Gen Z tạo bước ngoặt trong thị trường thời trang công sở
Chưa từng có thế hệ nào gia nhập thị trường lao động với quy mô khổng lồ và tốc độ chóng mặt như gen Z. Theo các báo cáo nhân sự toàn cầu, dự kiến đến năm 2030, cứ ba người đi làm trên thế giới sẽ có một người thuộc thế hệ này. Tại Việt Nam, gen Z hiện chiếm khoảng 30% lực lượng lao động, tương đương hàng chục triệu người, đồng thời là nhóm ứng viên tìm việc đông đảo nhất tại các đô thị lớn.
Cuộc cách mạng trong phân khúc thời trang công sở
Thời trang công sở (workwear) vốn là một trong những phân khúc nền tảng của ngành công nghiệp thời trang toàn cầu. Dữ liệu thị trường cho thấy quy mô phân khúc này hiện đạt khoảng 19-20 tỷ USD và được dự báo sẽ tiến gần mốc 30 tỷ USD trong thập kỷ tới, với tốc độ tăng trưởng ổn định khoảng 5% mỗi năm.
"Workwear tuy không phải phân khúc có giá trị cao nhất như hàng xa xỉ nhưng lại bền vững nhất, được sử dụng nhiều nhất trong đời sống hàng ngày, gắn liền trực tiếp với nhu cầu của đại đa số người tiêu dùng", chị Vũ Lan Anh, Giám đốc sáng tạo thương hiệu thời trang Eunoia, chia sẻ.
Tại Việt Nam, trong dòng chảy chung của thế giới, thời trang công sở cũng phản ánh rõ nét những biến động xã hội qua từng thế hệ, đặc biệt dưới tác động mạnh mẽ của gen Z.
Tư duy mới: Cá nhân hóa sự chuyên nghiệp
"Trong thời đại mà ai cũng có sự hiện diện riêng trên mạng xã hội, việc thể hiện cá tính thông qua thời trang trở thành một lợi thế quan trọng. Em vẫn tuân thủ đồng phục theo yêu cầu nhưng sẽ thêm các phụ kiện như kẹp tóc nhỏ, cài nơ, gắn charm lên áo, trang trí cổ tay hay túi xách bằng khăn lụa hoặc phối trang sức theo ngày, theo tâm trạng...", Mỹ Hạnh (23 tuổi, nhân viên công nghệ) bày tỏ.
Workwear hiện đã trở thành "phiên bản cá nhân hóa của sự chuyên nghiệp". Một chiếc blazer truyền thống vẫn có thể xuất hiện, nhưng giờ đây được kết hợp cùng áo croptop, quần jeans ống rộng hoặc sneakers năng động.
"Sự pha trộn giữa trang phục công sở (formal) và thường ngày (casual) - hay còn gọi là smart casual (trang phục thường ngày lịch sự) đang trở thành chuẩn mực mới trong môi trường làm việc hiện đại", hoa hậu Đoàn Thu Thủy, chuyên gia đào tạo phong cách và huấn luyện viên thời trang, nhận định.
Định nghĩa lại thời trang công sở
Gen Z đang định hình lại thời trang công sở thông qua tư duy "tôn vinh cái tôi - giải phóng cơ thể", ưu tiên hiệu suất làm việc hơn hình thức bề ngoài. Thay vì các phom dáng bó sát như slim-fit truyền thống, họ ưa chuộng:
- Quần ống rộng (wide-leg)
- Áo oversize
- Relaxed-fit blazer (áo khoác dáng rộng) từ các thương hiệu như The Frankie Shop
Chất liệu cũng có sự chuyển dịch đáng kể từ các loại vải đứng form của thế hệ trước sang các dòng vải công nghệ, hữu cơ như:
- Airism với khả năng thấm hút tốt
- Linen tự nhiên, thoáng mát
- Vải co giãn 4 chiều đáp ứng nhu cầu "mặc cả ngày"
Đặc biệt, yếu tố bền vững trở thành ưu tiên hàng đầu khi 60% gen Z sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn cho các sản phẩm thân thiện với môi trường, theo số liệu từ Deloitte.
