Tôn Long (tên thật là Ngô Quốc Lương, sinh năm 1952) tại Hong Kong (Trung Quốc), là nam diễn viên người Mỹ gốc Hoa. Truyền thông từng nhận định Tôn Long là diễn viên châu Á hiếm hoi chinh phục Hollywood bằng ngoại hình của mình.
Tuổi thơ bi kịch
Ít ai biết, Tôn Long bị cha mẹ ruột bỏ rơi ngay từ khi mới chào đời, trở thành trẻ mồ côi. Sau đó, ông được một người phụ nữ tàn tật nhận nuôi, lớn lên trong hoàn cảnh nghèo khó và thiếu thốn tình thân. Chính xuất thân ấy đã hình thành nên một tâm hồn khép kín, cô độc, theo ông suốt cả cuộc đời.
Khởi đầu sự nghiệp
Khoảng 10 tuổi, Tôn Long được đưa vào đoàn kịch để học Kinh kịch, múa và võ thuật. Năm 18 tuổi, ông sang Mỹ sinh sống nhờ sự giúp đỡ của người quen. Sau đó, ông thi đỗ vào Học viện Nghệ thuật Sân khấu Mỹ và bắt đầu bước chân vào con đường diễn xuất. Thời trẻ, Tôn Long được nhận xét mang vẻ đẹp lai Á - Âu, nụ cười quyến rũ.
Những năm đầu sự nghiệp, Tôn Long chỉ đảm nhận các vai phụ nhỏ, hoạt động chủ yếu tại các sân khấu kịch ở New York. Ông từng giành giải "Nam chính xuất sắc" trong một vở kịch sân khấu, từ đó dần được giới làm phim chú ý. Bộ phim điện ảnh đầu tay Iceman (1984) đã mang về nhiều lời khen, tiếp đó là vai diễn ấn tượng trong Long Year (1985), giúp ông thực sự tỏa sáng.
Đỉnh cao sự nghiệp
Đỉnh cao sự nghiệp đến với ông cùng Hoàng đế cuối cùng (The Last Emperor, 1987), bộ phim giúp ông vang danh quốc tế, đồng thời ghi tên mình vào lịch sử điện ảnh thế giới. Tác phẩm đại thắng tại Oscar, còn Tôn Long trở thành biểu tượng được khán giả Mỹ, Nhật Bản, Đài Loan và nhiều nơi khác say mê, yêu mến.
Sự nghiệp của đệ nhất mỹ nam châu Á một thời càng lên hương với loạt tác phẩm như Quyết chiến giang hồ, Khang Hy vi hành, Càn Long và Hương phi, Năm Rồng, Hồ Điệp Quân, Giờ cao điểm 2...
Vào thập niên 70-80 của thế kỷ trước, Tôn Long được truyền thông tôn vinh là "mỹ nam số một châu Á", còn báo chí nước ngoài gọi ông là "nam diễn viên mang khí chất triết gia trong thế giới điện ảnh".
Đời tư lận đận
Có giai thoại kể rằng, nữ diễn viên Lâm Thanh Hà vì muốn gặp Tôn Long mà sẵn sàng bỏ cả lịch quay phim, ngồi đánh mạt chược cùng ông suốt một đêm. Nữ thần Vương Tổ Hiền cũng đặc biệt ngưỡng mộ Tôn Long, thậm chí có tin cho rằng tại một lễ trao giải, khi tận mắt nhìn thấy ông, Vương Tổ Hiền đã sững sờ vì quá choáng ngợp trước vẻ đẹp ấy.
Tuy được nhiều mỹ nhân ái mộ, con đường tình cảm của Tôn Long lại không mấy suôn sẻ. Những năm 1970, ông từng có một cuộc hôn nhân ngắn ngủi với bạn học đại học, nhưng cuộc hôn nhân này sớm kết thúc bằng ly hôn. Từ năm 1979 trở đi, Tôn Long gần như sống độc thân.
Năm 1987, khi ông đóng vai vua Phổ Nghi trong phim Hoàng đế cuối cùng, ông vướng tin đồn tình cảm với Trần Xung, người thủ vai hoàng hậu Uyển Dung. Tôn Long từng dành nhiều lời tốt đẹp cho Trần Xung, xem cô là một người phụ nữ rất đáng trân trọng. Tuy nhiên, vì những lý do không rõ, Trần Xung sau đó kết hôn với người khác, còn Tôn Long cũng lặng lẽ buông tay. Kể từ đó, Tôn Long quyết định chọn cuộc sống độc thân và cũng không có thêm mối tình nào.
Tuổi xế chiều
Nhiều năm qua, Tôn Long gần như rời xa làng giải trí. Theo truyền thông Hoa ngữ, ông chuyển sang Canada sinh sống. Cách đây không lâu, Tôn Long xuất hiện tại một sự kiện. Gương mặt ông vẫn đẹp nhưng dáng vóc đã thay đổi. Ở tuổi 74, ông tăng cân và ngoại hình thay đổi rất nhiều.
Chia sẻ về quan điểm sống, tài tử một thời từng nói: "Tôi chưa bao giờ sống vì người khác và tôi luôn né tránh sự quan tâm của giới truyền thông đối với mình".
