Cuốn sách "Biệt Động Sài Gòn" vừa ra mắt đã tái hiện hành trình chiến đấu đầy mưu trí và dũng cảm của lực lượng Biệt động Sài Gòn qua các trận đánh vang dội như Tòa Đại sứ Mỹ, Dinh Độc Lập, cư xá Brinks. Tác phẩm tập hợp nhiều hình ảnh tư liệu, sơ đồ tác chiến quý giá cùng những câu chuyện cảm động về "thế trận lòng dân" ngay giữa sào huyệt địch.
Trận đánh gây chấn động dư luận Mỹ
Đại tá Nguyễn Đức Hùng, người kể lại câu chuyện, cho biết trận đánh vào Tòa Đại sứ Mỹ đêm 30 rạng ngày 31/1/1968 đã gây chấn động dư luận Mỹ và thế giới. 15 chiến sĩ Biệt động Sài Gòn đã cầm cự nhiều giờ tại đây, tạo nên những hình ảnh gây chấn động.
Theo lời kể của Đại tá Tư Chu, đội hình chiến đấu gồm 15 đồng chí của Đội 11 do Ba Đen phụ trách chung và Út Nhỏ làm đội trưởng. Lúc 1 giờ 45 phút sáng, toàn đội ngồi trên 2 xe du lịch từ đường Mạc Đĩnh Chi, quẹo qua đường Thống Nhất đến trước Tòa Đại sứ Mỹ.
Theo kế hoạch, hai đồng chí Văn và Chính cầm tiểu liên phóng xuống xe lia vào cổng, diệt và kiềm chế lính Mỹ gác. Hai đồng chí Tèo và Đực xách bộc phá đánh sập một mảng tường bao bên tháp canh. Toàn đội lọt vào sân chia làm 4 mũi: mũi 1 đánh và chiếm cổng trước, mũi 2 chiếm cổng hông, mũi 3 đánh vào dãy nhà công nhân viên; mũi 4 do Ba Đen và Út Nhỏ chỉ huy đánh thẳng vào khu nhà chính.
Anh em chiếm tầng trệt dễ dàng, bắt được một số tù Mỹ. Trong 5 phút đầu, ta đã chiếm được lầu trên, thu súng đạn và bắt thêm tù binh.
Cuộc chiến không cân sức
Tiểu đoàn quân cảnh Mỹ kéo đến tiếp viện, vây quanh Đại sứ quán, dùng hỏa lực bắn thẳng vào rào sắt. Các phóng viên đội mũ sắt chạy lăng xăng. Các mũi một, hai, ba có hy sinh và bị thương, phải chống đỡ cả phía trước và sau. Trực thăng đáp trên nóc, đổ quân tiếp viện và bốc nhân viên đi. Anh em bắn chiến trực thăng đầu nên địch phải đổ quân lúc mờ sáng.
Anh em bắn tỉa từng loạt ngắn, tiết kiệm đạn để duy trì trận đánh lâu nhất có thể. Địch bao vây bốn phía, dưới đánh lên, trên đánh xuống. Sau đó, mũi phụ trách cổng đường Mạc Đĩnh Chi và khu nhà nhân viên tiếng súng thưa thớt rồi im hẳn.
Một số tù binh từ dưới chạy lên lầu, Ba Đen lùa tất cả vào một phòng, khóa lại. Lính Mỹ từ trên lầu nhào xuống, Ba Đen lia một loạt AK, tốp đi đầu ngã gục. Trời đã sáng rõ, hơn 7 giờ sáng, đúng giờ hiệp đồng chiến đấu nhưng đại quân chưa đến.
Lát sau, lính Mỹ dùng hơi ngạt xịt xuống, ai nấy sặc sụa, khó thở. Đồng chí Vinh và Mạng hy sinh. Ba Đen nửa mê nửa tỉnh lần mò xuống tầng trệt, chỉ còn Út Nhỏ và Đực, một chiến sĩ trẻ đã hy sinh. Út Nhỏ dùng AK bắn từng phát khi lính Mỹ xuất hiện. Cả hai đều bị thương và kiệt sức, tổ chức điểm phòng ngự cuối cùng.
Từ trên lầu, địch quăng lựu đạn. Út Nhỏ bị thương nặng và hy sinh. Ba Đen nhờ thùng cát phòng lửa che chắn, chỉ bị mảnh nhỏ. Anh tìm được gói bộc phá, định đổi mạng với giặc. Khi lính Mỹ lò dò xuống, anh vụt dậy giựt nụ xòe, một ánh chớp lóe lên. Ba Đen bị ngất vì sức ép và bị địch bắt.
Sau 10 ngày điều trị, anh bị thẩm vấn liên tục từ Nha cảnh sát đô thành đến Trung tâm Việt - Mỹ, Tổng nha cảnh sát, An ninh quân đội, Trung ương tình báo số 4 Bạch Đằng. Tháng 7 năm 1969, chúng đưa anh vào trại giam Biên Hòa rồi đày ra đảo Phú Quốc. Anh được trao trả năm 1974.
