Cuốn sách 'Kẻ ái kỷ' và hành trình nhận diện những con người ẩn chứa sự thao túng
Cuốn sách Kẻ ái kỷ từ Bách Việt Books và NXB Phụ Nữ Việt Nam đã thu hút sự chú ý với việc bóc tách chân dung những con người tưởng như tự tin, cuốn hút nhưng lại ẩn giấu sự mong manh, xấu hổ và nhu cầu kiểm soát người khác. Tác phẩm này không chỉ là một phân tích tâm lý học mà còn là một hành trình hồi hộp, nơi độc giả liên tục tự vấn: “Mình đã từng gặp người như thế chưa?” thông qua từng hành vi thao túng tinh vi và lời nói gây tổn thương được phân tích sắc bén.
Steve Jobs: Vết thương từ việc bị cho làm con nuôi và hệ lụy đến tính cách ái kỷ
Câu chuyện của Steve Jobs, nhà sáng lập Apple, được đưa ra như một ví dụ điển hình trong cuốn sách. Jobs nổi tiếng với sự thiếu hụt khả năng thấu cảm, như tiểu sử gia Walter Isaacson từng nhận định. Mẹ ruột của ông, Joanne Schieble, là một nữ nghiên cứu sinh, nhưng do gia đình phản đối việc bà kết hôn với Abdulfattah Jandali, một trợ giảng người Syria, bà buộc phải đưa con trai mới sinh đi làm con nuôi. Chrisann Brennan, mối tình đầu của Jobs, từng nói rằng việc này đã để lại trong ông “những mảnh vỡ thủy tinh giắt đầy tâm hồn”.
Tina Redse, người phụ nữ từng hẹn hò và chung sống với Jobs trong năm năm, chia sẻ với Isaacson: “Yêu một người quá đỗi vị kỷ là một nỗi đau khốn cùng. Khi bạn dành trọn trái tim cho một người dường như chẳng có khả năng yêu thương trở lại, thì đó là một hình thức địa ngục.” Nhiều năm sau, khi đọc về Rối loạn Nhân cách Ái kỷ, bà nhận ra hình ảnh của Jobs hiện lên chân thực. Del Yocam, đồng nghiệp lâu năm, tin rằng sự thiếu thốn lòng trắc ẩn và khao khát kiểm soát của Jobs bắt nguồn từ việc ông bị bỏ rơi ngay khi mới chào đời.
Vết thương nguyên thủy và mối liên hệ với rối loạn nhân cách ái kỷ
Khi khẳng định việc bị tách khỏi mẹ ruột không ảnh hưởng đến bản thân, Jobs phản ánh một quan điểm phổ biến nhưng sai lầm. Thực tế, các nhà xã hội học và nghiên cứu đã khẳng định trong hơn sáu mươi năm qua: việc bị đem cho làm con nuôi, dù sớm đến đâu, vẫn là một trải nghiệm sang chấn. Sự chia lìa này làm đứt gãy sợi dây gắn bó đã hình thành giữa mẹ và con trong thai kỳ.
Ngày nay, nhiều bác sĩ và nhà tâm lý học hiểu rằng sự gắn bó là một quá trình liên tục, bắt đầu từ trong tử cung. Khi bị gián đoạn bởi chia cách sau sinh, đứa trẻ trải qua cảm giác bị ruồng bỏ sâu sắc, được gọi là “vết thương nguyên thủy”. Vết thương này khắc sâu vào tâm hồn non nớt, là cội nguồn của cảm thức xấu hổ và có thể dẫn đến cơ chế phòng vệ như tính cách ái kỷ. Nhà phân tâm học Otto Kernberg thậm chí xếp trẻ được nhận nuôi vào nhóm có nguy cơ cao phát triển Rối loạn Nhân cách Ái kỷ.
Sự tha thứ xã hội dành cho những kẻ ái kỷ phi thường
Dù nổi tiếng với tính cách khó chịu và mối quan hệ đầy vấn đề với sự thật, Steve Jobs vẫn được hàng triệu người tôn vinh như một anh hùng sau khi qua đời. Tương tự, Bikram Choudhury, bậc thầy yoga bị kiện tụng, vẫn thu hút học viên trung thành. Một người là thiên tài sáng tạo định hình công nghệ, người kia là chuyên gia yoga thay đổi cuộc đời. Có vẻ như chúng ta sẵn sàng tha thứ cho kẻ ái kỷ tự cho mình là toàn tri, miễn là họ mang đến điều gì đó thật sự phi thường.
Cuốn sách Kẻ ái kỷ không chỉ dừng lại ở phân tích cá nhân mà còn mở ra góc nhìn sâu sắc về cách xã hội đối diện với những tính cách phức tạp này. Thông qua câu chuyện của Jobs và các ví dụ khác, tác phẩm nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận diện và hiểu rõ các dấu hiệu thao túng, từ đó giúp độc giả có cái nhìn cân bằng hơn trong các mối quan hệ.
