Niềm tự hào về gia tộc nghệ thuật lẫy lừng
NSƯT Lê Mai sinh năm 1938 tại Hải Phòng, trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật. Ngay từ nhỏ, bà đã bộc lộ đam mê và năng khiếu, được tạo điều kiện theo đuổi sân khấu. Cha bà là nhà thơ, nhà viết kịch Lê Đại Thanh, mẹ là diễn viên Đinh Thị Ngọc Anh. Những tên tuổi như họa sĩ Lê Đại Chúc hay NSND Lê Chức (em trai bà) đều nổi tiếng trong nền nghệ thuật nước nhà.
Lớn lên, nghệ sĩ Lê Mai theo cha lên Hà Nội nhận công tác tại Đoàn kịch Trung ương, do nhà văn, nhà viết kịch Học Phi làm Trưởng đoàn. Tại đây, bà đã lao động và cống hiến hết mình cho nghề sân khấu, phát triển tài năng qua các vở diễn tiêu biểu như Những người ở lại, Lam Sơn tụ nghĩa.
Ngoài kịch nói, nghệ sĩ Lê Mai còn thành công trong lĩnh vực phim ảnh. Bà tham gia nhiều phim điện ảnh như Hoa đắng, Hoàng hôn dang dở, Chập cheng cùng các phim truyền hình như Vui buồn sau lũy tre, Hoa đắng, Tình yêu không hẹn trước, Bà nội không ăn pizza. Nhờ mảng phim truyền hình, bà để lại ấn tượng sâu đậm trong ký ức nhiều thế hệ khán giả.
Trong thời gian làm việc tại Đoàn kịch Trung ương, nghệ sĩ Lê Mai quen và kết hôn với NSND Trần Tiến. Tuy nhiên, do những rạn nứt trong quan hệ gia đình, hai người sau đó đã ly hôn.
Cả ba con gái của nghệ sĩ Lê Mai là Lê Vân, Lê Khanh, Lê Vi đều thành danh trong lĩnh vực nghệ thuật. Diễn viên Lê Vân là minh tinh điện ảnh nổi tiếng nhất miền Bắc cuối thập niên 1970, NSND Lê Khanh là minh tinh sân khấu kịch – diễn viên sân khấu trẻ nhất được phong NSND. Có thể nói, gia đình NSƯT Lê Mai là một gia tộc nghệ thuật sân khấu, diễn xuất lẫy lừng, ít ai sánh kịp. Đặc biệt, cả ba cô con gái đều lấy họ mẹ làm nghệ danh, khiến nhiều người thắc mắc.
Cuộc đời thăng trầm
Dù thành công và danh tiếng trong sự nghiệp diễn xuất, nhưng ít ai biết cuộc đời riêng của NSƯT Lê Mai trải qua nhiều sóng gió. Kết hôn với NSND Trần Tiến rồi ly hôn vào năm 1970, một mình bà tần tảo nuôi dưỡng ba cô con gái trong cảnh thiếu thốn thời bao cấp. Con gái bà là NSND Lê Khanh kể lại rằng lương nghệ sĩ của Lê Mai rất thấp, bà luôn phải bươn chải, kiếm được đồng nào đều chăm chút cho gia đình, chẳng tiêu pha gì cho bản thân. Bà làm việc quần quật đến một ngày chỉ còn 34kg, rồi quyết định không lên sân khấu hay màn ảnh nữa, lùi lại phía sau, làm tất cả các nghề để nuôi sống gia đình.
Tại chương trình Chị chị em em, NSND Lê Khanh từng xúc động nói về mẹ: "Mẹ tôi đã chôn vùi ước mơ làm nghệ sĩ để thực hiện ước mơ cho chúng tôi. Hình ảnh của mẹ trong tôi là như thế". Những vất vả của nghệ sĩ Lê Mai đã được đền đáp bằng thành công vang dội của ba cô con gái. Cả ba người con gái Lê Vân, Lê Khanh và Lê Vi đều trở thành biểu tượng nhan sắc và tài năng của nghệ thuật Việt Nam.
Chuyến du lịch đặc biệt ở tuổi 88
Mới đây, NSND Lê Khanh đã chia sẻ những khoảnh khắc ấm áp trong chuyến du lịch gia đình tại miền Trung. Đây là món quà tinh thần đặc biệt mà ba chị em Lê Vân, Lê Khanh và Lê Vi dành tặng mẹ - NSƯT Lê Mai sau khi nữ nghệ sĩ gạo cội trải qua một trận ốm dài. Hành trình đi qua những địa danh tuyệt đẹp như Nha Trang, Phú Yên, Hội An và Huế không chỉ là chuyến nghỉ dưỡng mà còn là cuộc "tìm kiếm ký ức" cho người nghệ sĩ già.
NSND Lê Khanh xúc động chia sẻ: "Mẹ bảo: 'Chả biết còn sống được lâu nữa không mà hưởng phúc lộc của con vì năm nay 88 tuổi rồi'. Ba chị em lại thay nhau khích lệ mẹ cố gắng sống đến 108 tuổi, mẹ cứ vui khỏe và không được than tuổi già". Đáp lại tình cảm của các con, bà chỉ cười, vẫy tay chào khán giả trên suốt hành trình như một cách tri ân cuộc đời nghệ thuật mà bà đã gắn bó gần 70 năm.
Khi về già, niềm vui lớn nhất của nghệ sĩ Lê Mai không còn là ánh đèn sân khấu mà là những buổi chiều ngồi quán nước đầu ngõ trò chuyện cùng bạn thân - NSƯT Kim Xuyến, và hơn hết là sự hiếu nghĩa của các con. Ở tuổi 88, dù trí nhớ có lúc "nhớ nhớ quên quên", nhưng trong thâm tâm người nghệ sĩ già ấy, tình yêu dành cho các con và niềm đam mê nghệ thuật vẫn luôn là ngọn lửa chưa bao giờ tắt. Hiện, NSƯT Lê Mai đang sống cùng NSND Lê Khanh và được con gái tận tình chăm sóc. NSND Lê Khanh tự hào khoe rằng đã thực hiện được chuyến du lịch dài ngày khắp dọc đất nước cho mẹ với sự quy tụ của đầy đủ ba chị em gái, khiến mẹ vô cùng hạnh phúc.
