Năm 2025, AI drama bắt đầu tràn ngập các nền tảng short video tại Trung Quốc. Theo đánh giá từ Hội nghị Phát thanh Truyền hình lần thứ 13, chi phí sản xuất AI drama thấp hơn đáng kể so với phim người thật đóng, gây lo ngại về tương lai của chuỗi sản xuất truyền thống. Ngày 15/4/2026, tại hội nghị tổ chức ở Thành Đô, Douyin Group (ByteDance) tuyên bố đầu tư 500 triệu tệ (khoảng 1.930 tỷ đồng) vào short drama người thật 100%.
Quyết định đồng loạt từ các ông lớn
Douyin không đơn độc trong quyết định này. Cùng ngày, Tencent Video, Kuaishou, Mango TV và hơn 10 tỉnh thành trên khắp Trung Quốc đồng loạt công bố chính sách hỗ trợ tương tự, theo The Paper. Đây là tín hiệu đồng thuận hiếm gặp của cả ngành nội dung lớn nhất thế giới.
Short drama Trung Quốc là gì?
Short drama là thể loại phim dọc dài từ 1 đến 5 phút mỗi tập, thiết kế để xem trên điện thoại, thường có 30 đến 100 tập mỗi bộ. Thể loại này bùng nổ tại Trung Quốc từ năm 2022-2023 và nhanh chóng trở thành mảng tăng trưởng nhanh nhất của ngành giải trí số.
Sức nóng của thị trường short drama
Theo Báo cáo Ngành Short Drama Trung Quốc 2024, quy mô thị trường chỉ đạt 368 triệu tệ (khoảng 1.419 tỷ đồng) vào năm 2021. Đến năm 2023, con số này nhảy lên 37,39 tỷ tệ (khoảng 144.152 tỷ đồng). Năm 2024, lần đầu tiên trong lịch sử, doanh thu short drama vượt doanh thu phòng vé điện ảnh toàn quốc với 50,5 tỷ tệ (khoảng 194.772 tỷ đồng) so với 42,5 tỷ tệ (khoảng 163.875 tỷ đồng) của phim rạp. Năm 2025, theo iMedia Research, thị trường dự báo đạt 67,79 tỷ tệ (khoảng 261.340 tỷ đồng), tăng 34,4% so với năm trước, với 664 triệu người dùng, chiếm 70,2% tổng số người dùng internet Trung Quốc. Ngành này kéo theo hơn 2 triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp.
AI drama và nỗi lo của ngành
Khi AI tạo sinh hình ảnh và video đủ mạnh, AI drama xuất hiện với chi phí thấp hơn đáng kể, cắt giảm tới 90% chi phí sản xuất và rút ngắn thời gian làm một tập từ vài ngày xuống còn vài giờ. Điều này đặt ra câu hỏi: nếu ai cũng có thể tạo phim ngắn bằng AI, diễn viên và đạo diễn còn chỗ đứng ở đâu?
Cảm xúc người thật không thể thay thế
Douyin Group thực hiện khoản đầu tư này thông qua nền tảng con Hongguo Short Drama. Tại hội nghị, người đứng đầu Hongguo khẳng định: "Giá trị của short drama người thật nằm ở chỗ nó bám rễ vào cuộc sống, chạm đến trái tim, giúp khán giả trong vài phút ngắn ngủi nhìn thấy chính mình, hiểu người khác và cảm nhận cuộc đời. Đây là thứ mà thuật toán và kỹ thuật số khó có thể thay thế hoàn toàn." Ông nói thêm: "Chỉ khi các bên tích cực hỗ trợ sáng tác người thật, ngành short drama mới có thể phát triển bền vững và đi xa."
Ba hướng đầu tư chính
Gói 500 triệu tệ được triển khai theo ba hướng: Thứ nhất, quỹ sáng tạo nội dung tập trung vào short drama người thật với chủ đề hiện thực, khuyến khích đổi mới trong chọn đề tài, kể chuyện và sản xuất. Thứ hai, cơ chế chia sẻ doanh thu minh bạch hơn thông qua "Short Drama Creator Center" ra mắt ngày 14/4/2026, với phần thưởng bổ sung cho các dự án có giá trị nghệ thuật và chủ đề tích cực. Thứ ba, dịch vụ kết nối trực tiếp giữa nhà sản xuất, nhà đầu tư và creator, giúp giảm rủi ro tài chính cho các đội sản xuất độc lập.
Bài học cho nhà sản xuất Việt Nam
Trung Quốc không phải thị trường duy nhất đối mặt với câu hỏi này. Tại Việt Nam, short video trên TikTok và Reels đang phát triển nhanh, nhiều nhà sản xuất nội dung đã áp dụng AI trong sản xuất video ngắn. Câu hỏi về vai trò của diễn viên, biên kịch và đạo diễn trong thời đại AI vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.
Quyết định của Douyin Group và cả ngành short drama Trung Quốc mang thông điệp cụ thể: sự hội tụ của tiền bạc, chính sách và phát biểu công khai từ những người đứng đầu ngành cho thấy ngay cả ở thị trường ứng dụng AI mạnh nhất thế giới, người ta vẫn đặt cược rằng khán giả trả tiền để xúc động, không phải để xem pixel. AI không thua cuộc trong câu chuyện này; Tencent Video vẫn đầu tư AI song song với người thật. Nhưng bài học là: rẻ và nhanh không đủ để giữ người xem ở lại đến tập cuối.