Sự chuyển mình của các thương hiệu lớn
Các thương hiệu thời trang lớn nhanh chóng thích nghi với xu hướng mới này. Trong khi COS đẩy mạnh các thiết kế tối giản nhưng linh hoạt, thì Everlane tập trung vào những món đồ thời trang có thể mặc từ văn phòng ra phố mà không cần thay đổi.
Cách tạo kiểu cũng trở nên đa dụng hơn: sơ mi không nhất thiết phải đóng thùng mà có thể kết hợp cùng sneakers và các phụ kiện bản lớn từ Charles & Keith hay Pedro. Những thay đổi này không chỉ là xu hướng nhất thời mà còn phản ánh một hệ giá trị mới: đề cao tính linh hoạt, giảm phân cấp và tôn trọng bản sắc cá nhân trong môi trường làm việc hiện đại.
Tự do và "đụng độ" văn hóa tại nơi làm việc
Cuộc chạm trán giữa truyền thống và hiện đại
Sự lên ngôi của những chiếc quần ống rộng hay áo oversize không đơn thuần là một cuộc dạo chơi về phom dáng, mà đang tạo ra một "cuộc chạm trán" âm thầm về văn hóa tại công sở. Một bên là tư duy truyền thống đề cao sự đồng nhất để xây dựng uy tín, một bên là làn sóng 19 triệu lao động trẻ đang coi trang phục là quyền tự trị cá nhân.
Chị Nguyễn Quỳnh Lê, Chủ tịch BES Group - một tập đoàn giáo dục với đội ngũ nhân sự gen Z chiếm đa số, chia sẻ thẳng thắn: "Nhiều người thắc mắc liệu để nhân viên tự do ăn mặc có làm mất đi kỷ luật không? Tôi cho rằng thách thức của người quản lý không nằm ở việc cấm đoán, mà là xác định đúng 'ngưỡng' của sự tự do. Tại BES, chúng tôi áp dụng quy tắc 'one-piece rule' (quy tắc một mảnh - tạo kiểu tối giản): Bạn có thể mặc quần jeans, đi sneakers, nhưng hãy luôn giữ lại một món đồ 'văn phòng' như chiếc blazer có cấu trúc hoặc đôi loafer da để đảm bảo sự chuyên nghiệp. Tự do không đồng nghĩa với xuề xòa; đó là sự thông minh khi biết cách biến cái tôi cá nhân trở nên hài hòa với bối cảnh làm việc".
Phá vỡ định kiến và xây dựng giá trị mới
Quan điểm này cũng giúp xóa tan định kiến rằng gen Z "ngông cuồng" trong cách ăn mặc. Họ thực tế hơn chúng ta nghĩ, như hoa hậu Đoàn Thu Thủy nhận định: "Gen Z không phá bỏ sự chuyên nghiệp, họ chỉ đang định nghĩa lại nó theo cách của mình. Họ thay thế những bộ suit quyền lực (power dressing) bằng cách phối hợp bảng màu trung tính để vừa thể hiện gu thẩm mỹ cá nhân, vừa không bị lạc lõng trong môi trường công sở".
"Ở góc độ sâu xa hơn, sự thay đổi của workwear không chỉ là câu chuyện về quần áo, mà là biểu hiện của một hệ giá trị mới đang hình thành. Gen Z đề cao sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống, tính linh hoạt và bản sắc cá nhân. Họ không coi công việc là trung tâm duy nhất của cuộc sống, và điều đó được phản ánh trực tiếp vào cách họ ăn mặc hàng ngày. Một bộ outfit công sở giờ đây không chỉ cần 'đúng' theo quy định mà còn phải 'thật' - phản ánh đúng con người của người mặc", CEO Nguyễn Quỳnh Lê nhấn mạnh.
"Khi gen Z dần trở thành lực lượng lao động chủ đạo trong những năm tới, những thay đổi này sẽ không dừng lại ở mức độ xu hướng nhất thời. Chúng đang và sẽ tiếp tục định hình lại toàn bộ ngành thời trang công sở - từ khâu thiết kế, sản xuất đến chiến lược marketing và truyền thông", bà Nguyễn Quỳnh Lê khẳng định.
