14 dấu hiệu cảnh báo gan bị tổn thương
Gan là cơ quan quan trọng, thực hiện chức năng thải độc, sản xuất mật và dự trữ dinh dưỡng. Khi tế bào gan bị viêm hoặc tổn thương do nhiễm trùng, độc tố, bệnh mãn tính, các chức năng này suy giảm. Theo thông tin từ Bệnh viện Horizon Prime (Ấn Độ), nhận biết sớm các dấu hiệu tổn thương gan có thể giúp ngăn ngừa biến chứng như xơ gan, suy gan, thậm chí ung thư gan.
Mệt mỏi và suy nhược kéo dài
Cảm thấy mệt mỏi, suy nhược không rõ lý do thường là một trong những dấu hiệu sớm nhất của tổn thương gan. Khi gan không lọc độc tố đúng cách, các chất này tích tụ trong máu, gây mệt mỏi và thiếu năng lượng.
Vàng da và vàng mắt
Bilirubin tích tụ trong máu do chức năng gan suy giảm khiến da, mắt và lưỡi chuyển sang màu vàng. Đây là dấu hiệu dễ nhận biết nhất của vấn đề về gan.
Nước tiểu sẫm màu và phân nhạt màu
Nước tiểu sẫm màu dù uống đủ nước và phân màu đất sét có thể cho thấy suy giảm sản xuất hoặc lưu thông mật, báo hiệu rối loạn chức năng gan.
Đau bụng và chướng bụng
Đau, khó chịu ở phía trên bên phải bụng là dấu hiệu phổ biến của viêm gan hoặc gan phình to. Trong trường hợp nặng, dịch tích tụ trong bụng gây cổ trướng.
Buồn nôn và nôn mửa
Khi gan phải hoạt động quá mức để lọc độc tố, các vấn đề tiêu hóa như buồn nôn, nôn mửa và chán ăn trở nên phổ biến. Buồn nôn kéo dài không nên bỏ qua vì có thể cho thấy gan đang bị căng thẳng.
Chán ăn và sụt cân
Chức năng gan suy giảm ảnh hưởng đến trao đổi chất và sự thèm ăn. Sụt cân không rõ nguyên nhân và mất hứng thú với thức ăn có thể là dấu hiệu của bệnh gan.
Sưng chân và mắt cá chân (phù nề)
Gan không sản xuất đủ albumin dẫn đến giữ nước, gây phù ở chân, mắt cá chân và bàn chân. Theo Mayo Clinic, xơ gan làm chậm lưu lượng máu, tăng áp lực tĩnh mạch cửa, khiến chất lỏng tích tụ ở chân và bụng.
Ngứa da
Muối mật tích tụ dưới da gây ngứa dai dẳng, đặc biệt về đêm. Đây có thể là dấu hiệu tinh tế nhưng quan trọng của tổn thương gan.
Dễ bị bầm tím và chảy máu
Gan tổn thương sản xuất ít protein đông máu, dẫn đến dễ bị bầm tím, chảy máu cam hoặc chảy máu nướu răng từ vết thương nhỏ.
Lú lẫn và vấn đề trí nhớ
Chất độc như amoniac tích tụ trong máu và lên não do gan suy yếu, gây lú lẫn, khó tập trung, thậm chí thay đổi tính cách. Trường hợp nặng có thể dẫn đến hôn mê gan.
Gan sưng hoặc to
Gan phì đại có thể phát hiện qua chẩn đoán hình ảnh hoặc khám sức khỏe. Nguyên nhân thường là bệnh gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc uống nhiều rượu.
Mạch máu hình mạng nhện trên da
Các tĩnh mạch đỏ hoặc tím hình mạng nhện ở ngực trên và cánh tay, gọi là u mạch máu hình mạng nhện, xuất hiện do mất cân bằng nội tiết tố từ rối loạn chức năng gan.
Hơi thở hôi và vị kim loại trong miệng
Gan tổn thương gây hơi thở hôi hoặc vị kim loại dai dẳng do tích tụ độc tố trong cơ thể.
Rối loạn kinh nguyệt và rối loạn chức năng tình dục
Ở phụ nữ, tổn thương gan có thể gây kinh nguyệt không đều hoặc mất kinh. Ở nam giới, nó dẫn đến giảm ham muốn tình dục hoặc liệt dương, do ảnh hưởng đến điều hòa hormone.
Phát hiện sớm và điều trị
Phát hiện sớm trong giai đoạn viêm hoặc xơ hóa mang lại cơ hội phục hồi tốt nhất. Nếu bạn nhận thấy hai hoặc nhiều hơn trong số 14 dấu hiệu trên, hãy đến gặp bác sĩ ngay. Bỏ qua triệu chứng ban đầu có thể dẫn đến tổn thương không thể phục hồi.
Điều trị tổn thương gan phụ thuộc vào nguyên nhân và giai đoạn bệnh. Cần thay đổi lối sống: ngừng uống rượu, duy trì chế độ ăn lành mạnh (rau lá xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc), tập thể dục thường xuyên (giảm tích tụ mỡ, cải thiện trao đổi chất), tránh dùng thuốc không cần thiết.
Phòng ngừa tổn thương gan
- Ăn chế độ ăn cân bằng giàu chất chống oxy hóa và chất xơ, tránh rượu bia và thuốc lá.
- Tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày.
- Tiêm phòng viêm gan A và B.
- Uống nhiều nước để đào thải độc tố.
- Tránh tiếp xúc với hóa chất độc hại.
- Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và đường.
- Theo dõi chặt chẽ các loại thuốc có thể gây hại cho gan.
