tuy nhiên, thách thức ban đầu không hề nhỏ. Năm 2009, chị quyết định lên Cao Bằng để làm việc trực tiếp với bà con ở Nùng An, tự tay canh tác, dệt và nhuộm chàm tự nhiên. Quá trình đầy thử thách với nhiều lần sai sót và sửa chữa, thậm chí có lúc chị suýt từ bỏ. Nhưng sức hút mãnh liệt từ màu chàm thẳm sâu và đôi bàn tay cần cù của những người phụ nữ nơi núi rừng đã giữ chân chị tiếp tục hành trình.
Bộ Sưu Tập Đầu Tiên Và Những Thành Công Đầu Tiên
Sau bốn năm miệt mài, bộ sưu tập đầu tiên mang tên “Hạt” đã ra đời, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của Vũ Thảo. “Hạt” không chỉ thể hiện sự trưởng thành trong tư duy thiết kế mà còn khẳng định triết lý rằng thời trang sinh thái hoàn toàn khả thi. Bộ sưu tập này đã giúp chị giành giải quán quân trong cuộc thi Doanh nhân Sáng tạo của Hội Đồng Anh năm 2014 về lĩnh vực thiết kế thời trang.
Giải thưởng danh giá đã mở ra cánh cửa đưa Thảo đến London, nơi chị có những vị khách hàng đầu tiên đến từ nước Đức. Điều này củng cố niềm tin của chị rằng việc sử dụng nguồn lực địa phương có thể tạo ra thương hiệu thời trang hòa nhập với nhu cầu quốc tế.
Sự Ra Đời Của Thương Hiệu Kilomet109
Trong bối cảnh thế giới bắt đầu quan tâm đến thời trang bền vững, sinh thái và nhân văn, thương hiệu “Kilomet109” của Vũ Thảo ra đời như một thí điểm điển hình cho xu hướng này. Chị không vội vàng mà kiên trì dò dẫm, khám phá trên hành trình của mình. Từ cộng đồng bé nhỏ Nùng An ở Cao Bằng, chị đã mở rộng kết nối và hợp tác với bảy nhóm cộng đồng tại nhiều vùng miền khác nhau.
Các bộ sưu tập tiếp theo như “Khởi”, “Phiêu”, “Miên” và “Thổ” lần lượt ra mắt, mỗi bộ đều thể hiện sự chắt lọc tinh tế trong từng thiết kế riêng biệt. Vũ Thảo luôn cố gắng giới thiệu với công chúng về những cộng đồng mới qua mỗi bộ sưu tập, kể lại câu chuyện văn hóa, lối sống và cách thức làm ra sản phẩm thủ công của họ.
- Kỹ thuật nhuộm chàm của người H’Mông đen, H’Mông xanh ở Lào Cai.
- Phương pháp nhuộm của người Thái tại Nghệ An và Điện Biên.
- Nghệ thuật nhuộm đen ở Đồng bằng sông Cửu Long.
Mỗi cộng đồng đều mang một bản sắc văn hóa độc đáo, với nhịp điệu chế tác và thói quen thực hành khác nhau, góp phần tạo nên sự đa dạng phong phú cho nghề dệt nhuộm thủ công ở Việt Nam.
Hồi Sinh Tơ Chuối – Di Sản Quý Báu
Trong quá trình tìm kiếm cội nguồn nghề dệt nhuộm truyền thống, Vũ Thảo phát hiện ra “vải Giao Chỉ” – hay còn gọi là tơ chuối – một loại vải độc đáo từng được ưa chuộng trong lịch sử nhưng đã biến mất một cách bí ẩn nhiều thế kỷ trước. Lý do chính cho sự suy tàn này là sự xuất hiện của tơ tằm với giá thành rẻ hơn và đa năng hơn.
Với sự tò mò và khát khao hồi sinh di sản, chị đã cùng các nghệ nhân Nùng An lặn lội tìm kiếm loài chuối hoang trong khu rừng rậm gần biên giới. Quá trình chế tác tuy lê thê nhưng đầy hồi hộp và hài lòng khi sản phẩm đầu tiên hoàn thành. “Chúng tôi đã làm hồi sinh chất liệu đặc biệt này. Đó là sự kết hợp đột phá giữa di sản và đổi mới”, Vũ Thảo chia sẻ về chiếc áo khoác bomber được làm từ sợi tơ chuối kết hợp với lụa dâu tằm.
