Ngày 11/5, Ban Tổ chức Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần 7 năm 2026 do báo Thể thao và Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) sáng lập đã công bố danh sách 10 tác phẩm lọt vào vòng chung khảo. Trong số đó, vở nhạc kịch thiếu nhi Phép màu của Kurt do biên kịch Đinh Tiến Dũng, hay còn gọi là 'GS Xoay', chấp bút, đã gây chú ý đặc biệt.
Đa dạng loại hình sáng tác cho thiếu nhi
Mùa giải năm 2026 khởi động từ ngày 26/3, thu hút 146 tác phẩm thiếu nhi tiêu biểu sáng tác trong năm 2025-2026. Các tác phẩm đến từ hai nguồn: tác giả tự gửi dự thi và đề cử từ các nhà văn, nhà thơ, nghệ sĩ, đơn vị xuất bản. Top 10 chung khảo bao gồm 3 tập truyện, 2 bộ tranh, 2 tập truyện tranh, 1 tập thơ, 1 vở nhạc kịch, 1 series hoạt hình và hệ sinh thái sáng tạo. Đặc biệt, có 4 tác giả là thiếu nhi.
Vở nhạc kịch Phép màu của Kurt do Học viện nghệ thuật STARLAB sản xuất, ra mắt ngày 28/6/2025 tại Nhà hát Âu Cơ (Hà Nội). Kịch bản do MC, biên kịch Đinh Tiến Dũng viết, với sự đồng hành của đạo diễn Lại Bắc Hải Đăng và nhạc sĩ Lưu Hà An. Tổng đạo diễn là nhạc sĩ Hoàng Anh Minh, người từng đảm nhận vai trò giám đốc âm nhạc cho nhiều chương trình lớn của VTV. Tác phẩm kể về một 'người bạn' thường bị xa lánh vì mùi khó ngửi, nhưng lại yêu thương hoa nhất, sẵn sàng hy sinh để hoa tỏa hương – đó là phép màu của cuộc sống.
Cùng với đó là series hoạt hình Wolfoo và hệ sinh thái sáng tạo do Sconnect Việt Nam sản xuất. Từ tập đầu năm 2018, Wolfoo đã trở thành hiện tượng nội dung thiếu nhi, đạt khoảng 2 tỷ lượt xem mỗi tháng trên YouTube, phát triển gần 5.000 tập phim bằng 20 ngôn ngữ. Hệ sinh thái này mở rộng ra phim hoạt hình, âm nhạc, trò chơi, nội dung số, điện ảnh và hoạt động trải nghiệm, là một trong số ít trường hợp phát triển IP nhân vật theo hướng công nghiệp văn hóa hiện đại.
Sách truyện và bản thảo ấn tượng
Ở mảng sách truyện, 100 cái chân của nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần (Nhà xuất bản Trẻ) là câu chuyện đồng thoại thú vị với những con vật biết nói, mang thông điệp về sự hồi sinh sau khó khăn. Yersin - Khúc hát cá ông của họa sĩ Tạ Huy Long (Nhà xuất bản Kim Đồng) là tiểu thuyết bằng tranh kết hợp lịch sử và hư cấu, kể về hành trình của bác sĩ Alexandre Yersin cùng cậu thiếu niên Tín. Chú robot tưởng mình là người của Lê Anh Vinh (Nhà xuất bản Kim Đồng) kể về robot Biết Điều có 'lỗi' biết buồn thực sự.
Giải thưởng cũng vinh danh các bản thảo: Bà nội kỳ lạ nhứt thế gian của Nguyễn Thị Như Hiền; tập thơ Bác sách bụng to của Vũ Ngọc Diệp (11 tuổi) viết tay bằng mực tím; Những câu chuyện về công tử mơ mộng của Lê Nhã Uyên (10 tuổi); bộ tranh Tiếng nói đại dương của Nguyễn Minh Quân (11 tuổi); và bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam của Nguyễn Đăng Hải Nam (16 tuổi).
Nâng tầm Giải thưởng Dế Mèn
Từ top 10, Hội đồng giám khảo do nhà thơ Trần Đăng Khoa làm Chủ tịch sẽ chấm chung khảo để chọn ra các giải thưởng. Mùa giải thứ 7 đánh dấu sự nâng tầm với nhiều đổi mới, phù hợp với Nghị quyết 80-NQ/TW và Chỉ thị 04-CT/TW. Top 10 cho thấy sự mở rộng biên độ sáng tạo, bao gồm văn xuôi, thơ, hội họa, truyện tranh, nhạc kịch, điện ảnh, hoạt hình và mô hình đa nền tảng. Sự xuất hiện của 4 tác giả nhí và các cây bút mới như Nguyễn Thị Như Hiền, Lê Anh Vinh cho thấy lực lượng sáng tác thiếu nhi giàu tiềm năng.
Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn hướng tới mục tiêu kiến tạo hệ sinh thái văn hóa - nghệ thuật cho thiếu nhi trong kỷ nguyên số, thúc đẩy chuyển hóa tác phẩm thành sản phẩm công nghiệp văn hóa, đồng thời xây dựng văn hóa đọc. Lễ trao giải sẽ diễn ra ngày 22/5 tại Hà Nội. Qua 6 mùa, giải đã trao 4 giải Hiệp sỹ Dế Mèn cho Nguyễn Nhật Ánh (2020), Trần Đức Tiến (2023), Lý Lan (2024), Phạm Tuyên (2025) cùng 27 giải Khát vọng Dế Mèn và 4 tặng thưởng.