Triết Lý Thiết Kế Và Tầm Nhìn Bền Vững
Vũ Thảo nhấn mạnh rằng dấu ấn địa phương chính là linh hồn của thiết kế, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa đang đe dọa sự đa dạng văn hóa. Dấu ấn này bao gồm cảm hứng sáng tác từ bản sắc văn hóa, chất liệu, kỹ thuật chế tác và được thực hiện bởi lực lượng lao động tại chỗ. Khả năng nhận diện bản sắc từ chế tác địa phương không chỉ tạo nét khác biệt trong cạnh tranh mà còn mang lại sự độc đáo cho sáng tạo.
Khác với nhiều người chỉ ghé qua làng bản để thực hiện dự án rồi rời đi, Vũ Thảo chọn ở lại cùng cộng đồng, cùng họ trở về ngôi nhà của mình để tiếp tục tìm kiếm và sáng tạo ra những sản phẩm mới. Điều này thể hiện tầm nhìn hướng tới sự bền vững và tạo sinh kế lâu dài cho người dân.
“Tôi tin rằng sự kết hợp giữa cái mới và cái cũ sẽ thổi thêm luồng sinh khí vào các loại vải truyền thống, làm cho chúng trở nên phù hợp hơn trong bối cảnh thời trang đương đại”, chị chia sẻ.
Từ Văn Hóa Bản Địa Đến Sân Khấu Quốc Tế
Hơn 12 năm theo đuổi thời trang bền vững, Vũ Thảo chỉ có một cửa hàng nhỏ ở Hồ Tây để trưng bày sản phẩm. Tuy nhiên, thế giới của chị rộng lớn hơn nhiều so với không gian bé nhỏ đó. Từ một xưởng thủ công, chị đã đi khắp thế giới để chia sẻ câu chuyện về văn hóa, sự phát triển bền vững và những sáng tạo từ văn hóa bản địa.
Chị tham gia các diễn đàn và triển lãm tại các trường đại học hàng đầu thế giới như Columbia và Harvard, giới thiệu các bộ sưu tập và vinh danh nguyên liệu, sản phẩm thủ công của đồng bào các dân tộc Việt Nam. Thông qua những diễn đàn học thuật, Vũ Thảo kể lại câu chuyện văn hóa Việt một cách xác thực và có chứng cứ.
Năm 2024, chị được Viện văn hóa Anh mời tham gia chuỗi workshop kéo dài hai tuần. Gần đây, Vũ Thảo còn được vinh danh trong danh sách bảy nhà thiết kế thời trang tiêu biểu của Đông Nam Á năm 2025. Một nhà sưu tập chất liệu và trang phục ở Anh nhận xét: “Không có sản phẩm nào chạm đến văn hóa chế tác sâu như thế”, coi các tác phẩm của chị như một bảo tàng sống lưu giữ giá trị văn hóa đang phai nhạt trong thời đại toàn cầu hóa.
Lạc Quan Về Tương Lai Của Thời Trang Việt
Khi được hỏi về sự cô đơn trên hành trình, Vũ Thảo không nhận mình là người khởi xướng nhưng chị cảm thấy tự do và lạc quan. Chị tin tưởng vào vị thế của Việt Nam hiện nay, nơi sự đa dạng của làng nghề và chế tác thủ công sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh. Cộng đồng sáng tạo của Việt Nam đang trỗi dậy với nhiều bạn trẻ năng động và có tư duy toàn cầu.
“Nếu có sự gặp gỡ ấy, chúng ta sẽ tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị, mang hàm lượng văn hóa cao để tiếp tục định danh Việt Nam trên bản đồ thế giới”, chị khẳng định. Một bảo tàng thiết kế của Singapore đã ngỏ lời mua một chuỗi thiết kế của Thảo, đánh giá cao vai trò của sản phẩm trong việc bảo vệ văn hóa châu Á với kiến thức địa phương giàu tính xác thực và lôi cuốn.
